Heb je zonnepanelen op je dak? Dan klinkt een thuisbatterij misschien als een logische volgende stap. Zeker nu de salderingsregeling vanaf 1 januari 2027 volledig verdwijnt. Toch blijkt zo’n batterij lang niet voor ieder huishouden een goede investering. Een dure en grote batterij levert namelijk niet automatisch de grootste besparing op.
Onderzoek naar het stroomverbruik van ruim 1.300 huishoudens laat een opvallend beeld zien. Vooral het stroomgebruik tijdens de avond en nacht bepaalt hoeveel voordeel een batterij biedt. De hoeveelheid zonnepanelen en batterijruimte zijn niet de enige belangrijke factoren. Wie ’s nachts weinig verbruikt, kan opgeslagen zonnestroom simpelweg niet volledig benutten.
Salderen stopt vanaf 2027
Tot eind 2026 mogen huishoudens opgewekte zonnestroom verrekenen met hun stroomverbruik. Overdag lever je bijvoorbeeld elektriciteit terug aan het net. Die hoeveelheid mag je later wegstrepen tegen stroom die je afneemt. Hierdoor ontvang je feitelijk dezelfde waarde voor opgewekte en gebruikte stroom.
Vanaf 1 januari 2027 verdwijnt deze mogelijkheid volledig. Je mag teruggeleverde stroom dan niet meer verrekenen met jouw afname. Wel blijft de energieleverancier een vergoeding betalen voor iedere teruggeleverde kilowattuur. Die vergoeding ligt doorgaans lager dan het volledige stroomtarief dat je zelf betaalt.
Een thuisbatterij kan daarbij helpen. Overdag slaat het systeem overtollige stroom van jouw zonnepanelen op. Zodra de zon verdwenen is, levert de batterij deze elektriciteit terug aan jouw woning. Hierdoor hoef je tijdens de avond minder stroom bij de energieleverancier te kopen.
Dat klinkt gunstig, maar iedere laadbeurt kost een klein deel van de opgeslagen energie. Bovendien kan een batterij alleen besparen wanneer je de opgeslagen stroom werkelijk gebruikt. Een volle batterij zonder voldoende nachtelijk verbruik levert nauwelijks extra voordeel op. Daarom moet de opslagcapaciteit passen bij jouw eigen leefpatroon.
Het blijft bovendien verstandig om zonnestroom direct te gebruiken. Zet bijvoorbeeld de wasmachine, vaatwasser of droger overdag aan. Direct gebruikte stroom hoeft niet eerst door een batterij te gaan. Daardoor voorkom je energieverlies en hoef je minder elektriciteit terug te leveren.
Grootste batterij is niet altijd slim
Bij het onderzoek werd gekeken naar de afname, teruglevering en eigen stroomopwekking van huishoudens. Vervolgens werd berekend hoeveel overtollige zonnestroom ieder huishouden theoretisch kon opslaan. Ook het verbruik op latere momenten werd meegenomen.
Uit deze analyse blijkt dat een batterij tussen 3 en 7 kWh vaak voldoende is. Een model van 5 kWh verhoogde het gemiddelde eigen gebruik aanzienlijk. Een batterij van 15 kWh leverde daarna nog maar beperkt extra voordeel. Driemaal zoveel opslagruimte betekende dus geen driemaal hogere besparing.
Dat komt doordat veel huishoudens hun batterij niet volledig leegmaken. Stel dat je tijdens de avond en nacht gemiddeld 3 kWh gebruikt. Dan kan een batterij van ongeveer 4 kWh al voldoende zijn. Extra opgeslagen stroom blijft anders ongebruikt tot de volgende ochtend.
De volgende dag beginnen jouw zonnepanelen opnieuw stroom op te wekken. Zit er nog elektriciteit in de batterij, dan is minder ruimte beschikbaar. Een grote batterij staat daardoor regelmatig gedeeltelijk gevuld te wachten. Je hebt dan wel meer capaciteit gekocht, maar profiteert daar nauwelijks van.
Ook het seizoen speelt een belangrijke rol. Tijdens zonnige zomerdagen is vaak veel stroom beschikbaar voor opslag. De nachten zijn dan echter kort en warmtepompen gebruiken meestal minder energie. In de winter is jouw elektriciteitsgebruik vaak hoger, maar leveren zonnepanelen juist minder stroom.
Een thuisbatterij lost dat seizoensverschil niet op. Zonnestroom uit juli kun je niet bewaren tot een donkere dag in december. De batterij verplaatst elektriciteit vooral enkele uren binnen dezelfde dag. Dat verschil wordt in verkooppraatjes soms onvoldoende duidelijk gemaakt.
Kijk daarom niet alleen naar jouw jaarlijkse verbruik. Jaarcijfers vertellen niet wanneer je elektriciteit nodig hebt. Vraag om een analyse met gegevens per uur of kwartier. Daarmee wordt zichtbaar hoeveel stroom je werkelijk kunt opslaan en later gebruiken.
Bij deze huishoudens kan het lonen
Een batterij wordt interessanter wanneer je ’s avonds en ’s nachts veel elektriciteit gebruikt. Denk aan een huishouden met een warmtepomp die na zonsondergang blijft verwarmen. Ook meerdere computers, televisies en keukenapparaten verhogen het avondverbruik. In zulke situaties raakt een batterij sneller leeg.
Een elektrische auto kan eveneens veel stroom vragen. Toch is opladen via een thuisbatterij niet altijd vanzelfsprekend voordelig. Een autoaccu is vaak veel groter dan een gewone thuisbatterij. Hierdoor kan één laadbeurt de opgeslagen energie volledig verbruiken.
Overdag opladen met rechtstreekse zonnestroom is vaak gunstiger. Dat lukt vooral wanneer de auto regelmatig thuis staat. Wie uitsluitend ’s nachts laadt, kan iets aan een batterij hebben. De besparing moet dan wel opwegen tegen aanschaf, slijtage en energieverlies.
Ook grote gezinnen kunnen meer voordeel behalen. Zij gebruiken vaak langer stroom tijdens de avond. De vaatwasser, wasmachine en droger draaien soms na het eten. Daarnaast blijven lampen, computers en televisies langer ingeschakeld. Hierdoor kan opgeslagen zonnestroom nuttig worden gebruikt.
Een alleenstaande die vroeg naar bed gaat, heeft meestal een ander verbruiksprofiel. Hetzelfde geldt voor mensen die overdag thuiswerken. Zij kunnen zonnestroom vaak direct gebruiken, zonder batterij. Daardoor levert extra opslag mogelijk weinig financieel voordeel op.
Een dynamisch energiecontract kan de berekening verder veranderen. Daarbij verschillen stroomprijzen per kwartier. Een slimme batterij kan soms laden tijdens goedkope momenten. Later kan het systeem ontladen wanneer elektriciteit duurder is. Deze handel levert echter niet automatisch een gegarandeerde winst op.
Prijzen, softwarekosten en voorwaarden kunnen veranderen. Ook kan een leverancier een deel van de opbrengst vragen. Laat daarom precies berekenen welke besparing realistisch is. Gebruik daarbij voorzichtige aannames en geen uitzonderlijk gunstige prijsverschillen.
Terugverdientijd verschilt sterk
De aanschafprijs heeft veel invloed op de terugverdientijd. Een kleine stekkerbatterij kost soms ongeveer €1.100. Een groot vast systeem kan gemakkelijk €6.000 of meer kosten. Installatie, omvormers, keuringen en aanpassingen in de meterkast kunnen de prijs verder verhogen.
Een kleine stekkerbatterij kan in een gunstige situatie sneller worden terugverdiend. Daarbij moet het systeem goed passen bij het werkelijke stroomgebruik. Ook moet de batterij bijna dagelijks nuttig worden geladen en ontladen. Blijft het systeem vaak vol, dan daalt de jaarlijkse besparing.
Een korte terugverdientijd van zes of zeven jaar is dus niet voor iedereen haalbaar. Een duurdere installatie kan veel langer nodig hebben. Ook dalende stroomprijzen kunnen de jaarlijkse besparing verkleinen. Tegelijkertijd kunnen hogere tarieven het voordeel juist vergroten.
Daarnaast slijt iedere batterij door gebruik en ouderdom. Fabrikanten geven vaak garanties op een aantal jaren of laadcycli. Na verloop van tijd neemt de bruikbare capaciteit meestal af. Daardoor kan het systeem minder stroom opslaan dan bij aankoop.
Je moet daarom niet alleen naar de terugverdientijd kijken. Vergelijk deze periode ook met de garantie en verwachte levensduur. Een investering wordt minder aantrekkelijk wanneer terugverdienen bijna even lang duurt. Mogelijk moet je onderdelen vervangen voordat echte winst ontstaat.
Reken ook met onderhoud, software en mogelijke abonnementskosten. Sommige batterijen werken met een energiedienst of handelsplatform. Daarvoor kunnen maandelijkse kosten gelden. Deze bedragen lijken klein, maar tellen over tien jaar stevig op.
Vraag een verkoper om alle aannames schriftelijk te tonen. Controleer de gebruikte stroomprijs, terugleververgoeding en jaarlijkse besparing. Vraag ook hoeveel capaciteit na tien jaar wordt verwacht. Een berekening zonder jouw eigen meetgegevens biedt weinig zekerheid.
Eerst jouw eigen cijfers bekijken
Een thuisbatterij hoeft geen slechte aankoop te zijn. Sommige huishoudens kunnen daarmee hun eigen zonnestroom duidelijk beter benutten. Ook kan het prettig voelen om minder stroom van het net te kopen. Dat voordeel is echter niet altijd hetzelfde als financieel rendement.
Begin daarom met jouw slimme-metergegevens. Bekijk hoeveel stroom je per kwartier afneemt en teruglevert. Vooral het verschil tussen zonnige middaguren en avondverbruik is belangrijk. Deze informatie laat zien hoeveel batterijruimte je werkelijk kunt gebruiken.
Controleer vervolgens hoeveel overtollige zonnestroom beschikbaar is. Een batterij heeft weinig nut wanneer je overdag bijna alles direct verbruikt. Andersom helpt een batterij evenmin wanneer je na zonsondergang nauwelijks elektriciteit gebruikt. Beide kanten moeten voldoende groot zijn.
Vergelijk daarna meerdere batterijformaten. Laat niet alleen een systeem van 10 of 15 kWh berekenen. Vraag ook offertes voor 3, 4 en 5 kWh. Een kleiner systeem kan per geïnvesteerde euro een beter resultaat bieden.
Vraag minimaal drie verschillende aanbieders om een voorstel. Vergelijk niet alleen prijzen, maar ook garantie, vermogen en bruikbare capaciteit. Let eveneens op installatiekosten en vaste abonnementen. Controleer of toekomstige uitbreidingen mogelijk zijn.
Wees voorzichtig met verkopers die een snelle terugverdientijd garanderen. Niemand weet precies hoe stroomprijzen en vergoedingen zich jarenlang ontwikkelen. Ook regelgeving en energietarieven kunnen veranderen. Een betrouwbare aanbieder laat daarom meerdere mogelijke scenario’s zien.
Soms is gedragsverandering goedkoper dan een batterij. Laat apparaten zoveel mogelijk draaien wanneer jouw zonnepanelen stroom produceren. Stel een vaatwasser of wasmachine bijvoorbeeld uit tot de middag. Ook een warmtepompboiler kan overdag extra warmte opslaan.
Een thuisbatterij is dus vooral maatwerk. Het einde van salderen maakt eigen verbruik belangrijker, maar maakt iedere batterij nog niet rendabel. Jouw avondverbruik, aanschafprijs en contract bepalen samen het resultaat. Koop daarom pas na een berekening met jouw eigen stroomgegevens.
Bron: Independer
