De nieuwe regels voor box 3 houden veel beleggers bezig. Er wordt al jaren gesproken over een eerlijker systeem. Toch zorgt het voorstel nu voor spanning en onzekerheid. Vooral kleine beleggers maken zich zorgen over wat dit voor hen betekent.
Han Dieperink van vermogensbeheerder Auréus uit stevige kritiek op het plan. Volgens hem worden vooral mensen met een kleiner vermogen geraakt. Hij wijst op het verschil in vrijstelling. Nu betaal je tot 59.000 euro geen belasting. Straks blijft alleen de eerste 1.800 euro vrij.
Dat verschil voelt voor veel mensen enorm. Waar eerder een groot deel van het vermogen buiten schot bleef, wordt straks bijna alles belast. Voor kleine spaarders en beleggers kan dat flink schelen. Dat maakt het onderwerp zo gevoelig.
Wat verandert er in box 3
Vanaf 2028 wil Nederland overstappen op een nieuw systeem. Het gaat om een belasting op vermogensaanwas. Dat betekent dat je belasting betaalt over het rendement dat je vermogen oplevert. Ook als je dat rendement nog niet hebt opgenomen.
Concreet houdt dit in dat koerswinst al wordt belast voordat je verkoopt. Stel dat je aandelen stijgen in waarde. Dan betaal je belasting over die stijging. Zelfs als je de aandelen gewoon vasthoudt.
Nederland zou hiermee een unieke stap zetten. Andere landen belasten meestal pas bij verkoop. Daar betaal je belasting als je winst daadwerkelijk realiseert. In het nieuwe Nederlandse systeem gebeurt dat eerder.
Voor beleggers voelt dat als een risico. Koersen kunnen stijgen, maar ook weer dalen. Je kunt belasting betalen over winst die later weer verdampt. Dat zorgt voor onzekerheid en extra druk.
Het idee achter het plan is dat belasting eerlijker wordt verdeeld. Mensen die meer rendement behalen, dragen meer bij. Toch pakt dat volgens critici anders uit in de praktijk. Vooral voor kleinere beleggers kan het zwaar wegen.
Gevolgen voor kleine beleggers
Volgens Dieperink worden vooral kleine beleggers geraakt. Zij hebben vaak geen ingewikkelde constructies. Ze beleggen privé, bijvoorbeeld voor hun pensioen of als aanvulling op spaargeld. Voor hen stijgt de belastingdruk relatief sterk.
Nu is er nog een ruime vrijstelling. Dat geeft lucht aan mensen met een beperkt vermogen. Straks blijft er volgens hem nog maar een klein bedrag vrij. Dat voelt voor veel mensen als een flinke verslechtering.
Voor grote vermogens liggen de mogelijkheden anders. Wie veel geld heeft, kan vermogen onderbrengen in een besloten vennootschap. In zo’n situatie betaal je pas belasting bij realisatie van winst. Dat geeft uitstel en soms voordeel.
In de praktijk is zo’n constructie niet voor iedereen haalbaar. Het oprichten en beheren van een BV kost geld en tijd. Dat is vooral interessant voor zeer vermogende mensen. De gewone belegger heeft die optie vaak niet.
Daardoor ontstaat volgens critici een scheve situatie. Kleine beleggers betalen sneller en eerder belasting. Grote vermogens kunnen vaak beter plannen en structureren. Dat vergroot het gevoel van ongelijkheid.
Risico op minder investeringen
Een ander punt van zorg is het effect op de bereidheid om te beleggen. Als rendement eerder en zwaarder wordt belast, kan dat mensen terughoudend maken. Beleggen brengt al risico met zich mee. Extra belastingdruk kan dat minder aantrekkelijk maken.
Dieperink waarschuwt voor een mogelijk dalend investeringsklimaat. Minder particuliere beleggers betekent minder kapitaal in bedrijven. Dat kan invloed hebben op groei en innovatie. Vooral startende ondernemingen zijn afhankelijk van investeringen.
Daarnaast speelt het risico van kapitaalvlucht. Vermogende mensen kunnen ervoor kiezen hun vermogen naar het buitenland te verplaatsen. Landen als Dubai, Italië, Spanje, België of Zwitserland worden dan genoemd als alternatief.
Wanneer vermogen vertrekt, mist Nederland niet alleen belastinginkomsten. Het mist ook investeringen en economische activiteit. Dat kan op langere termijn nadelige gevolgen hebben voor de economie.
Critici stellen dat mensen al meerdere keren belasting hebben betaald. Denk aan inkomstenbelasting en dividendbelasting. Als daar opnieuw belasting over vermogensaanwas bijkomt, voelt dat voor sommigen als dubbel belast.
Pensioen en lange termijn
Beleggen voor je pensioen blijft volgens Dieperink wel aantrekkelijk. In bepaalde pensioenconstructies gelden andere fiscale regels. Daar kan belasting worden uitgesteld of lager uitvallen. Dat maakt het systeem minder zwaar voor wie via een pensioenproduct belegt.
Toch belegt niet iedereen via een pensioenregeling. Veel mensen bouwen zelf vermogen op in box 3. Zij worden direct geraakt door de nieuwe regels. Dat verschil kan leiden tot andere keuzes.
Mensen kunnen ervoor kiezen minder te beleggen en meer te sparen. Anderen zoeken naar alternatieve investeringen. Vastgoed of buitenlandse beleggingen kunnen aantrekkelijker worden. Dat verschuift kapitaalstromen.
De vraag is hoe het systeem in de praktijk uitpakt. Wetgeving op papier klinkt vaak logisch. De werkelijkheid is complexer. Koersschommelingen, inflatie en onverwachte verliezen maken het lastig om eerlijk te belasten.
Onzekerheid blijft groot
Wat nu vooral speelt, is onzekerheid. De plannen zijn aangekondigd, maar de details moeten nog verder worden uitgewerkt. Beleggers willen duidelijkheid over percentages, vrijstellingen en overgangsregels.
Voor kleine beleggers is vertrouwen belangrijk. Zij willen weten waar ze aan toe zijn. Als dat vertrouwen ontbreekt, kan dat gedrag beïnvloeden. Mensen stellen beslissingen uit of kiezen voor veiligere opties.
De discussie over box 3 laat zien hoe gevoelig belasting op vermogen is. Het raakt direct aan spaargeld, investeringen en toekomstplannen. Voor veel mensen gaat het niet om luxe, maar om financiële zekerheid.
Als expert zie je dat stabiliteit in regels cruciaal is. Beleggers plannen vaak voor de lange termijn. Grote wijzigingen zorgen voor onzekerheid en aanpassingen. Dat kan onrust veroorzaken op de markt.
De komende jaren zullen uitwijzen hoe het nieuwe systeem uitpakt. Wordt het eerlijker en transparanter, of juist zwaarder voor de kleinere belegger. Voor nu blijft het onderwerp volop in beweging en onderwerp van debat.
Bron: BNR




