De vermindering van Amerikaanse militaire steun aan Europa gaat meteen in. Dat heeft NAVO-topman Mark Rutte gezegd voorafgaand aan een vergadering van de NAVO in Brussel. Tijdens die bijeenkomst werd opnieuw duidelijk dat de Verenigde Staten hun koers hebben veranderd. Washington wil niet langer bijna alleen verantwoordelijk zijn voor de veiligheid van Europa. Europese landen moeten volgens de Amerikanen veel meer taken zelf gaan uitvoeren.
De Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth maakte dat in Brussel nog eens duidelijk. Volgens hem kunnen de Verenigde Staten niet eindeloos de zwaarste lasten blijven dragen. Europa moet volgens hem sneller zorgen voor een sterkere eigen verdediging. Dat betekent meer geld, meer materieel en meer verantwoordelijkheid. De boodschap uit Washington is daardoor helder: de tijd van leunen op Amerika is voorbij.
De afgelopen weken werd al duidelijk wat de Amerikaanse plannen zijn. De Verenigde Staten willen een groot deel van hun militaire middelen uit Europa terughalen. Het gaat onder meer om gevechtsvliegtuigen, tankvliegtuigen en ander zwaar materieel. Daarmee ontstaat er een gat in de verdediging van Europa. Europese NAVO-landen moeten nu samen bepalen hoe ze dat gaan oplossen.
Volgens Rutte wordt daar al hard aan gewerkt. Hij zegt dat een groot deel van de Amerikaanse terugtrekking al is opgevangen. Sommige onderdelen zouden zelfs helemaal zijn vervangen door Europese inzet. Andere onderdelen zijn volgens hem bijna geregeld. Toch betekent dat niet dat alle problemen zijn opgelost. Er blijven namelijk belangrijke taken over die Europa niet zomaar kan overnemen.
Grote gevolgen voor de Europese verdediging
De Amerikaanse terugtrekking is niet klein. De Verenigde Staten willen volgens de plannen 100 van de 150 gevechtsvliegtuigen uit Europa weghalen. Ook zouden alle acht tankvliegtuigen verdwijnen. Daarnaast gaat het om een vliegdekschip, een onderzeeër met kruisvluchtwapens en nog ander militair materieel. Dat zijn middelen die een grote rol spelen binnen de NAVO.
Voor Europa is dit een stevige verandering. Amerikaanse vliegtuigen, schepen en onderzeeërs waren jarenlang een belangrijk onderdeel van de verdediging. Ze zorgden ervoor dat de NAVO snel kon reageren bij dreiging. Ook waren ze belangrijk voor afschrikking. Tegenstanders moesten weten dat de NAVO sterk en snel kon optreden. Als die middelen verdwijnen, moet Europa zelf meer laten zien.
De Duitse minister van Defensie Boris Pistorius denkt dat Europa sommige gaten vrij snel kan vullen. Volgens hem zijn er taken die Europese landen zelf kunnen overnemen. Dat geldt bijvoorbeeld voor bepaalde luchtmachtmissies of logistieke ondersteuning. Toch geeft hij ook toe dat dit niet overal kan. Sommige Amerikaanse capaciteiten zijn lastig te vervangen. Daarvoor zijn veel tijd, geld en samenwerking nodig.
Ook de Belgische minister van Defensie Theo Francken verwacht moeilijke gesprekken. Volgens hem moeten Europese landen onderling gaan verdelen wie wat doet. Dat klinkt simpel, maar dat is het niet. Elk land heeft eigen belangen, budgetten en militaire mogelijkheden. Sommige landen hebben sterke luchtmachten. Andere landen zijn vooral goed op zee of op land. Dat maakt de verdeling ingewikkeld.
De discussie kan daardoor stevig worden. Landen zullen moeten bepalen wie welke taken op zich neemt. Ook moet worden afgesproken hoeveel geld daarvoor nodig is. Niemand wil dat er gevaarlijke gaten ontstaan in de verdediging. Tegelijk wil ook niet elk land ineens veel extra kosten dragen. Daardoor wordt dit een belangrijk onderwerp binnen de NAVO.
Europa moet minder afhankelijk worden
Sinds de herverkiezing van Donald Trump laten de Verenigde Staten duidelijk merken dat Europa meer zelf moet doen. De Amerikaanse regering vindt dat Europese landen te lang hebben vertrouwd op Amerikaanse bescherming. Volgens Washington is dat niet langer houdbaar. De wereld is veranderd en de Verenigde Staten willen hun aandacht ook op andere regio’s richten.
NAVO-topman Mark Rutte zegt dat Europese landen al flinke stappen hebben gezet. Volgens hem zijn de totale defensie-uitgaven van de overige NAVO-landen vorig jaar met ongeveer 90 miljard euro gestegen. Dat is een groot bedrag. Het laat zien dat landen de ernst van de situatie beter begrijpen. Toch is het volgens de Amerikanen nog niet genoeg.
Pete Hegseth noemt de hogere uitgaven een positieve ontwikkeling. Hij spreekt over een nieuwe fase voor het bondgenootschap. Hij gebruikt daarvoor de term NAVO 3.0. Daarmee bedoelt hij een NAVO die weer sterker, serieuzer en militair krachtiger wordt. Volgens hem moet het bondgenootschap weer duidelijk laten zien dat het zichzelf kan verdedigen.
Een sterke NAVO moet volgens Hegseth ook afschrikken. Tegenstanders moeten weten dat een aanval grote gevolgen heeft. Daarvoor zijn niet alleen woorden nodig, maar ook echte militaire kracht. Denk aan goed getrainde militairen, modern materieel en voldoende voorraden. Ook snelle inzetbaarheid speelt een belangrijke rol. Europa moet volgens hem dus niet alleen meer geld uitgeven, maar ook slimmer samenwerken.
Hegseth prijst landen die hun defensiebudget verhogen. Volgens hem laten zij zien dat ze verantwoordelijkheid nemen. Tegelijk waarschuwt hij landen die achterblijven. De Verenigde Staten zullen hen daar stevig op aanspreken. Daarmee bedoelt hij waarschijnlijk vooral landen die minder snel willen meegaan in de nieuwe afspraken. Spanje wordt daarbij vaak genoemd.
Druk op landen die achterblijven
Spanje ligt gevoelig binnen de NAVO-discussie. Het land gaf eerder aan dat het de defensie-uitgaven minder hard wil verhogen. Tijdens de top in Den Haag vorig jaar zei Spanje dat het met een kleinere stijging ook aan de doelen kon voldoen. Dat zorgde voor irritatie bij andere landen. Zeker nu de Amerikanen druk zetten, wordt zo’n houding extra kritisch bekeken.
De NAVO-landen spraken vorig jaar af om hun defensie-uitgaven verder op te voeren. Het doel is dat landen in 2035 uitkomen op 3,5 procent van hun economie. Dat is fors meer dan veel landen nu uitgeven. Voor sommige landen betekent het miljarden extra per jaar. Toch vinden veel regeringen dat dit nodig is door de onrust in de wereld.
De oorlog in Oekraïne heeft duidelijk gemaakt dat vrede in Europa niet vanzelfsprekend is. Ook de spanningen met Rusland spelen een grote rol. Daarnaast kijken de Verenigde Staten steeds meer naar andere delen van de wereld. Europa kan daarom niet meer aannemen dat Amerika altijd alles opvangt. Dat besef groeit nu snel binnen de NAVO.
Politiek verslaggever Roel Schreinemachers zegt dat de boodschap steeds duidelijker wordt. Volgens hem menen de Amerikanen het echt. Europese landen moeten tempo maken met hun eigen verdediging. Dat gaat niet alleen om plannen op papier. Het moet ook zichtbaar worden in echte wapens, munitie, voertuigen en militaire eenheden.
Volgens Schreinemachers leunt Europa nog altijd zwaar op de Verenigde Staten. Dat geldt vooral voor bepaalde vormen van luchtsteun, transport, inlichtingen en zware militaire middelen. Juist dat zijn onderdelen die lastig en duur zijn om snel zelf te regelen. Daarom is de Amerikaanse druk zo belangrijk. Die dwingt Europese landen om sneller keuzes te maken.
Amerika wil ruimte voor andere conflicten
De Verenigde Staten willen hun militaire kracht ook op andere plekken kunnen inzetten. Volgens Schreinemachers speelt de recente oorlog tegen Iran daarbij een rol. Die strijd heeft Washington opnieuw laten zien dat zelfs het Amerikaanse leger grenzen heeft. De Verenigde Staten zijn militair heel sterk, maar kunnen niet overal tegelijk alles doen.
Als Amerika meer actief wil zijn in andere delen van de wereld, moet Europa meer zelf regelen. Dat is de kern van de nieuwe koers. De Amerikanen willen minder vastzitten aan taken die Europese landen eigenlijk zelf kunnen uitvoeren. Daardoor ontstaat ruimte voor Washington om sneller te reageren op dreigingen elders. Dat kan gaan om het Midden-Oosten, Azië of andere gevoelige regio’s.
Voor Europa betekent dit dat de komende jaren veel zullen veranderen. Landen moeten investeren in eigen kracht. Dat vraagt niet alleen geld, maar ook samenwerking. Europese landen zullen samen moeten inkopen, plannen en trainen. Anders blijven er alsnog gaten bestaan. Een sterkere Europese verdediging werkt alleen als landen elkaar aanvullen.
De vergadering in Brussel is daarom belangrijk. De ministers van Defensie bespreken daar hoe ver landen zijn met de gemaakte afspraken. Ook bereiden ze de NAVO-top in Ankara voor, die volgende maand plaatsvindt. Daar zal opnieuw worden gekeken naar de hogere defensie-uitgaven. Ook komt waarschijnlijk aan bod hoe Europa Amerikaanse taken kan overnemen.
Volgens Rutte zijn veel Amerikaanse versterkingen al deels opgevangen. Sommige onderdelen zijn helemaal geregeld en andere bijna. Toch klinkt er ook voorzichtigheid. Niet alles is even makkelijk te vervangen. Vooral geavanceerd materieel en specialistische taken kosten tijd. Daarvoor moeten landen nu snel stappen zetten.
De boodschap van de Verenigde Staten is duidelijker dan ooit. Europa moet meer verantwoordelijkheid nemen voor de eigen veiligheid. De Amerikaanse terugtrekking maakt die opdracht direct voelbaar. Wat jarenlang vooral een politieke discussie was, wordt nu een praktische uitdaging. Europese NAVO-landen moeten laten zien dat ze de nieuwe werkelijkheid aankunnen.
Bron: RTL Nieuws
