Steeds meer ouderen merken dat het leven duurder wordt. Boodschappen, energie en vaste lasten zijn flink gestegen. Tegelijkertijd groeit de groep mensen met een AOW-uitkering snel. In Nederland zijn er inmiddels bijna 3,7 miljoen AOW-gerechtigden. Veel mensen denken dat ouderen financieel stabiel zijn. Ze zouden hun huis hebben afbetaald en voldoende spaargeld hebben opgebouwd.
Toch blijkt uit recente cijfers dat dit beeld niet altijd klopt. Een groeiende groep ouderen heeft te maken met schulden. Dat zorgt voor onzekerheid en stress, juist in een fase van het leven waarin rust belangrijk is. Hieronder lees je hoe hoog de gemiddelde schulden van AOW’ers zijn, hoe deze schulden ontstaan en wat dit betekent voor hun dagelijks leven.
Hoeveel schulden heeft een AOW’er gemiddeld
Als je kijkt naar de cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek, zie je dat de gemiddelde schuld van een AOW-huishouden behoorlijk hoog is. Gemiddeld gaat het om ongeveer 132.600 euro per huishouden. Dat bedrag klinkt misschien verrassend hoog. Zeker omdat veel mensen denken dat ouderen hun schulden al hebben afgelost. Toch is de werkelijkheid anders.
Het is wel belangrijk om te begrijpen dat dit een gemiddelde is. Dat betekent dat er grote verschillen bestaan tussen ouderen. De meeste AOW’ers hebben helemaal geen schulden, terwijl anderen juist nog flinke bedragen moeten terugbetalen. Als je kijkt naar de mediaan, dus het middelste bedrag, ligt de schuld rond de 70.000 euro. Dat geeft een realistischer beeld. De helft van de ouderen zit onder dit bedrag en de andere helft erboven.
Waar bestaan deze schulden uit
De grootste schuld van ouderen is meestal de hypotheek. Veel AOW’ers hebben nog een lening op hun woning. Gemiddeld gaat het om een hypotheekschuld van ongeveer 127.900 euro. Dat komt doordat mensen later een huis kopen of hun hypotheek niet volledig hebben afgelost voor hun pensioen.
Daarnaast zijn er ook andere schulden. Denk bijvoorbeeld aan:
- studieschulden die nog niet zijn terugbetaald
- persoonlijke leningen
- doorlopende kredieten
Opvallend is dat zelfs onder ouderen nog studieschulden voorkomen. Gemiddeld ligt deze rond de 19.100 euro. Dat laat zien dat schulden niet automatisch verdwijnen wanneer iemand met pensioen gaat.
Niet elke oudere heeft schulden
Hoewel de gemiddelde schuld hoog is, betekent dit niet dat alle ouderen in de problemen zitten. Sterker nog, een groot deel van de AOW’ers heeft helemaal geen schulden. Ongeveer 16 procent van de ouderen heeft daadwerkelijk schulden. Dat betekent dat de meerderheid financieel redelijk stabiel is. Toch is die 16 procent een grote groep als je bedenkt hoeveel ouderen er in Nederland zijn. Het gaat om honderdduizenden mensen. Voor deze groep kunnen schulden een flinke impact hebben op hun dagelijks leven.
Schulden tegenover vermogen
Het verhaal wordt iets genuanceerder als je ook kijkt naar het vermogen van ouderen. Veel AOW’ers hebben namelijk bezittingen, zoals een eigen woning of spaargeld. Gemiddeld hebben ouderen zo’n 73.400 euro aan spaargeld. Daarnaast is de waarde van hun woning vaak hoog. Gemiddeld ligt het vermogen in een eigen huis rond de 470.000 euro.
Dat betekent dat schulden vaak tegenover een groot vermogen staan. Toch zit daar een belangrijk verschil. Je kunt een huis niet zomaar gebruiken om dagelijkse kosten te betalen. Het geld zit vast in stenen. Daardoor kunnen ouderen met veel vermogen alsnog moeite hebben om rond te komen.
Waarom het leven duurder wordt
Dat steeds meer ouderen financiële druk ervaren, heeft meerdere oorzaken.
Ten eerste zijn de kosten van levensonderhoud de afgelopen jaren flink gestegen. Denk aan:
- hogere energieprijzen
- duurdere boodschappen
- stijgende huur- en zorgkosten
Voor mensen met een vast inkomen, zoals AOW, zijn deze stijgingen extra lastig. Hun inkomen groeit vaak minder snel mee. Daarnaast hebben veel ouderen geen aanvullend pensioen of een relatief laag pensioen. De AOW vormt dan de belangrijkste bron van inkomen. De AOW is bedoeld als basis, niet als luxe. Toch moet een groeiende groep ouderen hiervan rondkomen.
Minder koopkracht bij ouderen
Een ander probleem is dat de koopkracht van ouderen achterblijft. Waar werkenden vaak profiteren van loonsverhogingen, geldt dat minder voor gepensioneerden. Pensioenen zijn jarenlang niet of nauwelijks verhoogd. Hierdoor voelen prijsstijgingen extra zwaar.
Voor veel ouderen betekent dit dat ze moeten bezuinigen op dagelijkse uitgaven. Denk aan minder vaak uit eten gaan, besparen op energie of minder geld uitgeven aan hobby’s. Voor ouderen met schulden wordt deze situatie nog lastiger.
Schulden zorgen voor extra druk
Schulden hebben niet alleen financiële gevolgen, maar ook mentale impact. Ouderen met schulden ervaren vaker stress en onzekerheid. Ze maken zich zorgen over het betalen van rekeningen en onverwachte kosten. Daarnaast kan het lastig zijn om nieuwe leningen af te sluiten. Banken zijn vaak terughoudend bij het verstrekken van kredieten aan ouderen. Ook het kopen van een nieuwe woning wordt moeilijker. Schulden drukken het maximale leenbedrag, waardoor verhuizen lastiger wordt.
Verschillen tussen ouderen
Niet elke oudere heeft dezelfde financiële situatie. Er zijn grote verschillen tussen mensen die hun hele leven hebben gewerkt met een goed pensioen en mensen die dat niet hebben.
Bijvoorbeeld:
- ouderen zonder aanvullend pensioen
- zelfstandigen die weinig hebben opgebouwd
- mensen die later in Nederland zijn komen wonen
Deze groepen hebben vaker een lager inkomen en meer kans op financiële problemen. Ook alleenstaande ouderen hebben het vaak moeilijker dan stellen. Zij moeten alle kosten zelf betalen.
De toekomst van schulden bij ouderen
De verwachting is dat het aantal ouderen de komende jaren blijft groeien. Dat komt door vergrijzing. Hierdoor wordt het onderwerp schulden onder ouderen steeds belangrijker. Als de kosten blijven stijgen en inkomens niet voldoende meegroeien, kan het aantal ouderen met financiële problemen toenemen. Tegelijkertijd verandert de samenleving. Mensen werken langer, kopen later een huis en bouwen soms minder pensioen op. Dit kan ervoor zorgen dat toekomstige generaties ouderen vaker schulden hebben dan nu het geval is.
Wat betekent dit voor jou
Als je naar deze cijfers kijkt, zie je dat schulden onder ouderen geen uitzondering meer zijn. Een gemiddelde schuld van ruim 130.000 euro laat zien dat financiële verplichtingen vaak doorlopen na het pensioen. Toch zegt dit niet alles. Veel ouderen hebben ook vermogen en leven financieel stabiel. De groep die wél in de problemen zit, groeit echter. En juist zij merken dat het leven steeds duurder wordt. Het belangrijkste is dat je je bewust bent van je financiële situatie. Of je nu al met pensioen bent of nog werkt, inzicht in inkomsten en uitgaven blijft essentieel. Want één ding is duidelijk: financiële rust na je pensioen is niet meer vanzelfsprekend.
