Valpreventieweek als noodkreet voor heupen
De eerste week van oktober staat in het teken van valpreventie, een initiatief waar ouderenorganisaties en het Rode Kruis zich gezamenlijk sterk voor maken. Het is niet zomaar een themaweek; elk jaar breken namelijk duizenden 65-plussers hun heup, met alle ernst van dien. Een kwart van hen overleeft de breuk niet eens, en velen kunnen niet meer zelfstandig thuis wonen. De cijfers van Vektis en het RIVM geven een zorgwekkend beeld.
De hoogleraar ouderengeneeskunde, dokter Gerard Jan Blauw, benadrukt dat vallen een gigantisch probleem is. Naarmate mensen ouder worden, neemt de kans op een valpartij exponentieel toe. Dit is deels te wijten aan het feit dat spiermassa afneemt, evenals het functioneren van hersenen en zenuwen. Het zicht verslechtert ook, wat allemaal bijdraagt aan de verhoogde valrisico’s.
De valpoli of een heupairbag?
Volgens dokter Blauw zijn er momenteel niet veel opties voorhanden behalve het bezoeken van een valpoli of het aanpassen van de leefstijl om de risico’s te verminderen. Hij zou graag een manier zien om de schade van deze valpartijen te voorkomen. Het is namelijk niet alleen een emotionele kwestie, maar ook een financiële. Een heupfractuur kan je zomaar 35.000 euro kosten aan medische zorg en revalidatie, aldus preventieplatform Veiligheid.nl.
Bij het Haagse bedrijf Wolk denken ze dat ze een oplossing hebben gevonden in de vorm van een innovatieve ‘heupairbag’. Deze platte band om de heupen herkent een val en blaast een airbag op om de impact te dempen. Medeoprichter Mendes Hogestyn legt uit dat er geavanceerde sensoren in de band zitten die een val onderscheiden van normale bewegingen. Dit systeem is ontwikkeld samen met de TU Delft.
Hoe werkt de heupairbag precies?
Wanneer iemand valt, blaast de airbag direct op. Het klinkt misschien simpel, maar er is veel technologie in verwerkt. Volgens Hogestyn bevat de heupairbag de technologische snufjes van de nieuwste smartphones. Bovendien staat het systeem in verbinding met een app die automatisch hulp inschakelt en de locatie doorstuurt naar hulpverleners. Voor de familie van de gebruiker biedt dit een geruststellende gedachte; je moeder valt niet ongemerkt op de badkamertegel.
In het beginstadium van de tests was het systeem nog niet perfect. De drager liep bijvoorbeeld risico op nekletsel en het draagcomfort liet te wensen over. Inmiddels zijn deze problemen opgelost en is de heupairbag klaar voor de markt, zo vertelt Jan-Kees van Wijnen, directeur Zorg bij Tantelouise. Hij was gelijk enthousiast toen hij hoorde van Wolk.
Testen bij Tantelouise: een eerste succes
Bij zorgorganisatie Tantelouise, die actief is in Brabant en zorg biedt aan ruim 1100 kwetsbare cliënten, zijn er sinds 2018 proeven gedaan met de heupairbag. In die periode werden vijfendertig airbags gedragen door bewoners. Van Wijnen vertelt dat dit potentieel enorme voordelen biedt, niet alleen voor de gezondheid van de dragers, maar ook financieel. De besparingen op medische kosten en zorguren kunnen aanzienlijk zijn.
De eerste resultaten zijn veelbelovend. In een jaar tijd is het aantal heupbreuken bijna gehalveerd. De cliënten die de airbag droegen, hadden geen botbreuken ondanks hun valpartijen, meldt Van Wijnen. Dit kan natuurlijk toeval zijn, maar de resultaten spreken voor zich. Het aantal geregistreerde valincidenten lag veel hoger dan verwacht, wat aangeeft dat de airbag ook in minder voor de hand liggende situaties effectief kan zijn.
De cijfers spreken boekdelen
Volgens de directeur noteerde het systeem veertig valincidenten, waarvan zesentwintig als ‘zeer hard’ werden omschreven. Het feit dat er geen ernstige gevolgen waren, noemt hij een wonder. Tantelouise overweegt daarom om 75 extra airbags aan te schaffen. De kosten zijn 649 euro per stuk, met een maandelijks abonnement van 15 euro voor het track- en alarmsysteem. Van Wijnen is ervan overtuigd dat deze investering zichzelf snel terugverdient.
Mendes Hogestyn vertelt dat er veel onderzoek is gedaan voordat de heupairbag op de markt kwam. De Italiaanse organisatie Ricotest, vergelijkbaar met TNO, heeft de Wolk mechanisch onderzocht en CE-gecertificeerd. Voor een wetenschappelijk onderbouwde bevestiging zijn echter nog meer studies nodig, weet dokter Blauw.
Wetenschap en enthousiasme
Ondanks het beperkte aantal deelnemers aan de eerste testen, is dokter Blauw enthousiast over het potentieel van de heupairbag. Hij ziet het als een baanbrekende technologie die hard nodig is in de zorgsector. Hoewel andere partijen aan soortgelijke oplossingen werken, is Wolk de eerste die een werkend product op de markt heeft gebracht. Het innovatieve karakter van de airbag kan de manier waarop we denken over ouderenzorg fundamenteel veranderen.
Blauw, Van Wijnen en Hogestyn hopen op verdere studies, maar ze weten ook dat dit kostbaar kan zijn. Blauw spreekt van een maatschappelijk probleem dat gezamenlijke investeringen vereist. Een bedrijf als Wolk kan de kosten niet alleen dragen, maar kan wel helpen om de zorgkosten structureel te verlagen.
Verzekeraars en subsidies als hoopvolle partners
Verzekeraar VGZ heeft al een half miljoen euro bespaard bij Tantelouise dankzij de heupairbag. Dit geld kan herinvesteerd worden om de technologie verder te ontwikkelen en de kosten voor gebruikers te verlagen, vertelt Van Wijnen. Particuliere aanschaf blijft namelijk pittig duur, en veel ouderen of hun families kunnen deze uitgave niet zomaar opbrengen. Dankzij het financiële voordeel voor zorgverzekeraars zijn zij mogelijk bereid om de kosten voor hun rekening te nemen.
Volgens Hogestyn zijn ook verzekeraars enthousiast over de heupairbag. Zij zien eveneens de financiële voordelen. Maar of en wanneer ze daadwerkelijk willen investeren, blijft onduidelijk. Voorlopig draait Wolk op subsidies en enkele investeringen. Het bedrijf werkt hard aan het vergroten van de productiecapaciteit, in afwachting van grotere orders vanuit het buitenland.
De toekomst van de heupairbag
Ondanks de onzekere toekomst zijn er al vijfhonderd heupairbags verkocht. Dit onderstreept de behoefte aan een oplossing voor een probleem dat al te lang genegeerd is. Met voortdurende aanpassingen en verbeteringen wordt de heupairbag nu zelfs onder kleding gedragen. Het discrete ontwerp maakt het gemakkelijker voor gebruikers om de airbag te integreren in hun dagelijkse leven zonder dat anderen het merken.
In 2016 werd het prototype al getest in de studio van RTLZ, en sindsdien zijn er diverse updates geweest. Het is nu tijd om deze technologische doorbraak breed bekend te maken. Zodat iedereen weet dat er daadwerkelijk een oplossing is. De combinatie van Nederlandse innovatiekracht en praktische toepasbaarheid heeft de potentie om de wereld van ouderenzorg voorgoed te transformeren.
De maatschappelijke impact van de heupairbag
Naast de directe voordelen voor ouderen en hun families, kan de heupairbag ook een bredere maatschappelijke impact hebben. Minder heupfracturen betekenen minder operaties, minder ziekenhuisopnames en minder belasting van het zorgsysteem. Dit kan op termijn leiden tot aanzienlijke besparingen voor de gezondheidszorg als geheel.
Bovendien kan de heupairbag de kwaliteit van leven van ouderen verbeteren. Ze kunnen zich veiliger voelen in hun eigen huis en zich meer vrijheden veroorloven zonder de constante angst om te vallen. Deze verhoogde bewegingsvrijheid kan bijdragen aan een betere fysieke en mentale gezondheid, wat uiteindelijk ook de druk op gezondheidsdiensten vermindert.
Wat vind jij van deze heupairbag als middel tegen heupbreuken? Deel je mening op onze Facebook-pagina en praat mee!
BRON: rtl.nl
