Het KNMI houdt rekening met een bijzonder warme nacht in Nederland. In de nacht van donderdag op vrijdag kan het zelfs gaan om de warmste nacht die ooit officieel in ons land is gemeten. Vooral in De Bilt wordt goed naar de temperatuur gekeken, omdat daar de landelijke metingen worden gedaan. Volgens het weerinstituut lijkt het erop dat de temperatuur daar niet onder de 24 graden zakt.
Dat is opvallend, want normaal koelt het in de nacht duidelijk af. Zeker na een hete zomerdag merk je vaak dat het later op de avond wat frisser wordt. Dit keer lijkt die afkoeling nauwelijks te gebeuren. Daardoor blijft het ook in de nacht drukkend warm. Veel mensen zullen daardoor moeilijker kunnen slapen dan normaal.
Een nacht waarin de temperatuur niet onder de 20 graden komt, wordt vaak een tropennacht genoemd. Dat klinkt misschien gezellig, maar voor veel mensen voelt het vooral benauwd. Je huis blijft warm, de slaapkamer koelt niet af en buiten hangt vaak nog steeds een zware warmte. Als het dan ook nog bijna 24 graden blijft, is dat voor Nederlandse begrippen erg uitzonderlijk.
De Bilt speelt een belangrijke rol
De temperatuur in De Bilt is belangrijk, omdat die plek geldt als officieel meetpunt voor landelijke records. Wanneer daar een record wordt gebroken, wordt dat meestal gezien als een landelijk weerrecord. Daarom kijkt het KNMI juist daar extra goed naar de minimumtemperatuur in de nacht.
Volgens de verwachting kan de temperatuur in De Bilt dus boven de 24 graden blijven. Dat betekent dat het de hele nacht extreem zacht blijft. Niet alleen aan het begin van de avond, maar ook richting de vroege ochtend. Juist dat maakt deze nacht zo bijzonder.
Normaal wordt de laagste temperatuur vaak aan het einde van de nacht gemeten. Meestal is dat vlak voordat de zon weer opkomt. Als het dan nog steeds ongeveer 24 graden is, laat dat goed zien hoe warm de lucht blijft hangen. Dat komt vaak door een combinatie van warme lucht, weinig wind en een omgeving die langzaam afkoelt.
Ook stenen, asfalt en huizen spelen daarbij een rol. Die houden overdag veel warmte vast. In de nacht geven ze die warmte langzaam weer af. Daardoor blijft het in dorpen en steden vaak warmer dan in open gebieden. Dat kan het verschil tussen een warme nacht en een recordnacht nog groter maken.
Het vorige record staat nog op 2018
Het huidige record voor de warmste nacht werd gemeten op 27 juli 2018. Ook toen bleef de temperatuur in de nacht zeer hoog. De temperatuur zakte toen ruim niet onder de 20 graden. Die zomer staat bij veel mensen nog bekend als extreem warm en droog.
De zomer van 2018 was op veel plekken zwaar. Er waren lange periodes met hitte, weinig regen en veel zon. Tuinen droogden uit, boeren kregen problemen en mensen zochten massaal verkoeling. Dat juist uit dat jaar nog een warmterecord stamt, is daarom niet vreemd.
Toch lijkt de komende nacht dat record mogelijk te overtreffen. Als De Bilt inderdaad niet onder de 24 graden komt, gaat het om een nieuw officieel record. Dat zou betekenen dat Nederland opnieuw een bijzondere mijlpaal op weergebied bereikt. Het past bij een periode waarin warme nachten steeds vaker voorkomen.
Voor veel mensen voelt een warme nacht zwaarder dan een warme dag. Overdag kun je nog schaduw zoeken, rustiger aan doen of verkoeling pakken. In de nacht wil je juist herstellen. Als je lichaam niet goed kan afkoelen, slaap je vaak minder diep. Daardoor kun je de volgende dag vermoeid wakker worden.
Lokaal kan het nog warmer blijven
Hoewel De Bilt belangrijk is voor het landelijke record, kan het lokaal nog warmer worden. Vooral in het zuiden van het land worden zeer hoge nachttemperaturen verwacht. In Beek, in Zuid-Limburg, denkt het KNMI dat de temperatuur zelfs boven de 25 graden kan blijven.
Dat is uitzonderlijk hoog voor een Nederlandse nacht. Een minimumtemperatuur van dik 25 graden voelt bijna niet meer als nachtelijke afkoeling. Het blijft dan eerder aanvoelen als een warme avond die gewoon doorgaat. Zeker binnenshuis kan dat erg benauwd zijn.
Ook voor Beek zou zo’n temperatuur een record betekenen. Het huidige lokale record staat op 24,4 graden. Dat werd eveneens op 27 juli 2018 gemeten, maar dan in Deelen in Gelderland. Als Beek daar bovenuit komt, wordt ook dat record dus verbroken.
Regionale verschillen zijn bij warm weer heel normaal. In Limburg is het vaak warmer dan in het noorden of westen van Nederland. Dat komt onder meer door de ligging en de aanvoer van warme lucht uit het zuiden. Ook kan de windrichting veel invloed hebben. Als warme lucht lang blijft hangen, loopt de temperatuur nauwelijks terug.
Plaatsen in dalen of dichter bij warme stedelijke gebieden kunnen nog extra warmte vasthouden. Daardoor kan het lokaal net wat warmer blijven dan op andere plekken. Dat verschil lijkt klein, maar bij records telt elke tiende graad. Een paar tienden kunnen bepalen of een record blijft staan of wordt gebroken.
Een zware nacht voor veel mensen
Voor veel mensen wordt deze nacht waarschijnlijk niet prettig. Vooral ouderen, jonge kinderen en mensen met gezondheidsproblemen kunnen last krijgen van de warmte. Ook mensen die in een slecht geïsoleerd huis wonen, merken vaak dat de hitte blijft hangen. Een slaapkamer kan dan warmer zijn dan buiten.
Het helpt om ramen en gordijnen overdag zoveel mogelijk dicht te houden. Zo komt er minder warme lucht en zonlicht naar binnen. In de avond kun je pas luchten als het buiten iets koeler is. Maar als de buitentemperatuur hoog blijft, heeft dat minder effect dan normaal.
Ook voldoende drinken blijft belangrijk. Door de warmte verlies je meer vocht, ook als je niet actief beweegt. Alcohol en veel cafeïne kunnen juist minder handig zijn, omdat je daardoor slechter kunt slapen. Een glas water naast je bed kan dan geen kwaad.
Verder is het slim om zware inspanning in de avond te vermijden. Je lichaam heeft dan meer moeite om tot rust te komen. Een lauwe douche kan helpen om iets af te koelen. Een ijskoude douche werkt soms juist averechts, omdat je lichaam daarna weer warmte kan vasthouden.
De verwachte recordnacht laat vooral zien hoe uitzonderlijk warm het kan blijven in Nederland. Niet alleen de hoogste temperatuur overdag is belangrijk. Ook de laagste temperatuur in de nacht zegt veel over de intensiteit van een hitteperiode. Als het zelfs ’s nachts niet meer afkoelt, wordt warmte voor veel mensen zwaarder.
Daarom kijkt het KNMI met extra aandacht naar de komende nacht. De kans is groot dat er een nieuw record wordt vastgesteld. In De Bilt kan het landelijke record sneuvelen. In Beek kan mogelijk zelfs een lokaal record worden gebroken. Daarmee wordt deze nacht waarschijnlijk een opvallend moment in de Nederlandse weerhistorie.
Bron: De Dagelijkse Standaard
