Huisartsen merken de laatste tijd dat meer mensen langskomen met gordelroos. Vooral mensen boven de 50 jaar krijgen hiermee te maken. Deze virusinfectie zorgt voor een pijnlijke huiduitslag en kan behoorlijk vervelend zijn. Veel mensen vragen zich af wat het precies is en wat je eraan kunt doen. In dit artikel lees je op een simpele manier hoe het zit.
Volgens cijfers krijgt ongeveer één op de vier Nederlanders ooit gordelroos. De kans daarop wordt groter als je ouder wordt. Dat komt doordat je afweer langzaam verandert naarmate je ouder wordt. Dermatoloog Patrick Kemperman legt uit hoe je de klachten kunt herkennen en wat je kunt doen om de pijn te beperken.
Hoe gordelroos begint
Gordelroos begint vaak met vage klachten op de huid. Je kunt last krijgen van jeuk, tintelingen of een branderig gevoel. Dit gebeurt meestal op één plek op je lichaam. Na een paar dagen verschijnen er kleine blaasjes op de huid. Die zitten vaak dicht bij elkaar in groepjes.
De uitslag verschijnt bijna altijd aan één kant van het lichaam. Meestal zie je het rond de buik of taille. Daardoor lijkt het alsof er een gordel om je lichaam zit. Dat verklaart ook de naam gordelroos. Soms komt het ook voor op de rug of in het gezicht. Dat kan extra vervelend zijn.
De oorzaak is een virus dat je waarschijnlijk al jaren bij je draagt. Dit is hetzelfde virus dat waterpokken veroorzaakt. De medische naam hiervan is herpes zoster. Nadat je waterpokken hebt gehad, verdwijnt het virus niet uit je lichaam. Het blijft rustig aanwezig in je zenuwen.
Waarom het virus weer actief wordt
Het virus kan jarenlang stil blijven zonder klachten te geven. Het verstopt zich als het ware in de zenuwknopen van je lichaam. Soms blijft het daar tientallen jaren zonder dat je iets merkt. Maar op een bepaald moment kan het weer actief worden.
Dat gebeurt vaker als je ouder wordt. Je afweersysteem werkt dan minder sterk dan vroeger. Hierdoor krijgt het virus meer kans om weer actief te worden. Ook als je ziek bent of bepaalde medicijnen gebruikt, kan je weerstand lager zijn. Denk bijvoorbeeld aan behandelingen tegen kanker of medicijnen die je afweer onderdrukken.
Toch betekent dit niet dat alleen zieke mensen gordelroos krijgen. Ook gezonde en fitte mensen kunnen er last van krijgen. Het komt vaak onverwacht en zonder duidelijke reden. Het is dus niet altijd te voorkomen.
Toename van het aantal gevallen
Artsen zien de laatste tijd meer mensen met gordelroos op het spreekuur. Vooral bij ouderen is er een duidelijke stijging te zien. Het aantal huisartsbezoeken bij mensen boven de 65 jaar is flink toegenomen. Ook bij mensen tussen de 45 en 64 jaar komt het vaker voor.
Toch betekent dit niet automatisch dat de ziekte zelf vaker voorkomt. Volgens experts kan het ook komen doordat mensen beter weten wat de klachten zijn. Er is meer aandacht voor gordelroos in de media. Daardoor herkennen mensen de symptomen sneller en gaan ze eerder naar de huisarts.
Veel mensen denken bij de naam herpes aan een soa of koortslip. Dat is begrijpelijk, maar in dit geval klopt dat niet. Gordelroos heeft niets te maken met geslachtsziekten. Het gaat echt om hetzelfde virus dat waterpokken veroorzaakt. Je hebt het dus vaak al sinds je kindertijd in je lichaam.
Pijn en klachten die je kunt ervaren
Niet iedereen ervaart gordelroos op dezelfde manier. Sommige mensen hebben milde klachten, terwijl anderen veel pijn hebben. De pijn wordt vaak omschreven als brandend of stekend. Soms voelt het als elektrische schokjes in de huid. Ook kan er sprake zijn van hevige jeuk.
Voor sommige mensen is zelfs lichte aanraking al pijnlijk. Denk aan kleding of beddengoed dat over de huid schuurt. Dat komt doordat het virus zich in de zenuwen bevindt. Hierdoor blijft het pijnsignaal continu actief. De zenuw blijft als het ware prikkels doorgeven.
De pijn kan zelfs al beginnen voordat je de uitslag ziet. Dat maakt het soms lastig om meteen te herkennen. Pas als de blaasjes verschijnen, wordt duidelijk dat het om gordelroos gaat. De combinatie van pijn en huiduitslag is kenmerkend voor deze aandoening.
Mogelijke complicaties en langdurige pijn
Bij de meeste mensen verdwijnen de klachten na een paar weken. De blaasjes drogen op en de huid herstelt langzaam. Toch blijft de pijn bij een deel van de mensen langer aanwezig. Dit wordt postherpetische neuralgie genoemd.
Ongeveer 10 tot 30 procent van de mensen krijgt hiermee te maken. De zenuwpijn kan maanden of zelfs jaren blijven bestaan. Dit kan een grote invloed hebben op je dagelijks leven. Slapen wordt moeilijker en normale activiteiten kunnen pijn doen.
In sommige gevallen kan gordelroos ook andere klachten geven. Als de uitslag in het gezicht zit, kunnen er problemen ontstaan met het oog. Dit kan leiden tot een oogontsteking. Ook kunnen er gehoorproblemen of zelfs tijdelijke verlamming van het gezicht optreden.
Daarom is het belangrijk om bij klachten op tijd naar de huisarts te gaan. Hoe eerder je erbij bent, hoe beter de klachten vaak te behandelen zijn. Vooral bij ernstige pijn of klachten in het gezicht is snelle actie belangrijk.
