Schaatsster Jutta Leerdam heeft goed nieuws ontvangen van het organisatiecomité van de Winterspelen. Haar olympische gouden medaille, die kort na de huldiging op de 1.000 meter een deuk opliep, wordt hersteld. De schade ontstond vrijwel direct na het moment waar iedere topsporter jarenlang voor traint.
Leerdam blijkt niet de enige te zijn met een beschadigde medaille. Tijdens de Winterspelen zijn bij meerdere sporters problemen vastgesteld. Sommige medailles raakten beschadigd, anderen lieten los van het lint. Dat zorgde voor teleurstelling bij atleten die hun prijs net in ontvangst hadden genomen.
De organisatie besloot daarop in te grijpen. Getroffen sporters krijgen een nieuw exemplaar aangeboden. Volgens woordvoerder Luca Casassa moeten de medailles aan de hoogste standaard voldoen. Dat is belangrijk voor de sporters, maar ook voor de reputatie van de Spelen zelf. De kwestie roept opnieuw vragen op over de fysieke kwaliteit van olympische medailles.
Eerder al problemen bij Parijs 2024
Het incident staat niet op zichzelf. Na de Olympische Zomerspelen 2024 moesten meer dan honderd medailles worden vervangen. Daar ontstonden problemen omdat de medailles begonnen te roesten.
De productie lag destijds bij Monnaie de Paris. Door aangescherpte gezondheidsregels mocht bij het productieproces geen chroomtrioxide meer worden gebruikt. Deze stof werd eerder ingezet voor een duurzame afwerking van het metaal.
Zonder die stof bleek de beschermlaag minder sterk dan verwacht. Hierdoor ontstond roestvorming. Voor een prijs die symbool staat voor het hoogste sportieve niveau, was dat natuurlijk pijnlijk. Het leidde tot kritiek op de kwaliteitseisen en controle tijdens de productie.
De recente problemen bij de Winterspelen zorgen ervoor dat de discussie opnieuw oplaait. Hoe kan het dat medailles, die het toppunt van sportieve prestatie vertegenwoordigen, niet altijd bestand blijken tegen normaal gebruik?
Problemen bij Milaan-Cortina
Tijdens de Winterspelen in Olympische Winterspelen 2026 viel op dat sommige medailles losraakten van het lint. Dat gebeurde op momenten waarop atleten hun medaille droegen of vierden.
Volgens de organisatie is dit deels een bewuste veiligheidskeuze. Het systeem zou zo ontworpen zijn dat het loslaat wanneer er te veel kracht op komt te staan. Op die manier wordt voorkomen dat sporters zich kunnen bezeren of zelfs stikken wanneer het lint ergens achter blijft haken.
Toch lijkt het erop dat bij het ontwerp mogelijk te weinig rekening is gehouden met het gewicht van de medaille in verhouding tot het hangoog. Een gouden medaille is relatief zwaar. Als de bevestiging niet stevig genoeg is, kan die sneller loskomen.
Voor sporters is dat frustrerend. Een olympische medaille is niet zomaar een prijs. Het is vaak het resultaat van jarenlang trainen, opofferingen en mentale druk. Wanneer zo’n symbool beschadigd raakt, voelt dat voor veel atleten als een domper op hun prestatie.
Wat is een gouden medaille eigenlijk waard?
Voor sporters is de emotionele waarde van een gouden medaille onbetaalbaar. Toch heeft zo’n plak ook een concrete financiële waarde.
In tegenstelling tot wat veel mensen denken, bestaat een gouden olympische medaille niet volledig uit goud. De basis is grotendeels van zilver. Daaroverheen ligt een goudlaag van ongeveer zes gram. De huidige metaalwaarde ligt rond de 1.800 euro, afhankelijk van de marktprijzen.
Maar de echte waarde zit vaak in het verhaal achter de medaille. Op veilingen kan een gouden medaille kort na de Spelen bedragen tot wel 80.000 euro opleveren. Voor verzamelaars is niet alleen het materiaal belangrijk, maar vooral de historische betekenis.
Wie was de sporter? Welke prestatie werd geleverd? Was het een wereldrecord of een onverwachte overwinning? Dat bepaalt voor een groot deel de uiteindelijke verkoopprijs.
Mogen sporters hun medaille verkopen?
Veel mensen vragen zich af of atleten hun medaille überhaupt mogen verkopen. Het antwoord is ja. Het Internationaal Olympisch Comité kent geen verbod op de verkoop van olympisch eremetaal.
Sommige sporters hebben daar in het verleden gebruik van gemaakt. De Amerikaanse schoonspringer Greg Louganis verkocht ooit drie van zijn olympische medailles voor bijna vier ton. Hij deed dat om financiële redenen en om persoonlijke doelen te ondersteunen.
Ook de Nederlandse atleet Eugene Omalla veilde zijn olympisch goud uit 2024 voor een goed doel. In dat geval ging het niet om winst, maar om het steunen van een maatschappelijke missie.
Hoewel verkoop dus is toegestaan, kiezen veel sporters ervoor hun medaille te houden. Voor hen vertegenwoordigt het een uniek moment dat nooit meer terugkomt.
Symbolisch of kwaliteit?
De recente incidenten brengen een groter vraagstuk naar voren. Moet een olympische medaille vooral symbolisch zijn, of moet hij ook technisch perfect en onverwoestbaar zijn?
Aan de ene kant draait het om de betekenis. Het gaat om de prestatie, het volkslied, het podium en het moment. Aan de andere kant verwachten sporters terecht dat hun medaille fysiek in topstaat blijft.
Een medaille die deukt, roest of losraakt van het lint, kan het gevoel van trots tijdelijk overschaduwen. Daarom is het begrijpelijk dat organisaties strengere controles overwegen.
De Olympische Spelen staan wereldwijd symbool voor perfectie, discipline en het hoogste niveau. Dan moet ook het tastbare bewijs daarvan, de medaille, aan hoge eisen voldoen.
Wat betekent dit voor Jutta Leerdam?
Voor Jutta Leerdam betekent het in ieder geval dat ze binnenkort een nieuw exemplaar ontvangt. Daarmee wordt de fysieke schade hersteld, maar haar prestatie blijft natuurlijk hetzelfde.
Een olympische titel verandert niet door een deuk in het metaal. Toch is het fijn voor sporters dat de organisatie verantwoordelijkheid neemt. Het laat zien dat men begrijpt hoe belangrijk zo’n prijs is.
De situatie onderstreept hoe groot de symbolische waarde van een medaille is. Het is niet zomaar een stuk metaal. Het is een herinnering aan jarenlange inzet, discipline en droom.
En juist daarom moet het ook in perfecte staat zijn.
