Reizen met het vliegtuig kan voor veel mensen een stressvolle ervaring zijn. Dit komt niet alleen door de typische problemen zoals vertragingen of beperkte beenruimte. Ook bijkomende kosten voor bagage en andere extra’s dragen bij aan de stress. Bovendien kunnen medepassagiers flink wat irritatie veroorzaken. De vraag is: welk gedrag stoort ons het meest? En waarom raken we hier zo geïrriteerd door?
Om inzicht te krijgen in deze ergernissen, heeft Radar een enquête gehouden onder bijna 2.000 mensen. De deelnemers konden uit meerdere opties kiezen om aan te geven wat hen het meest stoorde aan hun medepassagiers.
De grootste ergernissen aan boord
Uit de enquête blijkt dat een klein percentage van de deelnemers, drie procent, nooit met het vliegtuig reist. Slechts één procent van de mensen stoort zich nergens aan tijdens een vlucht. De meerderheid ervaart echter meerdere ergernissen. Bovenaan de lijst staan passagiers die veel ruimte innemen. Denk aan mensen die hun benen wijd spreiden, beide armleuningen gebruiken, of hun stoel ver naar achteren zetten. Dit gedrag irriteert ongeveer 60% van de ondervraagden. Direct daarachter staan mensen die tegen je stoel schoppen, wat 58% van de deelnemers storend vindt.
Daarnaast noemen 12% van de deelnemers andere ergernissen. Denk aan kinderen die luid schreeuwen tijdens de vlucht en mensen die onbeleefd zijn tegen het cabinepersoneel. Deze zaken voegen alleen maar toe aan de algehele frustratie tijdens vliegreizen.
Persoonlijke ruimte en sociale psychologie
Roos Vonk, hoogleraar sociale psychologie aan de Radboud Universiteit, legt uit dat veel van deze ergernissen te maken hebben met persoonlijke ruimte. Mensen hebben een bepaalde afstand nodig tot anderen om zich comfortabel te voelen. Hoeveel ruimte iemand nodig heeft, kan verschillen per persoon en cultuur. Vrouwen staan vaak dichterbij elkaar dan mannen. Tussen mannen en vrouwen is er meestal meer afstand.
Vonk legt verder uit dat een vliegtuig een situatie creëert waarin je dichter op elkaar zit dan je eigenlijk zou willen. Dit kan maken dat de aanwezigheid van anderen al snel ongemakkelijk aanvoelt, vooral als je naast een vreemde zit. Dit effect is vaak nog sterker voor vrouwen die naast mannen zitten. Mannen nemen vaak meer ruimte in door hun houding en bewegingen.
De impact van ongemak op de vliegervaring
Veel deelnemers aan het onderzoek geven aan dat ze zich al oncomfortabel voelen door de beperkte ruimte in een vliegtuig. Dit ongemak maakt het moeilijk om te ontspannen, en het gedrag van anderen verergert dit gevoel vaak. Een deelnemer vertelde dat een vlucht erg lang duurt als de medepassagier breed zit of tegen de stoel trapt. Dit is vooral vervelend als die persoon ook nog erg aanwezig is.
Een andere deelnemer merkte op hoe ongezond het voelt om met zoveel mensen in een kleine ruimte te zitten. Dit maakt het begrijpelijk dat je snel geïrriteerd raakt. Volgens sommigen is asociaal gedrag vaak het gevolg van dronkenschap. Zij begrijpen niet waarom er tijdens vluchten alcohol wordt geschonken.
Ook Michael O’Leary, de CEO van Ryanair, heeft zich uitgesproken over dronken passagiers. Hij pleit voor een verbod op de verkoop van alcohol op luchthavens in de ochtend. Daarnaast vindt hij dat passagiers een limiet van twee drankjes moeten krijgen.
Het uitstapmoment en sociale druk
Vroeg opstaan na de landing is nog zo’n veelvoorkomende irritatie. Hoewel het niet in de top vijf staat, stoort dit gedrag veel mensen. Passagiers denken dat ze sneller het vliegtuig uit kunnen komen, maar dat is meestal niet het geval. Bij de bagageband moet je immers ook wachten.
Vonk legt uit dat vroeg opstaan een soort besmettelijk gedrag is. Als anderen gehaast opstaan, voel je je ook opgejaagd en geneigd om je spullen te pakken en op te staan, zelfs als het geen verschil maakt. Iedereen komt toch tegelijk bij de douane aan.
Deze gewoonte stoort niet alleen passagiers, maar ook de Turkse luchtvaartautoriteiten. Zij hebben maatregelen genomen door passagiers die vroeg opstaan als ‘onwettige passagiers’ te beschouwen. Deze passagiers kunnen een boete krijgen als ze hun gordel te vroeg losmaken.
De bredere context van vliegergernissen
Naast het gedrag van medepassagiers, zijn er ook andere factoren die bijdragen aan de ergernissen tijdens vluchten. De steeds stijgende kosten voor bagage, stoelreservering en brandstoftoeslagen maken de ervaring minder aangenaam. Het gevoel dat vliegen een luxe is geworden, versterkt de irritaties nog verder.
Een aantal deelnemers adviseert om alleen te vliegen als het echt noodzakelijk is. Veel vakantiebestemmingen zijn ook met de auto, trein of boot te bereiken. Deze alternatieven bieden vaak meer comfort en zijn ook beter voor het milieu.
Radar, een bekend consumentenplatform van de publieke omroep AVROTROS, heeft dit onderzoek uitgevoerd om een volledig beeld te geven van de ergernissen bij het vliegen. Het laat zien dat zowel persoonlijke ruimte, het gedrag van medepassagiers, als extra kosten een grote rol spelen in de algehele vliegervaring.
Conclusie en aanbevelingen
Wat kunnen luchtvaartmaatschappijen doen om deze ergernissen te verminderen? Ten eerste kunnen ze overwegen om minder alcohol te serveren aan boord. Dit zou kunnen helpen om het aantal incidenten met dronken passagiers te verminderen. Daarnaast zou het verbeteren van de persoonlijke ruimte voor passagiers een groot verschil kunnen maken. Dit kan bijvoorbeeld door het heroverwegen van de zitindeling in vliegtuigen.
Voor passagiers zelf is het belangrijk om bewust te zijn van hun gedrag. Kleine aanpassingen kunnen al veel irritatie bij anderen voorkomen. Denk aan het letten op hoeveel ruimte je inneemt en het respecteren van de persoonlijke ruimte van anderen.
Tenslotte kan het gebruik van alternatieve vervoersmiddelen voor korte afstanden bijdragen aan een aangenamere reiservaring. Dit is niet alleen milieuvriendelijker, maar kan ook stress verminderen doordat je meer controle hebt over je reis.
Bron: Radar
