In Nederlandse tuinen leven veel verschillende soorten wantsen. Sommige soorten zijn nuttig, terwijl andere juist schade aan planten veroorzaken. Schadelijke wantsen zuigen vaak sappen uit bladeren, stengels, bloemen of vruchten. Daardoor kunnen planten verzwakken en kan zelfs een complete moestuinoogst mislukken.
Toch hoeft niet iedere wants direct bestreden te worden. Veel soorten veroorzaken nauwelijks problemen of ruimen juist andere insecten op. Het is daarom belangrijk om eerst te bekijken met welke soort je te maken hebt. Hieronder lees je welke wantsen vaak voorkomen en wat je tegen schadelijke exemplaren kunt doen.
Schadelijke wantsen herkennen
De grauwe schildwants is een vrij grote wants die regelmatig in Nederlandse tuinen voorkomt. Je herkent hem onder meer aan zijn lichte onderkant met kleine zwarte vlekken. Deze soort komt oorspronkelijk uit het Midden-Oosten. Inmiddels heeft hij zich ook in andere delen van Europa gevestigd.
De grauwe schildwants zuigt vooral sappen uit planten. Soms eet hij ook resten van dode insecten. Wanneer het dier zich bedreigd voelt, verspreidt het een sterke geur. Die geur komt uit speciale stinkklieren en kan lang blijven hangen.
Ook de groene schildwants is een bekende verschijning in de tuin. Deze brede wants is meestal helder groen en heeft een bruin gedeelte aan het uiteinde. Zodra de herfst begint, verandert zijn kleur. Het insect wordt dan grotendeels bruin en valt minder op.
In het voorjaar zuigt de groene schildwants plantensappen op. Daardoor kunnen kleine beschadigingen ontstaan aan bladeren en jonge plantendelen. De schade blijft meestal beperkt. Ook deze wants verspreidt een onaangename geur wanneer hij wordt vastgepakt of bedreigd.
De groene appelwants lijkt enigszins op de groene schildwants. Toch is zijn lichaam smaller en feller groen. Aan de achterkant zit vaak een lichtbruin gedeelte. Vooral in kassen kan deze soort veel problemen veroorzaken.
Paprikaplanten, komkommers en aubergines zijn geliefde voedselbronnen voor de groene appelwants. Hij kan veel schade aan jonge bladeren veroorzaken. Buiten de kas komt hij vaak voor in appel- en perenbomen. Bij grote aantallen kunnen bladeren en vruchten beschadigd raken.
De zuidelijke groene schildwants vormt vooral een gevaar voor moestuinen. Deze wants is vrijwel volledig groen en kan zich snel vermeerderen. De dieren prikken in vruchten en andere zachte plantendelen. Daardoor ontstaan beschadigingen en groeiproblemen.
Wanneer veel wantsen zich rond de groeipunten verzamelen, kunnen planten verwelken. Ook kunnen vruchten misvormd raken of slecht verder groeien. Bij een ernstige plaag kan een groot deel van de oogst verloren gaan. Controleer gevoelige planten daarom regelmatig.
Een andere schadelijke soort is de bruingemarmerde schildwants. Deze wants komt oorspronkelijk uit Azië en wordt ook stinkwants genoemd. Zijn bruine lichaam heeft een gemarmerd patroon. Daardoor valt hij tussen takken en verdorde bladeren nauwelijks op.
De bruingemarmerde schildwants zuigt sap uit bladeren, stengels en vruchten. Vooral fruitbomen en fruitgewassen kunnen hierdoor schade oplopen. Aangetaste vruchten krijgen vaak vlekken of vervormingen. Daarnaast kan de smaak en kwaliteit achteruitgaan.
Deze wantsen zijn juist nuttig
Niet alle wantsen vormen een gevaar voor planten. Sommige soorten eten juist insecten die schade veroorzaken. Zij kunnen daarom helpen om een natuurlijk evenwicht in de tuin te bewaren. Het bestrijden van deze wantsen is meestal niet nodig.
De roodgevlekte plantenwants is daar een goed voorbeeld van. Deze soort heeft een zwart lichaam met duidelijk zichtbare rode vlekken. Hij jaagt op bladluizen, jonge rupsen, mijten en andere kleine insecten. Daarmee helpt hij planten tegen verschillende plagen te beschermen.
Ook de vuurwants ziet er indrukwekkender uit dan hij werkelijk is. Zijn rode en zwarte tekening kan gevaarlijk lijken. Toch is het dier ongevaarlijk voor mensen en vaak nuttig in de tuin. Vuurwantsen eten kleine insecten en resten van dode dieren.
Bladluizen staan eveneens op het menu van de vuurwants. Met zijn zuigsnuit prikt hij zijn prooi aan. Daarnaast helpt hij bij het opruimen van dode insecten en plantenresten. Daardoor draagt hij bij aan het natuurlijke opruimproces in de tuin.
Pak een vuurwants liever niet met blote handen vast. Net als andere wantsen kan hij een stinkende vloeistof verspreiden. Deze stof is vooral bedoeld om vijanden af te schrikken. Voor mensen is de geur vooral vervelend.
De snuitkeverschildwants is eveneens een nuttige jager. Deze bruine wants heeft een opvallend patroon langs de zijkanten van zijn schild. Hij jaagt onder meer op verschillende soorten kevers. Daarbij gebruikt hij zijn sterke zuigsnuit.
De wants boort zijn snuit in zijn prooi en zuigt die vervolgens leeg. Zo helpt hij om schadelijke kevers onder controle te houden. Laat deze soort daarom gerust in de tuin zitten. Hij kan op natuurlijke wijze bijdragen aan minder insectenplagen.
Een wants herkennen met een app
Het herkennen van een wants kan behoorlijk lastig zijn. Veel soorten hebben ongeveer dezelfde vorm en kleur. Jonge wantsen zien er bovendien vaak heel anders uit dan volwassen exemplaren. Daardoor is een verkeerde herkenning snel gemaakt.
Een herkenningsapp kan dan handig zijn. Met ObsIdentify maak je een foto van het insect. De app vergelijkt die opname vervolgens met bekende soorten. Je krijgt meerdere mogelijke resultaten met een percentage erbij.
Dat percentage geeft aan hoe waarschijnlijk de herkenning is. Maak de foto bij voorkeur van dichtbij en bij voldoende licht. Zorg ook dat de rug, poten en tekening goed zichtbaar zijn. Daardoor wordt de uitkomst meestal betrouwbaarder.
Ook iNaturalist kan helpen bij het herkennen van wantsen. Deze app kijkt niet alleen naar de foto, maar ook naar de locatie. Vervolgens krijg je een aantal soorten die het beste overeenkomen. Vergelijk daarna zelf de kenmerken met de gevonden resultaten.
Een app biedt geen volledige zekerheid. Bij twijfel kun je de foto delen met een deskundige of natuurorganisatie. Bestrijd een onbekende wants liever niet direct. Misschien gaat het juist om een nuttige soort.
Schadelijke wantsen bestrijden
In veel gevallen hoef je wantsen niet te bestrijden. Een klein aantal insecten veroorzaakt meestal beperkte schade. Houd de planten wel goed in de gaten. Grijp pas in wanneer bladeren, vruchten of groeipunten duidelijk worden aangetast.
Een eenvoudige bestrijdingsmethode werkt met een emmer heet water en afwasmiddel. Vul de bodem van de emmer met heet water. Voeg daarna een kleine hoeveelheid afwasmiddel toe. Houd de emmer vervolgens onder de aangetaste plant.
Tik voorzichtig tegen de bladeren en takken waarop de wantsen zitten. De insecten vallen dan in het warme zeepsop. Hierdoor verdrinken ze snel en verspreiden ze meestal geen stinkende geur. Draag eventueel tuinhandschoenen tijdens deze klus.
Sla wantsen nooit dood op bladeren, muren of tuinmeubelen. Bij gevaar laten veel soorten direct hun stinkende vloeistof vrij. De geur kan lang aanwezig blijven. Ook kan de vloeistof vlekken op materialen veroorzaken.
Insectengaas biedt goede bescherming voor jonge moestuinplanten. Plaats het gaas voordat de wantsen de planten bereiken. Zorg dat de randen goed aansluiten op de grond. Anders kunnen de insecten alsnog onder het gaas kruipen.
Controleer planten daarnaast regelmatig op eitjes en jonge wantsen. Eitjes zitten vaak in groepjes aan de onderkant van bladeren. Je kunt aangetaste bladeren voorzichtig verwijderen. Gooi ze daarna niet op de composthoop.
Natuurlijke vijanden kunnen eveneens worden gebruikt. De sluipwesp Trissolcus basalis wordt ingezet tegen de zuidelijke groene schildwants. Deze kleine wesp legt eitjes in de eitjes van wantsen. Daardoor komen er geen jonge wantsen meer uit.
Onderzoekers kijken ook naar de samoeraisluipwesp. Deze soort kan mogelijk helpen tegen de bruingemarmerde schildwants. Het inzetten van sluipwespen gebeurt vooral professioneel. Gebruik ze alleen wanneer duidelijk is welke wants de schade veroorzaakt.
Bedwantsen leven vooral binnenshuis
De bedwants behoort ook tot de wantsensoorten. Toch vormt dit insect geen gevaar voor tuinplanten. Bedwantsen leven vooral in woningen en verblijven dicht bij mensen. Zij voeden zich namelijk met menselijk bloed.
Het bed is een bekende schuilplaats, maar zeker niet de enige. Bedwantsen verstoppen zich ook achter plinten, meubels en stopcontacten. Overdag blijven ze meestal uit beeld. In de nacht komen ze tevoorschijn om bloed te zuigen.
Bij een grote plaag kan een zoetige, vreemde geur ontstaan. Ook kleine donkere vlekjes op beddengoed kunnen op bedwantsen wijzen. Hun beten veroorzaken vaak jeuk, roodheid en huidirritatie. Sommige mensen krijgen daarnaast last van zwellingen.
Bedwantsen zijn lastig zelfstandig te bestrijden. Ze verstoppen zich in kleine naden en kunnen lang zonder voedsel overleven. Schakel bij een vermoedelijke plaag daarom professionele hulp in. Zo voorkom je dat de insecten zich verder door de woning verspreiden.
Bron: MAXVandaag
