Tijdens een vliegreis kunnen je oren flink protesteren. Veel mensen herkennen het gevoel meteen. Eerst lijkt er druk op je oren te komen. Daarna hoor je ineens wat doffer. Soms ploppen je oren steeds open en dicht. En bij sommige reizigers doet het zelfs echt pijn. Volgens gehoordeskundige Wilrik van ’t Noordeinde van Specsavers is dat niet vreemd. Je oren moeten tijdens het vliegen hard werken.
Vooral tijdens het opstijgen en landen merk je vaak verschil. De luchtdruk in het vliegtuig verandert dan snel. Je lichaam probeert die verandering bij te houden. Dat lukt niet altijd meteen. Daardoor ontstaat er spanning op het trommelvlies. Dat kan zorgen voor pijn, druk of een verstopt gevoel. Gelukkig zijn er een paar simpele dingen die kunnen helpen.
Waarom je oren pijn doen in het vliegtuig
De pijn of druk in je oren ontstaat door verschil in luchtdruk. In je oor zit een trommelvlies. Dat trommelvlies vormt een soort scheiding tussen je gehoorgang en je middenoor. Aan beide kanten van dat trommelvlies moet de druk ongeveer gelijk blijven. Daar helpt de buis van Eustachius bij.
De buis van Eustachius is een kleine verbinding tussen je middenoor en je keel. Wanneer je slikt, gaapt of kauwt, gaat die buis even open. Daardoor kan lucht verplaatsen. Zo wordt de druk aan beide kanten van je trommelvlies weer gelijk. Op gewone dagen merk je daar bijna niets van. Je lichaam regelt dat vanzelf.
In een vliegtuig gaat dat proces soms te langzaam. Tijdens het opstijgen en dalen verandert de luchtdruk in korte tijd. Vooral bij de landing kan dat vervelend zijn. Je trommelvlies komt dan onder spanning te staan. Dat geeft het bekende drukkende gevoel. Soms voelt het alsof je oren dichtzitten.
Veel reizigers noemen dat ploppende oren. Het klinkt onschuldig, maar het kan behoorlijk pijnlijk zijn. Vooral als je verkouden bent of een verstopte neus hebt. Dan werkt de buis van Eustachius minder goed. De lucht kan dan lastiger weg of juist naar binnen. Daardoor blijft de druk langer hangen.
Veel reizigers hebben er last van
Oorpijn tijdens het vliegen komt vaker voor dan veel mensen denken. Volgens medische informatie uit Europe PMC heeft ongeveer één op de tien reizigers klachten aan de oren tijdens een vlucht. Dat kan gaan om pijn, druk of tijdelijk minder goed horen. Ook na de vlucht kunnen klachten blijven hangen.
Sommige mensen horen na het landen gesprekken ineens doffer. Anderen blijven een ploppend gevoel houden. Ook kan het lijken alsof er vocht in het oor zit. Meestal trekt dat vanzelf weer weg. Toch kan het erg vervelend zijn. Zeker wanneer je meteen na aankomst een gesprek moet voeren of nog verder moet reizen.
Bij kinderen komt oorlast in het vliegtuig nog vaker voor. Ongeveer 22 procent van de kinderen vindt vooral het landen vervelend. Dat is logisch, want kinderen kunnen minder goed uitleggen wat ze voelen. Ook weten ze vaak niet dat slikken of drinken kan helpen. Daardoor raken ze sneller overstuur.
Misschien heb je weleens iemand gezien met plastic bekertjes tegen de oren. Dat trucje wordt soms gebruikt tijdens de daling. Het idee is dat warmte en zachte druk verlichting kunnen geven. Toch werkt dit niet voor iedereen. De meest betrouwbare hulp komt meestal van slikken, kauwen en goed voorbereid vliegen.
Wanneer je beter contact opneemt met een arts
In de meeste gevallen verdwijnen oorklachten na het vliegen vanzelf. Vaak duurt dat enkele minuten tot een paar uur. Soms blijft het gevoel wat langer aanwezig. Dat is vervelend, maar niet altijd zorgelijk. Toch zijn er situaties waarin je beter niet te lang wacht.
Blijven de klachten langer dan 24 tot 48 uur aanwezig? Dan is het verstandig om contact op te nemen met de huisarts. Dat geldt vooral als je veel pijn hebt. Ook plotseling gehoorverlies moet je serieus nemen. Wacht dan niet tot het vanzelf overgaat. Je oren zijn kwetsbaar en verdienen aandacht.
Ook bij aanhoudende duizeligheid is het verstandig om hulp te vragen. Hetzelfde geldt wanneer je gesprekken moeilijk blijft verstaan. Zeker als dat ook gebeurt in een rustige ruimte. Een gevoel van vocht in je oor kan ook een reden zijn om te bellen. Dat kan wijzen op irritatie of drukproblemen.
Sommige reizigers merken dat tinnitus erger wordt na het vliegen. Dat betekent dat oorsuizen sterker aanwezig is. De combinatie van vliegtuiglawaai en drukverschillen kan dat uitlokken. Wordt het suizen duidelijk erger of blijft het lang aanwezig? Dan is een controle bij de huisarts of KNO-arts verstandig.
Wat je vóór de vlucht kunt doen
Wie vaak last heeft van de oren, kan het beste al vóór vertrek beginnen. Een goede voorbereiding kan veel verschil maken. Zorg bijvoorbeeld dat je voldoende drinkt. Uitdroging kan slijmvliezen droger maken. Daardoor werken je neus, keel en oren soms minder soepel samen.
Probeer ook niet te vliegen met een flinke verkoudheid. Natuurlijk kun je een reis niet altijd zomaar verplaatsen. Maar een verstopte neus maakt oorklachten vaak erger. De buis van Eustachius kan dan minder goed openen. Daardoor blijft druk achter je trommelvlies makkelijker vastzitten.
Ben je verkouden en moet je toch vliegen? Dan kan het helpen om vooraf advies te vragen bij de apotheek. Sommige mensen gebruiken een neusspray kort voor vertrek. Doe dat wel verstandig en volgens de gebruiksaanwijzing. Gebruik zulke middelen niet langer dan aanbevolen. Anders kun je juist meer klachten krijgen.
Ook tijdens de vlucht kun je al opletten. Wacht niet tot de pijn hevig wordt. Begin tijdens het opstijgen al met slikken of kauwen. Neem bijvoorbeeld kauwgom mee. Een flesje water kan ook helpen. Door regelmatig kleine slokjes te nemen, blijven je oren in beweging.
Deze vijf tips kunnen helpen
De eerste tip is simpel: begin op tijd. Drink genoeg water en wees alert bij verkoudheid. Je oren reageren gevoeliger als je neus of keel verstopt zit. Een goede voorbereiding voorkomt niet alles, maar kan klachten wel verminderen. Vooral mensen die vaker pijn hebben, merken vaak verschil.
De tweede tip is om je oren actief bezig te houden. Kauwen, slikken en gapen helpen om druk kwijt te raken. Dat klinkt eenvoudig, maar het werkt vaak goed. Vooral tijdens opstijgen en landen is dit belangrijk. Juist dan verandert de luchtdruk het snelst. Een kauwgompje kan daarom handig zijn.
De derde tip geldt vooral voor baby’s en jonge kinderen. Laat jonge kinderen drinken tijdens opstijgen en landen. Een speen kan ook helpen. Door zuigen en slikken gaat de buis van Eustachius makkelijker open. Daardoor wordt de druk beter verdeeld. Dat kan pijn en huilen verminderen.
De vierde tip is om te kijken naar goede oordopjes voor reizen. Er bestaan speciale oordopjes voor vliegen. Die zijn gemaakt om drukveranderingen geleidelijker te laten voelen. Ook dempen ze het geluid van het vliegtuig. Dat kan prettig zijn voor mensen die snel last hebben van druk of lawaai.
De vijfde tip is misschien de lastigste: blijf wakker tijdens de landing. Veel mensen willen juist slapen in het vliegtuig. Toch kan slapen bij de landing klachten verergeren. Als je slaapt, slik je minder vaak. Daardoor krijgen je oren minder hulp bij het aanpassen aan de druk. Blijf daarom liever wakker en kauw of drink iets.
Oorpijn in het vliegtuig is meestal onschuldig, maar wel heel vervelend. Zeker als je vakantie nog moet beginnen. Gelukkig kun je zelf best veel doen. Drink genoeg, slik regelmatig en neem eventueel kauwgom mee. Help kinderen met drinken of een speen. En neem aanhoudende klachten serieus. Zo stap je hopelijk met minder pijn uit het vliegtuig.
Bron: Metro
