Cornald Maas merkt dat hij in een fase zit waarin veel tegelijk verschuift. Hij kijkt terug, maar ook vooruit. Daarbij gaat het over werk, gezondheid, liefde en ouder worden. Vooral het loslaten van controle blijkt lastig voor hem. Zelf zegt hij daar eerlijk over dat loslaten niet zijn grootste talent is.
Zijn partner Martijn kent hem door en door. De twee zijn al dertig jaar samen. Martijn maakte ooit een grapje dat Cornald misschien een hobby moest nemen. Vissen bijvoorbeeld, zei hij toen. Daarmee bedoelde hij vooral dat Cornald altijd met werk bezig is. Alles wat ooit een hobby was, werd uiteindelijk ook zijn beroep.
Cornald geeft toe dat hij bijna altijd aan staat. Hij is iemand die denkt, maakt, kijkt en plant. Rust nemen gaat hem niet vanzelf af. Toch praat hij met Martijn veel over de periode waarin hij nu zit. Samen proberen ze dan te relativeren. Want hoe groot zijn de problemen eigenlijk echt?
Hij had het jaar ervoor ook wat gezondheidsproblemen. Gelukkig zijn die inmiddels onder controle. Juist daardoor kijkt hij anders naar zijn leven. Hij vraagt zichzelf vaak af of hij financiële zorgen heeft. Het antwoord daarop is nee, in elk geval nu niet. Dat helpt hem om dingen in perspectief te zien.
Hij woont in Amsterdam, in een huis waar hij vroeger alleen van kon dromen. Hij heeft al dertig jaar een stabiele relatie. Ook is er goed contact met familie en heeft hij hechte vrienden. Volgens hem zijn de belangrijkste voorwaarden in zijn leven dus aanwezig. Daarom vindt hij dat hij niet te veel moet klagen.
Natuurlijk doet het pijn als werk verandert of verdwijnt. Zeker als je er zo veel liefde in hebt gestopt. Toch probeert hij zichzelf voor te houden dat tegenslag soms tijdelijk is. Misschien moet hij zijn werk anders gaan inrichten. Maar dat betekent niet dat alles verloren is.
De rust die Martijn brengt
Als Cornald over Martijn praat, doet hij dat met veel warmte. Hij noemt zijn schoonheid, van binnen en van buiten. Ook bewondert hij zijn intelligentie en betrokkenheid. Maar vooral de rust van Martijn is belangrijk voor hem. Martijn is op veel punten anders dan Cornald.
Cornald noemt zichzelf beweeglijker en sneller geraakt. Hij kan opvliegend zijn en zorgt soms voor reuring. Martijn is juist kalmer en kijkt vaak met meer afstand. Die verschillen lijken hun relatie niet te verzwakken. Integendeel, ze houden elkaar juist in balans.
De twee hebben eerst vijfentwintig jaar een latrelatie gehad. Dat heeft volgens Cornald misschien geholpen. Ze hebben geleerd elkaar ruimte te geven. Ze hoeven niet alles van elkaar te weten. Als Cornald naar een gayclub gaat, vraagt Martijn niet wie hij daar ziet.
Er is tussen hen een stille afspraak. Ze brengen elkaars geluk niet in gevaar. Ook hun relatie zetten ze niet op het spel. Die vrijheid werkt alleen omdat er vertrouwen is. Voor Cornald hoort dat vertrouwen bij de kracht van hun band.
Sinds ze samenwonen, is de relatie weer veranderd. Ze leerden elkaar op een nieuwe manier kennen. Dat zorgt volgens Cornald voor extra vertedering. Je ziet van dichtbij waarom je ooit voor elkaar koos. Dat maakt kleine dagelijkse momenten juist waardevol.
Hij merkt dat hij steeds meer verlangt naar rustige weekenden. Een vrije dag mag langzaam voorbijgaan. Er wordt gelezen, gebadderd en thuis rondgehangen. Martijn haalt hout en steekt de haard aan. Daarna kijken ze series in oude kleding. Soms blijft de voordeur de hele zaterdag op het nachtslot.
Voor iemand die zo lang altijd onderweg was, voelt dat nieuw. Cornald merkt dat hij meer behoefte krijgt aan stilte. Niet alles hoeft meer naar buiten gericht te zijn. Soms is thuis zijn al genoeg. Die rust zoekt hij steeds vaker op.
Afscheid van Opium op Oerol
Binnenkort reist Cornald weer naar Terschelling voor Oerol. Dat jaarlijkse festival draait om kunst, muziek en theater. Voor het radioprogramma Opium doet hij daar dagelijks verslag. Al jaren zit hij op dezelfde plek in de duinen. De wind is vertrouwd, maar de verhalen zijn elke keer nieuw.
Zeventien jaar lang maakte hij Opium met grote liefde. Het programma werd voor hem meer dan werk. Het was een plek waar cultuur ruimte kreeg. Nu komt daar een einde aan. Door bezuinigingen neemt Avrotros afscheid van Opium.
Dat afscheid valt hem zwaar. Hij legt zich er niet makkelijk bij neer. Cornald maakt al heel lang cultuurprogramma’s. Steeds ziet hij hetzelfde patroon terugkomen. Als er bezuinigd moet worden, verdwijnen culturele programma’s vaak als eerste.
Dat vindt hij frustrerend. Want tegelijk zeggen veel mensen dat cultuur belangrijk is voor de publieke omroep. Volgens hem wordt daar al tientallen jaren over gediscussieerd. Toch lijkt de discussie steeds opnieuw te beginnen. Er wordt weinig gedaan met de kennis die er al is.
Voor Cornald hebben cultuurprogramma’s een duidelijke waarde. Ze geven een podium aan mensen die iets toevoegen. Makers kunnen nieuwe inzichten geven en het leven vanuit andere hoeken tonen. Dat verdedigt hij graag, soms zelfs fel. Hij ziet dat als een opdracht.
Oerol is daar voor hem een goed voorbeeld van. Het festival is een plek waar jong talent kansen krijgt. Makers kunnen er proberen, groeien en publiek vinden. Hij noemt Sarah Janneh als voorbeeld. Zij was te zien in de reeks en maakte later een sterke voorstelling.
Ondanks het verdwijnen van Opium blijft Cornald strijdbaar. Hij denkt alweer aan nieuwe mogelijkheden. Zo wil hij volgend jaar graag twee afleveringen van Volle Zalen op Oerol maken. Daarin zou een hoofdpersoon over het eiland trekken. Die persoon bezoekt voorstellingen en heeft zelf een band met Oerol.
Het zou volgens hem een reportageprogramma kunnen worden. Zo’n programma hoeft niet enorm duur te zijn. Toch kan het veel laten zien. Het gaat hem niet alleen om zendtijd. Het gaat vooral om aandacht voor makers en hun verhalen.
Altijd willen delen wat hem raakt
Die drang om mensen samen te brengen zat er vroeg in. Cornald herkent dat nu nog steeds in zichzelf. Als kind organiseerde hij al bijeenkomsten in de garage van zijn ouders. De kinderen uit de buurt moesten dan allemaal komen. Volgens hem hadden ze daar niet altijd zin in.
Toch zorgde hij ervoor dat ze er waren. Daarna vertelde hij bijvoorbeeld over een boek dat hij had gelezen. Of hij sprak over een tentoonstelling in het Markiezenhof in Bergen op Zoom. Hij wilde toen al delen wat hem raakte. Dat is eigenlijk nooit verdwenen.
Hij liet de kinderen zelfs entree betalen. Waarschijnlijk ging het om vijf cent. Ook organiseerde hij quizzen met een prijs. Hij dacht toen al na over afwisseling. Serieuze inhoud mocht naast luchtige onderdelen bestaan. Dat vond hij vanzelfsprekend.
Hij noemt dat een soort sandwichformule. Die kende hij van programma’s zoals die van Sonja Barend. In zijn eigen jonge versie kon alles naast elkaar bestaan. Een carnavalswagen in Bergen op Zoom kreeg aandacht. Maar ook een album van Gruppo Sportivo. Net zo goed als een toneelvoorstelling in de schouwburg.
Dat brede kijken is altijd gebleven. Cornald maakt geen harde scheiding tussen hoge en populaire cultuur. Als iets goed gemaakt is, verdient het aandacht. Dat is ook zijn kracht als cultuurmaker. Hij kijkt met nieuwsgierigheid en probeert verbanden te leggen.
Dit jaar deed hij voor het eerst geen commentaar bij het Songfestival. Dat voelde dubbel. Avrotros deed niet mee vanwege de deelname van Israël. Daarom vond de omroep het niet passend dat Cornald als gezicht van de omroep commentaar gaf. Voor hem kwam dat bovenop het afscheid van Opium op Oerol.
Het Songfestival bracht de laatste jaren sowieso veel spanning mee. In 2024 speelde de diskwalificatie van Joost Klein nog lang na. Een jaar eerder was er discussie over Mia en Dion. Hun zangkwaliteiten werden onderwerp van nationaal gesprek. In zulke situaties merkt Cornald dat hij snel mikpunt wordt.
Verder kijken dan televisie
Met kritiek omgaan vindt hij niet altijd eenvoudig. Dingen loslaten ligt hem niet goed. Onzekerheid vindt hij ook lastig. Dat komt doordat hij sterk vecht voor wat hij belangrijk vindt. Als iets dan stopt, raakt hem dat diep.
Hij weet ook dat nieuwe generaties ruimte innemen. Dat vindt hij logisch en terecht. Hij gaat juist graag met jonge mensen om. Hij ziet hen als gelijkwaardig en vaak ook als vrienden. Dat houdt hem scherp en nieuwsgierig. Het voorkomt dat hij alleen in zijn eigen wereld blijft hangen.
Toch vindt hij de fase van zestigplus niet vanzelfsprekend fijn. Een vriendin noemde het ooit de mooiste periode van haar leven. Cornald voelt dat zelf anders. Hij merkt dat de tijd snel gaat. Mensen om hem heen krijgen klachten of vallen weg.
Stoppen met werken lijkt hem geen goed idee. Hij denkt dat het slecht voor hem zou zijn. Misschien ook voor zijn omgeving. De hele dag thuis rondlopen past niet bij hem. Hij zou altijd wel iets vinden om te doen, maar werk geeft richting.
Hij werkt graag en wil nieuwsgierig blijven. Dat is misschien wel zijn belangrijkste motor. Hij wil met open blik blijven kijken. Een goede vriend zei hem onlangs dat er genoeg kansen liggen. Niet alleen binnen televisie, maar juist ook daarbuiten.
Die gedachte houdt hem bezig. Meer dan ooit denkt hij na over andere vormen van werk. Hij wil bijvoorbeeld weer meer gaan schrijven. Dat deed hij vroeger veel en met plezier. Schrijven kan opnieuw een belangrijke plek krijgen in zijn leven.
Na de zomer gaat hij ook een culturele talkshow presenteren. Die vindt plaats in het DeLaMar Theater in Amsterdam. In het begin zijn daar nog geen camera’s bij. Dat maakt het kleiner en directer. Misschien past dat juist goed bij deze nieuwe fase.
Cornald staat dus niet stil, ook al verandert er veel. Hij voelt verdriet om wat verdwijnt. Tegelijk zoekt hij naar nieuwe vormen. De controle is niet meer volledig in zijn handen. Maar zijn nieuwsgierigheid is er nog steeds. En misschien is dat precies wat hem verder brengt.
Bron: Margriet
