Belastingdienst niet blij met tanken over de grens en komt met de volgende maatregelen

Steeds meer Nederlandse automobilisten rijden bewust naar België of Duitsland voor een volle tank. Vooral in grensgebieden is dat inmiddels heel normaal. Mensen combineren het tanken vaak met boodschappen of een kort bezoek. Zo voelt de extra rit minder als verspilde tijd.

Op het eerste gezicht lijkt het om een klein prijsverschil te gaan. Toch kan het voordeel bij een volle tank flink oplopen. Zeker bij grotere auto’s gaat het soms om tientallen euro’s. Voor veel huishoudens is dat genoeg reden om de grens over te steken.

Achter die besparing zit echter een groter economisch verhaal. De Nederlandse overheid ontvangt namelijk geen accijns over brandstof die elders wordt gekocht. Ook de btw komt dan in België of Duitsland terecht. Daardoor verdwijnen grote bedragen uit de Nederlandse schatkist.

Voor automobilisten draait het vooral om betaalbaarheid. Voor de overheid gaat het om belastinginkomsten en klimaatbeleid. Nederlandse tankstations zien ondertussen klanten verdwijnen. Het simpele ritje naar een buitenlandse pomp heeft dus gevolgen voor meerdere partijen.

Waarom de buitenlandse pomp goedkoper is

De prijs van benzine en diesel bestaat uit verschillende onderdelen. De olieprijs speelt natuurlijk een belangrijke rol. Daarnaast zijn er kosten voor raffinage, transport, opslag en verkoop. Ook het tankstation moet een marge verdienen.

Toch maken belastingen een groot verschil tussen landen. Nederland heft relatief veel accijns op brandstof. Daar komt vervolgens ook nog btw bovenop. Daardoor ligt de uiteindelijke literprijs vaak hoger dan bij onze buurlanden.

In België en Duitsland kunnen de tarieven anders zijn. Dat zorgt soms voor een duidelijk prijsverschil vlak over de grens. Automobilisten merken dat direct op de borden bij tankstations. Daarna is de rekensom snel gemaakt.

Stel dat benzine twintig cent per liter goedkoper is. Bij een tank van vijftig liter bespaar je dan tien euro. Bij grotere tanks kan het voordeel nog verder oplopen. Wie vaker tankt, kan op jaarbasis honderden euro’s besparen.

Voor mensen die dichtbij de grens wonen, zijn de extra kilometers vaak beperkt. Soms ligt een buitenlandse pomp zelfs dichterbij dan een Nederlands tankstation. Dan is de keuze voor veel bestuurders helemaal eenvoudig.

Wie verder weg woont, moet beter rekenen. De extra rit kost namelijk ook brandstof. Daarnaast verlies je tijd en kun je in files terechtkomen. Een kleine besparing kan daardoor sneller verdwijnen dan verwacht.

Toch blijft het verschil voor veel automobilisten aantrekkelijk. Zeker wanneer tanken wordt gecombineerd met goedkope boodschappen. Dan levert één rit meerdere voordelen tegelijk op. Zo ontstaat al snel een vaste gewoonte.

Nederland loopt veel belastinggeld mis

Wanneer iemand in Duitsland tankt, betaalt diegene daar accijns en btw. Nederland ontvangt op dat moment niets. Bij één tankbeurt lijkt dat misschien onbelangrijk. Maar bij miljoenen buitenlandse tankbeurten verandert dat beeld snel.

Schattingen lopen uiteen, maar het gaat mogelijk om honderden miljoenen euro’s per jaar. Sommige berekeningen komen zelfs in de buurt van één miljard euro. Dat zijn bedragen die normaal naar de Nederlandse overheid zouden gaan.

Die inkomsten verdwijnen niet rechtstreeks uit één speciale pot. Ze worden gebruikt voor allerlei overheidsuitgaven. Denk aan wegen, onderwijs, zorg en andere publieke voorzieningen. Minder inkomsten zorgen daarom voor extra druk op de begroting.

Dat betekent niet dat één tankbeurt meteen tot bezuinigingen leidt. Het probleem ontstaat door het gedrag van grote groepen. Wanneer steeds meer mensen over de grens tanken, wordt het financiële effect steeds groter.

De overheid krijgt daardoor te maken met een lastig probleem. Hoge accijnzen leveren geld op en moeten vervuilend gedrag remmen. Tegelijkertijd jagen ze klanten naar het buitenland. Daardoor wordt een deel van het gewenste effect weer verloren.

De Nederlandse automobilist rijdt namelijk nog steeds dezelfde kilometers. Alleen wordt de brandstof in een ander land gekocht. Het verbruik daalt daardoor niet automatisch. De belastinginkomsten verschuiven simpelweg naar de buurlanden.

Bovendien veroorzaken extra tankritten ook uitstoot. Vooral wanneer mensen speciaal tientallen kilometers omrijden. Het voordeel voor het klimaat kan daardoor beperkt zijn. Dat maakt de discussie over hoge accijnzen extra ingewikkeld.

Grensstations verliezen steeds meer klanten

Niet alleen de overheid merkt de gevolgen van tanktoerisme. Nederlandse tankstations bij de grens worden direct geraakt. Zij zien regelmatig automobilisten voorbijrijden richting België of Duitsland. Daardoor verkopen zij minder liters brandstof.

Een tankstation verdient bovendien niet alleen aan benzine en diesel. De winkel is vaak minstens zo belangrijk. Klanten kopen koffie, broodjes, frisdrank of andere producten. Wie in het buitenland tankt, koopt die spullen daar mogelijk ook.

Voor ondernemers kan dat een groot verschil maken. De vaste kosten blijven namelijk gewoon bestaan. Denk aan personeel, energie, onderhoud en verzekeringen. Wanneer de omzet daalt, wordt het moeilijker om winstgevend te blijven.

Sommige tankstations proberen klanten terug te winnen met acties. Ze geven korting, bieden spaarsystemen of verbeteren hun winkel. Ook investeren ze in laadpalen en uitgebreidere horecavoorzieningen. Toch blijft concurreren lastig bij een groot prijsverschil.

Vooral kleinere, zelfstandige pomphouders zijn kwetsbaar. Grote ketens kunnen verliezen soms beter opvangen. Een lokale ondernemer heeft vaak minder financiële ruimte. Langdurig omzetverlies kan uiteindelijk tot sluiting leiden.

Dat heeft ook gevolgen voor de omgeving. Een tankstation biedt vaak werk aan mensen uit de regio. Daarnaast zorgt het voor verlichting en sociale controle. Vooral langs rustige wegen kan dat belangrijk zijn.

Wanneer een pomp verdwijnt, moeten bewoners verder rijden. Dat raakt niet alleen automobilisten, maar soms ook hulpdiensten en bedrijven. Een lokaal tankstation is daardoor meer dan alleen een plek voor brandstof.

Ook andere ondernemers kunnen klanten verliezen. Mensen combineren een tankbeurt vaak met boodschappen. Daardoor profiteren buitenlandse supermarkten en winkels mee. Nederlandse grensplaatsen missen vervolgens een deel van die bestedingen.

Wereldnieuws maakt het verschil soms groter

De prijs aan de pomp wordt sterk beïnvloed door de wereldmarkt. Olie wordt internationaal verhandeld en reageert snel op grote gebeurtenissen. Oorlogen, politieke spanningen en productieproblemen kunnen de prijs laten stijgen.

Ook belangrijke vaarroutes spelen een rol. Een voorbeeld is de Straat van Hormuz. Veel olie wordt via deze route vervoerd. Spanningen in dat gebied kunnen zorgen voor onzekerheid en hogere prijzen.

Wanneer de olieprijs stijgt, wordt brandstof overal duurder. Toch blijven belastingverschillen tussen landen bestaan. Daardoor kan het verschil aan de pomp extra opvallen. In absolute euro’s wordt het voordeel soms groter.

Een stijging van enkele centen raakt automobilisten direct. Mensen kijken daarom vaker naar prijzen en aanbiedingen. Apps en websites maken vergelijken bovendien heel eenvoudig. Binnen enkele seconden is zichtbaar waar tanken het goedkoopst is.

Vooral zakelijke rijders houden zulke verschillen goed bij. Transportbedrijven verbruiken enorme hoeveelheden diesel. Een paar cent voordeel per liter kan dan duizenden euro’s schelen. Daarom worden tankstops vaak zorgvuldig gepland.

Ook bezorgdiensten en andere bedrijven rekenen precies. Zij tanken soms bewust net buiten Nederland. Dat verlaagt hun kosten, maar verschuift opnieuw belastinginkomsten. Het gaat dus niet alleen om particuliere automobilisten.

Bij grote prijsstijgingen neemt tanktoerisme meestal toe. Mensen zoeken dan sneller naar goedkopere mogelijkheden. Zeker huishoudens met weinig financiële ruimte letten scherp op iedere euro. De grens wordt dan een praktische oplossing.

Zolang de verschillen groot blijven, zal dit gedrag waarschijnlijk niet verdwijnen. Hogere olieprijzen kunnen het zelfs versterken. Dat maakt de discussie over accijnzen steeds opnieuw actueel.

Een eenvoudige oplossing bestaat niet

Het verlagen van de Nederlandse accijns lijkt een logische oplossing. Daardoor wordt het prijsverschil kleiner. Meer automobilisten zouden vervolgens weer in Nederland tanken. Ook grensstations krijgen dan mogelijk meer klanten.

Toch kost een verlaging de overheid direct veel geld. Iedere cent minder accijns betekent minder inkomsten per liter. Het is onzeker hoeveel extra verkopen dat verlies kunnen compenseren. Daarom is zo’n besluit financieel riskant.

Daarnaast gebruikt de overheid brandstofbelastingen om gedrag te sturen. Dure benzine moet autorijden minder aantrekkelijk maken. Het beleid moet mensen richting elektrische auto’s en openbaar vervoer bewegen. Lagere prijzen kunnen dat doel tegenwerken.

Aan de andere kant kan een te groot prijsverschil juist ongewenst gedrag veroorzaken. Mensen rijden extra kilometers naar het buitenland. Nederlandse ondernemers verliezen klanten en de schatkist loopt inkomsten mis. Het klimaatvoordeel blijft ondertussen onzeker.

Voor automobilisten blijft het vooral een persoonlijke afweging. Kijk niet alleen naar de literprijs. Bereken ook de afstand, reistijd en brandstofkosten. Pas dan weet je of de rit werkelijk geld oplevert.

Wie toch over de grens rijdt, combineert dat vaak met andere aankopen. Daardoor wordt de totale besparing groter. Toch is het verstandig om niet onnodig ver om te rijden. Bij kleine verschillen levert dat vaak nauwelijks voordeel op.

De komende jaren blijft tanktoerisme waarschijnlijk bestaan. Zolang België en Duitsland goedkoper zijn, blijven Nederlanders de grens oversteken. Vooral in Limburg, Brabant, Zeeland en het oosten gebeurt dat veel.

De politiek zal daarom blijven zoeken naar een evenwicht. Brandstof moet voldoende belasting opleveren, zonder massaal tanktoerisme te veroorzaken. Tegelijkertijd blijven klimaatdoelen belangrijk. Dat maakt snelle oplossingen vrijwel onmogelijk.

Uiteindelijk draait alles om drie belangen. Automobilisten willen betaalbare brandstof. De overheid wil inkomsten en minder uitstoot. Ondernemers willen voldoende klanten behouden. Een verandering aan de pompprijs raakt al deze groepen tegelijk.

Voorlopig blijft de buitenlandse pomp voor veel mensen aantrekkelijk. Wie dichtbij de grens woont, kan daar flink besparen. Voor Nederland als geheel ontstaat echter een grotere rekening. Die discussie zal daarom nog lang niet verdwijnen.

Bron: Menszine