Heb je vreemde geluiden op zolder, stank in huis of kabels onder je motorkap die zijn doorgebeten? Dan is de kans groot dat je te maken hebt met een steenmarter. Volgens het Kennis- en Adviescentrum Dierplagen (KAD) komen er de laatste jaren steeds meer meldingen binnen van mensen die overlast ervaren van deze slimme roofdieren, vooral in woonwijken. Wat maakt onze huizen zo aantrekkelijk voor steenmarters, en belangrijker nog: hoe voorkom je dat ze schade aanrichten? Directeur Gerhard Geurtse van het KAD legt het uit.
Waarom steenmarters graag in woonwijken komen
Steenmarters zijn slimme nachtdieren die graag op zoek gaan naar een warme, veilige en droge plek. “Van nature leven ze in rotsachtige gebieden,” vertelt Geurtse. “Maar huizen, schuurtjes en zolders lijken daar tegenwoordig veel op. Er zijn genoeg kleine openingen waar ze makkelijk doorheen kunnen, en binnen vinden ze rust en beschutting.”
Naast een veilige plek zoeken steenmarters ook naar voedsel. Ze eten bijna alles wat ze tegenkomen, van muizen en ratten tot eieren, bessen en kippen. Dat maakt woonwijken extra aantrekkelijk, zeker als er tuinen, kippenhokken of afval liggen waar ze iets kunnen vinden.
Op dit moment komen de meeste steenmarters nog voor in provincies als Limburg, Overijssel, Drenthe en Groningen. Maar het aantal meldingen stijgt ook steeds verder richting het westen van Nederland.
De schade die steenmarters veroorzaken
De overlast van steenmarters is vaak groter dan mensen denken. Ze kunnen ’s nachts flink wat lawaai maken, vooral als ze over het dak rennen of in de spouwmuren kruipen. Daarnaast kunnen ze serieuze schade aanrichten. “We zien regelmatig doorgebeten kabels, kapotte isolatie of uitwerpselen op zolders,” vertelt Geurtse. “Ze jagen ook op kleine huisdieren zoals kippen en konijnen.”
Een belangrijk punt is dat steenmarters in Nederland beschermde dieren zijn. Je mag ze dus niet doden of vangen. Hun verblijfplaatsen mag je alleen verwijderen met een speciale vergunning, en dan moet er een alternatief onderkomen worden aangeboden. “Dat maakt het lastig om ze te bestrijden zodra ze zich eenmaal hebben gevestigd,” legt Geurtse uit. “Je mag ze wél op een diervriendelijke manier verjagen of weren, maar dat vraagt wat handigheid.”
Steenmarters en autoschade
Eén van de bekendste vormen van overlast is schade aan auto’s. Vooral in de winter kruipen steenmarters graag onder de motorkap, waar het lekker warm is. Ze knagen aan kabels en leidingen, wat kan leiden tot dure reparaties.
Volgens Geurtse vinden ze niet alleen de warmte aantrekkelijk, maar ook de geur en textuur van kunststofkabels. “Daarnaast kunnen ze agressief gedrag vertonen als ze de geur van een andere steenmarter ruiken. Dan bijten ze in de kabels om hun territorium te verdedigen.”
Er zijn gelukkig manieren om schade te beperken:
- Gebruik anti-marterspray: Een sterke geur kan steenmarters afschrikken. Er bestaan speciale sprays, al werkt het effect meestal tijdelijk.
- Plaats ultrasone apparaten: Deze maken hoge tonen die marters niet verdragen. “De ervaringen verschillen,” zegt Geurtse eerlijk. “Sommige mensen zweren erbij, anderen merken weinig verschil.”
- Installeer elektroshocks: Dit zijn plaatjes die in de motorruimte worden bevestigd. Zodra een marter de auto in kruipt, krijgt hij een lichte, onschadelijke schok. “Dit werkt over het algemeen goed,” bevestigt Geurtse.
Hoe je marters uit huis houdt
Marters zijn uitstekende klimmers en hebben maar een klein gaatje nodig om binnen te komen — ongeveer vier centimeter is al genoeg. Via dakpannen of kieren kruipen ze zo naar binnen. Vooral zolders zijn populair omdat ze er rustig kunnen slapen en nesten bouwen.
“De schade in huis is vaak emotioneel zwaarder dan bij auto’s,” zegt Geurtse. “We krijgen soms huilende mensen aan de telefoon. Het gaat niet alleen om isolatie of gipsplaten die kapot zijn, maar ook om stank, uitwerpselen en urine die in het plafond trekt. Soms komen er zelfs vochtplekken door het plafond heen.”
Omdat de steenmarter beschermd is, mag je niets doen zolang hij er nog woont. “Je mag de opening pas dichten als je zeker weet dat de marter het pand heeft verlaten,” legt Geurtse uit. “Daarom is het cruciaal om vooraf alle toegangspunten te controleren en af te sluiten.”
De belangrijkste preventietips volgens het KAD:
- Dicht alle gaten en openingen van minstens vier centimeter. Gebruik stevig materiaal zoals metaalgaas, want PUR-schuim krabben ze makkelijk open.
- Controleer regelmatig het dak en de dakranden. Losliggende dakpannen zijn een makkelijke ingang.
- Snoei bomen en klimop in de buurt van het huis. Marters gebruiken dit als trap om omhoog te klimmen.
- Zorg voor voldoende verlichting rond het huis. Marters zijn nachtdieren en houden niet van felle lampen.
Bescherm je kippen en konijnen
Marters eten graag kleine dieren, dus kippen en konijnen lopen risico. Volgens Geurtse kun je veel ellende voorkomen door hun verblijf goed te beveiligen. “Sluit het nachthok altijd af, ook van boven. Zorg dat er geen gaten of spleten zijn waar een marter doorheen kan. Gebruik gaas met een dikte van minimaal 1,5 millimeter en openingen kleiner dan vier centimeter.”
Daarnaast raadt hij aan om het gaas een stukje in te graven rondom het hok, zodat marters er niet onderdoor kunnen. Let ook op voedselresten in de tuin. “Bessenstruiken, fruit en afval kunnen steenmarters aantrekken. En als ze eenmaal in de buurt zijn, vormen je huisdieren een makkelijk doelwit.”
Niet alleen een plaag, maar ook nuttig
Hoewel steenmarters voor overlast kunnen zorgen, spelen ze volgens Geurtse ook een belangrijke rol in de natuur. “Ze houden muizen en ratten onder controle en dragen bij aan een natuurlijk evenwicht. Als ze geen schade veroorzaken, laat ze dan gewoon met rust. Ze horen bij het ecosysteem.”
Wie toch ernstige overlast ervaart, kan het beste professionele hulp inschakelen. Een erkend plaagdierbestrijder kan helpen bij het beoordelen van de situatie en preventieve maatregelen treffen, maar mag het dier niet weghalen of doden. Schade kun je melden via Faunaschade.nl, zodat instanties inzicht krijgen in waar de problemen het grootst zijn.
Steenmarters zijn dus slimme, maar lastige buren. Met de juiste voorzorgsmaatregelen kun je echter voorkomen dat ze schade veroorzaken. Of zoals Geurtse het samenvat: “Een steenmarter verjagen is moeilijk, maar hem buiten houden is goed te doen — zolang je er op tijd bij bent.”
Bron: RTL Nieuws
