Volgens HR-expert Nadia Alaee nemen Nederlanders te weinig vrij. Ze zegt dat er iets in onze werkmentaliteit mensen tegenhoudt hun vakantiedagen op te nemen. Slechts dertig procent van de werknemers in Nederland gebruikt al hun vrije dagen, aldus Nadia van het internationale HR-platform Deel. Maar waarom is het eigenlijk zo belangrijk om die vrije dagen op te nemen? Het antwoord ligt in de positieve effecten die vakantie heeft op onze mentale en fysieke gezondheid. Wanneer we onszelf toestaan om echt te ontspannen, kunnen we stress verminderen, onze creativiteit een boost geven en onze algemene tevredenheid verhogen.
Als je nooit of zelden vakantie neemt, waarschuwt ze voor voorspelbare gevolgen. Stress en uitputting bouwen zich op. Zonder regelmatig los te koppelen, wordt iemand minder creatief, betrokken en minder goed in staat uitdagingen aan te gaan. Hierdoor lijdt de kwaliteit van hun werk en worden ze ongelukkiger. Uiteindelijk kunnen ze mentaal afhaken of hun baan opzeggen. Uit onderzoek blijkt dat 48 procent van de Nederlanders bereid is ontslag te nemen voor hun mentale gezondheid. Stress of burn-out wordt door 43 procent als reden genoemd wanneer ze vertrekken. Een toxische werkcultuur speelt ook vaak een rol. Dit alles onderstreept het belang van een evenwichtige werk-privébalans.
Het belang van echte ontspanning
Nadia benadrukt het belang van vakantie voor zowel werkgevers als werknemers. Vrije dagen zijn geen gunst maar een noodzaak voor een duurzame bijdrage. Mensen die op hun best presteren, hebben regelmatig hersteltijd nodig. Het maakt niet uit of je je vrije tijd thuis doorbrengt of op het strand in het buitenland. Zolang je echt loskomt van werk, is het goed. Een dag thuis zonder werk kan net zo herstellend zijn als een vakantie van een week. Korte pauzes zijn net zo waardevol als langere avonturen. Het belangrijkste is dat je geest en lichaam de kans krijgen om te herstellen en op te laden.
Het heeft geen zin om te doen alsof je loskoppelt. Sommige mensen gaan twee weken naar het buitenland, maar werken de helft van de tijd op hun laptop. Dat is geen vakantie, maar je bureau verplaatsen naar een mooiere locatie. Daarom moedigt Nadia mensen aan om echt onbereikbaar te zijn op vrije dagen. Het is normaal dat iemand anders je werk overneemt als je er niet bent. Daarvoor is een goede werkoverdracht cruciaal. Collega’s moeten in staat zijn om de werkzaamheden tijdelijk over te nemen, zodat je met een gerust hart kunt genieten van je welverdiende rust zonder schuldgevoel.
De cultuur rondom vakantiedagen
Mensen hebben vaak ongebruikte vrije dagen door werkdruk of schuldgevoel. Ze zijn bang om onafgemaakt werk achter te laten of vinden het lastig om hun taken even los te laten. Schuldgevoel is de grootste barrière. Er is een angst om terug te keren naar een stapel werk of om niet toegewijd over te komen. Ze vragen zich af of ze daarop worden afgerekend. Dit wijst op een cultuurprobleem, niet op een beleidsprobleem. In veel bedrijven heerst een cultuur waarin overwerken wordt gezien als een teken van toewijding, terwijl het nemen van vakantie juist argwaan oproept.
Wettelijk is het goed geregeld. Je hebt recht op een bepaald aantal vakantiedagen die je in overleg kunt opnemen. Toch weerhoudt iets in de manier van werken mensen ervan hun dagen op te nemen. Daarom zorgt Nadia ervoor dat managers vrije tijd niet afstraffen. Werknemers worden aangemoedigd hun vrije dagen daadwerkelijk te nemen. Voordat je vertrekt, moet het werk worden overgedragen. Zo stapelt het zich niet op tot je terugkomt. Dit is een structurele belofte waardoor je zonder schuldgevoel echt kunt loskomen. De cultuur binnen een bedrijf moet veranderen om mensen aan te moedigen hun recht op vakantie daadwerkelijk te gebruiken.
Verandering in werkstructuur
Uit gegevens blijkt dat 43 procent van de werknemers zelf wil bepalen waar ze werken. Daarnaast geeft 35 procent de voorkeur aan een 4+1-structuur: vier dagen werken en één dag om te leren, vrijwilligerswerk te doen of te rusten. Nog eens 34 procent wil kortere werkdagen. Meer vrijheid is belangrijker dan een hoger salaris voor 50 procent van de werknemers. Deze cijfers tonen aan hoe waardevol het kan zijn om de inrichting van werk en het meten van prestaties drastisch te veranderen voor een betere werk-privébalans.
Werknemers moeten hun vrije tijd opnemen, goed plannen en echt loskoppelen. Werkgevers moeten kritisch kijken of de huidige structuur duurzame prestaties ondersteunt. Dit kan betekenen dat flexibiliteit in werkuren wordt gestimuleerd of dat er meer ruimte wordt geboden voor thuiswerken. Het belangrijkste is dat werknemers de mogelijkheid krijgen om hun werk- en privéleven in balans te houden. Bedrijven die hierin investeren, zullen merken dat hun personeel gelukkiger en productiever is, wat uiteindelijk ook gunstig is voor de organisatie zelf.
Tips voor een effectieve vakantie
Om optimaal te profiteren van je vakantie, is het verstandig om goed voorbereid te zijn. Een goede planning helpt om stress te verminderen. Maak een lijst met taken die afgehandeld moeten worden voor je vertrek. Zorg ervoor dat collega’s op de hoogte zijn van je afwezigheid. Stel automatische e-mailbeantwoorders in, zodat mensen weten dat je tijdelijk niet beschikbaar bent. Daarnaast is het belangrijk om tijdens je vakantie echt te ontspannen. Probeer je telefoon en e-mail te vermijden en focus op activiteiten die je gelukkig maken.
Als je moeite hebt om je werk los te laten, begin dan met het nemen van korte pauzes. Dit kan helpen om langzaam te wennen aan het idee van loskoppelen. Na verloop van tijd zul je merken dat het steeds gemakkelijker wordt om afstand van je werk te nemen. Het is ook nuttig om na je vakantie een bufferdag in te plannen voordat je weer aan het werk gaat. Dit geeft je de tijd om weer in het dagelijkse ritme te komen zonder overweldigd te raken door een stapel werk.
Daarnaast kan het helpen om bewust tijd te reserveren voor activiteiten die je energie geven en waar je blij van wordt. Of het nu gaat om een sportieve uitdaging, een creatieve hobby of gewoon tijd doorbrengen met geliefden, deze momenten kunnen je vakantie nog waardevoller maken. Het belangrijkste is dat je de tijd neemt om te genieten en jezelf op te laden voor de periode die voor je ligt.
BRON: libelle.nl
