Steeds meer Nederlanders zoeken tijdens warme zomerdagen naar manieren om hun huis koel te houden. Een airco lijkt dan de meest logische oplossing. Toch is dat niet altijd nodig. Veel warmtepompen kunnen namelijk niet alleen verwarmen, maar ook helpen bij het koelen van een woning.
Dat weet lang niet iedereen. Uit onderzoek van Vereniging Eigen Huis blijkt dat veel bezitters dit pas na de installatie ontdekken. Ongeveer een derde wist vooraf niet dat de warmtepomp ook een koelfunctie had. Het is daarom slim om dit al te bespreken voordat je een warmtepomp laat plaatsen.
Niet iedere warmtepomp kan automatisch koelen. Ook het verwarmingssysteem in huis moet geschikt zijn. Daarnaast moeten de instellingen goed staan. Anders kan er bijvoorbeeld condens ontstaan op vloeren of muren.
Bespreek koeling al voor de installatie
Wie een warmtepomp koopt, denkt meestal eerst aan besparen op gas en verwarmen in de winter. Toch wordt koeling steeds belangrijker. Nederlandse zomers kennen vaker langere warme periodes. Daardoor willen steeds meer mensen hun huis ook in juli en augustus comfortabel houden.
Volgens Vereniging Eigen Huis is het verstandig om die wens vooraf te bespreken. Achteraf ontdekken dat een installatie niet geschikt is, kan vervelend zijn. Soms kan een koelfunctie nog worden geactiveerd. In andere gevallen is dat technisch niet mogelijk.
Daarom moet een installateur vooraf goed naar de woning kijken. Niet alleen het type warmtepomp is belangrijk. Ook de manier waarop warmte door het huis wordt verspreid, speelt een grote rol.
Een woning met vloerverwarming heeft bijvoorbeeld vaak betere mogelijkheden voor koeling. Bij traditionele radiatoren is dat veel lastiger. Wie nu al weet dat koelen belangrijk is, kan daar tijdens de aanschaf rekening mee houden.
Het is bovendien verstandig om verwachtingen duidelijk te bespreken. Een warmtepomp koelt namelijk anders dan een gewone airco. Je woning wordt meestal geleidelijk enkele graden koeler. Verwacht dus niet altijd dezelfde snelle verkoeling.
Zo werkt koelen met een warmtepomp
Een lucht-waterwarmtepomp gebruikt normaal gesproken warmte uit de buitenlucht. Die warmte wordt vervolgens gebruikt om water in het verwarmingssysteem op te warmen. Daarmee kan het huis worden verwarmd.
LEES OOK:Heftig: bekende actrice (36) plotseling overleden
Bij sommige modellen kan dat proces worden omgedraaid. De warmtepomp haalt dan juist warmte uit de woning. Vervolgens wordt die warmte naar buiten afgevoerd. Dit wordt actieve koeling genoemd.
Deze manier van koelen gebruikt elektriciteit. De warmtepomp moet namelijk actief blijven draaien. Toch kan het in bepaalde woningen een handige manier zijn om de binnentemperatuur lager te houden.
Een bodemwarmtepomp werkt anders. Daarbij wordt gebruikgemaakt van de relatief koele temperatuur diep in de bodem. Die koelte kan door het verwarmingssysteem van de woning worden geleid.
Dit heet passieve koeling. Het grote voordeel is dat hiervoor relatief weinig energie nodig is. De compressor hoeft namelijk vaak nauwelijks te werken. Vooral de circulatiepompen blijven actief.
Veel bodemwarmtepompen kunnen daarom goed worden gebruikt voor koeling. Bij lucht-waterwarmtepompen verschilt dit sterker per model. Sommige systemen hebben standaard een koelfunctie. Andere hebben die mogelijkheid helemaal niet.
Vloerverwarming werkt meestal het beste
Alleen een geschikte warmtepomp is nog niet genoeg. Ook het systeem dat de warmte door de woning verspreidt, moet geschikt zijn. Vloerverwarming werkt meestal goed in combinatie met koeling.
Bij verwarming stroomt warm water door leidingen in de vloer. Tijdens het koelen gebeurt het tegenovergestelde. Er stroomt dan juist koeler water door dezelfde leidingen.
Daardoor neemt de vloer langzaam warmte uit de kamer op. De temperatuur in huis daalt vervolgens geleidelijk. Het systeem werkt vooral goed wanneer het langere tijd rustig blijft draaien.
Ook wandverwarming kan geschikt zijn. De werking lijkt sterk op die van vloerverwarming. Een groot oppervlak wordt dan gebruikt om warmte uit de ruimte op te nemen.
Traditionele radiatoren zijn veel minder geschikt. Ze hebben een kleiner oppervlak en zijn ontworpen voor relatief warm water. Met koel water leveren ze daardoor vaak weinig effect.
Daarnaast kan bij radiatoren sneller condens ontstaan. Dat gebeurt wanneer het oppervlak te koud wordt. Vocht uit de lucht slaat dan neer op het koude materiaal.
LEES OOK:Pijnlijke breuk voor dit bekende Nederlandse realitykoppel: ‘Master manipulator’
Dat is niet alleen vervelend. Langdurig vocht kan ook schade veroorzaken. Daarom is het belangrijk dat het hele systeem goed is afgestemd.
Zo controleer je stap voor stap of jouw warmtepomp kan koelen
Heb je al een warmtepomp en wil je weten of je ermee kunt koelen? Dan kun je dat vrij eenvoudig controleren. Ga daarbij wel rustig te werk. Niet iedere installatie werkt hetzelfde.
- Kijk eerst naar het merk en typenummer van je warmtepomp. Dit staat meestal op een sticker op het apparaat. Je vindt het soms ook op de factuur of installatiepapieren.
- Zoek daarna de handleiding of technische specificaties erbij. Kijk of woorden als koelen, cooling, active cooling of passive cooling worden genoemd. Staat er niets over koeling, dan is de functie mogelijk niet aanwezig.
- Controleer vervolgens het bedieningspaneel of de app van de warmtepomp. Sommige systemen hebben een apart koelsymbool of een zomerstand. Bij andere systemen moet een installateur de koelfunctie eerst activeren.
- Kijk daarna welk verwarmingssysteem je in huis hebt. Vloerverwarming en wandverwarming zijn meestal geschikt om te koelen. Gewone radiatoren zijn vaak minder bruikbaar.
- Controleer of er een regeling tegen condens aanwezig is. Denk bijvoorbeeld aan een dauwpuntregeling of vochtigheidssensor. Die voorkomt dat het water in het systeem te koud wordt.
- Stel de temperatuur niet zomaar zelf extreem laag in. Het koelwater moet meestal boven ongeveer achttien graden blijven. Anders kan vocht ontstaan op vloeren, leidingen of muren.
- Laat tenslotte een installateur controleren of alles veilig staat ingesteld. Die kan ook vertellen hoeveel verkoeling je realistisch kunt verwachten. Zo voorkom je schade en onnodig energieverbruik.
Kun je ergens geen duidelijke informatie vinden? Neem dan het merk en typenummer mee naar de installateur. Daarmee kan meestal snel worden gecontroleerd of jouw systeem geschikt is.
Goede instellingen voorkomen vochtproblemen
De watertemperatuur mag tijdens het koelen niet zomaar zo laag mogelijk worden gezet. Te koud water kan namelijk voor condens zorgen. Vooral bij warm en vochtig zomerweer is dat een risico.
Vaak wordt daarom een minimumtemperatuur van ongeveer achttien graden gebruikt. Het exacte veilige niveau hangt af van de luchtvochtigheid in de woning. Een goede regeling houdt daar automatisch rekening mee.
Sommige systemen gebruiken daarvoor een dauwpuntregeling. Die berekent wanneer condens kan ontstaan. Vervolgens voorkomt de installatie dat het water te ver afkoelt.
Andere systemen werken met een vochtigheidssensor. Die meet hoeveel vocht er in de lucht zit. Op basis daarvan wordt de temperatuur van het koelwater aangepast.
Daarom is het niet verstandig om zomaar zelf allerlei instellingen te veranderen. Vraag bij twijfel een installateur om het systeem goed af te stellen. Daarmee voorkom je problemen en haal je meer uit de koelfunctie.
Wie nog een warmtepomp moet aanschaffen, doet er goed aan koeling meteen mee te nemen. Vraag de installateur bijvoorbeeld of het gekozen model daadwerkelijk kan koelen. Laat ook controleren of de rest van het systeem geschikt is.
Vraag daarnaast hoeveel verkoeling je realistisch kunt verwachten. Een warmtepomp is meestal geen vervanging voor een krachtige airco. Het systeem kan een woning vaak wel merkbaar aangenamer maken.
Ook het stroomverbruik is belangrijk. Actieve koeling kost energie en kan dus invloed hebben op de elektriciteitsrekening. Passieve koeling via een bodemsysteem gebruikt doorgaans aanzienlijk minder stroom.
Bespreek ook hoe condens wordt voorkomen. Vraag welke beveiliging of regeling aanwezig is. Dat voorkomt schade aan vloeren, muren of andere onderdelen.
Een warmtepomp kan dus veel meer dan alleen verwarmen. In de juiste woning kan hetzelfde systeem tijdens warme dagen ook voor verkoeling zorgen. Controleer alleen wel vooraf of jouw installatie daarvoor geschikt is.
Wie dat op tijd uitzoekt, hoeft misschien helemaal geen aparte airco te kopen. Dat kan ruimte, geld en extra energieverbruik schelen. Het begint allemaal met de juiste warmtepomp, een geschikt afgiftesysteem en goede instellingen.
Bron: Radar
