Betaal jij het liefst met briefgeld of muntjes? Dan kun je in Nederland nog op veel plekken terecht. Toch zijn er winkels en bedrijven waar contant geld helemaal niet meer welkom is. Sommige ketens zijn volledig pin-only, terwijl andere bedrijven dit alleen bij bepaalde vestigingen doen. Vooral veiligheid, snelheid en kosten spelen daarbij een grote rol.
Volgens De Nederlandsche Bank kon je in 2025 bij 96 procent van de onderzochte verkooppunten nog contant betalen. Bij vier procent stond duidelijk aangegeven dat alleen pinbetalingen mogelijk waren. Pin-only zie je vooral bij bioscopen, parkeergarages en apotheken. In grote steden komt het bovendien aanzienlijk vaker voor dan in kleine dorpen.
Bij terStal kun je niet meer met cash betalen
Een duidelijk voorbeeld is kledingketen terStal. Daar wordt al sinds mei 2020 geen contant geld meer aangenomen. Klanten kunnen in de winkels betalen met pin, VVV-bonnen en Fashioncheques. Wie alleen briefgeld bij zich heeft, kan er dus niet afrekenen.
De reden achter die beslissing is volgens terStal vooral veiligheid. De winkelketen kreeg zelf te maken met overvallen. Zonder contant geld in de winkels valt er voor overvallers minder te halen. Daarmee wil het bedrijf zowel klanten als medewerkers beschermen.
Daarnaast hoeft personeel geen grote hoeveelheden geld meer te tellen en op te bergen. Ook hoeft de dagopbrengst niet naar een stortpunt gebracht te worden. Dat maakt de dagelijkse werkzaamheden eenvoudiger. Voor klanten die graag contant betalen, is het natuurlijk minder prettig. Je zult bij terStal altijd een betaalpas of een geaccepteerde bon achter de hand moeten hebben.
Pathé is in heel Nederland pin-only
Ook voor een bezoek aan Pathé heb je weinig aan een portemonnee vol briefgeld. De bioscoopketen meldt zelf dat al haar bioscopen in Nederland pin-only zijn. Zowel voor kaartjes als andere betalingen moet je dus rekening houden met elektronisch afrekenen. Je kunt nog wel gewoon een bioscoopkaartje ter plaatse kopen. Alleen contant afrekenen is niet mogelijk.
Onder andere een Pathé Giftcard en Nationale Bioscoopbon worden wel geaccepteerd. Pathé past daarmee in een bredere ontwikkeling. DNB ziet dat pin-only relatief vaak voorkomt bij bioscopen. Contant betalen is binnen die sector de laatste tijd wel weer iets vaker mogelijk geworden. Pathé houdt voorlopig echter vast aan volledig cashloos betalen. Bij een spontaan bioscoopbezoek is het dus verstandig om een bankpas of telefoon mee te nemen. Met alleen een briefje van twintig kom je bij Pathé niet ver.
Sommige AH to go’s waren bewust pin-only
Ook AH to go verdient een plek in dit rijtje, al ligt de situatie daar wat ingewikkelder. Albert Heijn geeft tegenwoordig aan dat contant geld in de winkels nog steeds aan een gewone kassa gebruikt kan worden. Dat betekent echter niet dat iedere AH to go altijd een traditionele kassa heeft gehad. Ook claimde Albert Heijn in 2018 een Europese primeur te hebben in met pin- en kassaloos winkelen bij AH To Go.
Albert Heijn experimenteert namelijk al lange tijd met volledig zelfbediende winkels. RetailTrends meldde bijvoorbeeld al in 2014 dat een AH to go op Utrecht Centraal uitsluitend zelfscankassa’s kreeg. Bij die vestiging kon op dat moment alleen met een pinpas worden afgerekend.
LEES OOK:Grote terugroepactie supermarktketens: ‘Breng dit product zo snel mogelijk terug!’
De reden was vooral snelheid. AH to go richt zich sterk op reizigers die snel iets willen pakken en weer verder willen. Albert Heijn omschreef het destijds als snel iets pakken, pinnen en vertrekken. Volgens de keten leverde zelfscan zowel echte als gevoelsmatige tijdwinst op.
Ook een AH to go op de High Tech Campus in Eindhoven was destijds volledig voorzien van zelfscankassa’s. Albert Heijn overwoog vervolgens meer to go-vestigingen met alleen zelfscan uit te rusten, vooral op stations. Het is dus te kort door de bocht om alle AH to go’s tegenwoordig pin-only te noemen.
Albert Heijn vermeldt momenteel juist dat contant geld aan de kassa mogelijk blijft. Wel accepteert iedere AH to go Visa en Mastercard. Bij AH to go hangt veel dus af van het winkelconcept en de beschikbare kassa’s. Een vestiging met alleen elektronische zelfcheckout kan vanzelfsprekend andere betaalmogelijkheden hebben dan een winkel met een bemande kassa.
Ook bij Domino’s kan het per vestiging verschillen
Bij franchisebedrijven wordt het nog ingewikkelder. Een keten kan honderden vestigingen hebben, terwijl niet iedere winkel precies hetzelfde betaalbeleid volgt. Domino’s is daarvan een goed voorbeeld. Het bedrijf vermeldt in zijn algemene voorwaarden dat een aantal Nederlandse Domino’s-vestigingen cashless is. Bij die winkels worden helemaal geen contante betalingen aangenomen.
Domino’s noemt deze locaties ook wel Cash Free-winkels. De pizzaketen koppelt die keuze nadrukkelijk aan veiligheid. Door het contante geld uit een vestiging te verwijderen, wordt die winkel minder interessant voor overvallers. Dat is vooral belangrijk bij een bedrijf waar medewerkers ook ’s avonds werken en bestellingen bezorgen. Wanneer er geen contant geld aanwezig is, hoeft personeel minder met kassageld te werken.
Niet iedere Domino’s is automatisch cashloos. Daarom is het verstandig om bij het bestellen naar de beschikbare betaalmethoden van jouw vestiging te kijken. Hetzelfde principe kan ook bij andere franchiseformules voorkomen. De ondernemer achter een vestiging kan soms binnen de afspraken van de formule eigen keuzes maken. Daardoor kan het betaalbeleid binnen één merk verschillen.
Waarom verdwijnen briefgeld en muntjes?
Veiligheid is een belangrijke reden om cash te weigeren. Een winkel zonder geld in de kassalade is minder aantrekkelijk voor overvallers. Medewerkers hoeven daarnaast niet met de dagopbrengst rond te lopen. Ook gemak speelt mee. Bij een pinbetaling hoeft geen wisselgeld geteld te worden. Het bedrag wordt direct elektronisch geregistreerd en kasverschillen komen minder snel voor.
Daarnaast kost het verwerken van contant geld tijd. Munten en biljetten moeten worden geteld, veilig opgeborgen en uiteindelijk afgestort. Voor bedrijven betekent dat extra werkzaamheden en mogelijk aanvullende kosten. Voor winkels zoals AH to go speelt snelheid daarnaast een opvallend grote rol. Vooral op stations willen klanten vaak binnen enkele minuten weer buiten staan. Zelfscan en pinbetalingen kunnen dat proces versnellen.
Toch kleven er ook nadelen aan volledig cashloos betalen. Niet iedereen kan gemakkelijk digitaal afrekenen. Contant geld blijft bovendien bruikbaar wanneer elektronische betalingen tijdelijk niet werken. DNB benadrukt daarom het belang van cash. Vooral mensen die moeite hebben met digitaal betalen zijn afhankelijk van de mogelijkheid om met contant geld af te rekenen.
Voorlopig blijft cash gelukkig op de meeste plekken welkom. Toch kun je bij terStal en Pathé je briefgeld zeker in je zak houden. Bij Decathlon, Domino’s en bepaalde winkelconcepten zoals AH to go kan het juist per locatie verschillen. Even het bordje bij de ingang bekijken kan daarom een vervelende verrassing bij de kassa voorkomen.
