Wie deze zomer met de auto naar Frankrijk gaat, kan onderweg een opvallend verkeersbord tegenkomen. Het gaat om een blauwe of zwarte achtergrond met daarop een witte ruit. Veel Nederlandse automobilisten kennen het teken nog niet. Toch kan het negeren ervan een flinke boete opleveren.
Het bord staat meestal boven een aparte rijstrook aan de linkerkant van de weg. Deze strook lijkt vaak rustiger dan de andere rijbanen. Dat kan verleidelijk zijn wanneer je in een file staat. Toch mag niet iedere automobilist zomaar van deze rijstrook gebruikmaken.
De speciale rijstroken zijn onder meer te vinden rond drukke Franse steden. Denk bijvoorbeeld aan Parijs, Lyon, Grenoble en Straatsburg. Frankrijk gebruikt de stroken om files te verminderen en het aantal vervuilende auto’s op de weg terug te dringen.
Dit betekent de witte ruit
De witte ruit geeft aan dat de rijstrook tijdelijk is gereserveerd voor bepaalde voertuigen. In Frankrijk wordt dit een ‘voie réservée’ genoemd. Het gaat meestal om een rijstrook voor carpoolers, taxi’s, bussen en andere toegestane voertuigen.
Auto’s met minimaal twee personen aan boord mogen in veel gevallen wel over de strook rijden. Je hoeft daarbij niet met mensen uit verschillende huishoudens te reizen. Ook wanneer je samen met je partner of kinderen in de auto zit, voldoe je meestal aan de eis.
Daarnaast mogen taxi’s en voertuigen voor het openbaar vervoer van de strook gebruikmaken. Op sommige locaties zijn er ook uitzonderingen voor hulpdiensten, mensen met een geldige parkeerkaart voor gehandicapten en bepaalde motorvoertuigen. De precieze regels kunnen per weg of stad verschillen.
Volledig elektrische auto’s mogen op verschillende Franse wegen eveneens gebruikmaken van de speciale rijstrook. Daarvoor kan een geldige groene Crit’Air 0-sticker nodig zijn. Een hybride auto is niet automatisch toegestaan. Controleer daarom altijd de extra borden langs de weg.
De rijstrook is niet altijd actief
De witte ruit wordt vaak weergegeven op een elektronisch verkeersbord. Wanneer het symbool zichtbaar is, gelden de speciale regels. Staat het bord uit, dan mag de rijstrook meestal weer door alle automobilisten worden gebruikt.
Op veel plaatsen wordt de rijstrook alleen tijdens drukke uren geactiveerd. Rond Parijs gebeurt dat bijvoorbeeld vooral tijdens de ochtend- en avondspits. De geldende tijden kunnen op aanvullende borden of elektronische schermen staan.
Blijf daarom goed opletten. Een rijstrook die eerder op de dag voor iedereen toegankelijk was, kan later worden gereserveerd. Andersom kan de beperking na de spits weer verdwijnen. Kijk niet alleen naar de wegmarkeringen, maar ook naar de borden boven de weg.
Bij ongelukken, wegwerkzaamheden of bijzondere drukte kunnen de regels tijdelijk worden aangepast. De Franse autoriteiten kunnen de rijstrook dan eerder openen of juist afsluiten. Verkeersborden en elektronische aanwijzingen langs de weg zijn altijd leidend.
Camera’s tellen hoeveel mensen in de auto zitten
Frankrijk controleert de speciale rijstroken steeds vaker met slimme camera’s. Deze camera’s kunnen kentekens lezen en bekijken hoeveel mensen er in een voertuig zitten. Ze controleren niet alleen de bestuurder en bijrijder, maar kunnen ook passagiers op de achterbank herkennen.
Een computersysteem selecteert voertuigen die mogelijk in overtreding zijn. Daarna kan een bevoegde medewerker de beelden bekijken. De boete wordt dus niet altijd volledig automatisch verstuurd. Eerst wordt gecontroleerd of de bestuurder echt niet aan de voorwaarden voldeed.
Wie alleen in een gewone benzine- of dieselauto over een actieve ruitenstrook rijdt, riskeert in Frankrijk een boete van 135 euro. Ook Nederlandse vakantiegangers kunnen worden bekeurd. Een buitenlands kenteken betekent dus niet dat je de regels kunt negeren.
De strook is vaak opvallend leeg, terwijl het verkeer daarnaast langzaam rijdt. Toch is het verstandig om niet zomaar naar links te sturen. Een paar minuten tijdwinst weegt niet op tegen een boete van 135 euro.
Ook in Spanje bestaan speciale rijstroken
Ook Spanje heeft speciale rijstroken voor auto’s met meerdere inzittenden. Deze worden vaak VAO-stroken genoemd. De voorwaarden kunnen daar per regio verschillen. Soms zijn twee personen voldoende, terwijl op andere wegen minimaal drie mensen in de auto moeten zitten.
Voor motoren en voertuigen met een Spaanse milieusticker kunnen aparte uitzonderingen gelden. Wie zonder toestemming op een Spaanse carpoolstrook rijdt, kan een boete krijgen die kan oplopen tot ongeveer 200 euro.
Ga je met familie of vrienden op vakantie, dan kan de witte ruit juist gunstig zijn. Met meerdere personen in de auto mag je op veel plaatsen gebruikmaken van de rustigere rijstrook. Controleer wel altijd of de ruit zichtbaar is en welke extra voorwaarden worden genoemd.
Reis je alleen, blijf dan op de gewone rijstroken wanneer de witte ruit actief is. Let vooral goed op rond grote steden en tijdens de spits. Zo voorkom je dat een onbekend verkeersbord je vakantierit plotseling 135 euro duurder maakt.
