Vanaf 2027 gaan inwoners van de Europese Unie extra betalen voor de uitstoot van broeikasgassen. Dit gebeurt bijvoorbeeld via tanken en de gasrekening. Wie energie gebruikt, gaat dus indirect betalen voor de vervuiling die daarbij ontstaat. Het idee hierachter is dat mensen bewuster omgaan met energie.
Toch krijgen mensen eerst de kans om zich voor te bereiden. Vanaf 2026 kunnen inwoners gebruikmaken van een speciaal fonds. Met dat geld kunnen zij bijvoorbeeld hun huis isoleren of kiezen voor een elektrische auto. Zo wil de EU voorkomen dat de nieuwe regels te zwaar drukken op huishoudens.
Deze plannen horen bij een groot pakket aan nieuwe klimaatregels. Daarover hebben EU-landen en het Europees Parlement een akkoord bereikt. Het gaat om belangrijke maatregelen die nodig zijn om de klimaatdoelen te halen.
Klimaatdoelen en plannen
De EU heeft duidelijke doelen gesteld voor de komende jaren. In 2030 moet de uitstoot van CO2 flink omlaag, namelijk met 55 procent. Uiteindelijk wil de EU in 2050 volledig klimaatneutraal zijn. Dat betekent dat de uitstoot niet hoger mag zijn dan wat de natuur kan verwerken.
Deze plannen komen voort uit het zogenaamde Fit for 55-programma. Dat programma bestaat uit meerdere voorstellen om de uitstoot te verminderen. Een bekend voorbeeld is dat er vanaf 2035 geen nieuwe auto’s meer verkocht mogen worden die op benzine of diesel rijden.
De nieuwe wetten moeten ervoor zorgen dat deze doelen ook echt gehaald worden. Lidstaten en het Europees Parlement moeten nog wel definitief akkoord geven. Toch lijkt het erop dat de richting al vastligt.
Het principe: vervuiler betaalt
De kern van de nieuwe regels is simpel: wie vervuilt, moet betalen. Dit gebeurt via een systeem met CO2-rechten. Bedrijven moeten zulke rechten kopen om uitstoot te mogen veroorzaken. Hoe minder rechten er beschikbaar zijn, hoe duurder ze worden.
Dit systeem bestaat al langer voor grote bedrijven en energiecentrales. Daardoor zijn veel sectoren al schoner gaan werken. Sinds 2005 is de uitstoot in deze sectoren flink gedaald. Bedrijven die minder uitstoten, kunnen hun rechten zelfs verkopen.
Het doel is om vervuiling duurder te maken en duurzame keuzes aantrekkelijker. Als schone productie goedkoper wordt, zullen bedrijven sneller overstappen. Dit systeem wordt nu verder uitgebreid en strenger gemaakt.
Ook nieuwe sectoren gaan onder deze regels vallen. Zo worden zeeschepen toegevoegd aan het systeem. Daarnaast moeten sectoren nog meer uitstoot verminderen richting 2030.
Betalen voor verkeer en woningen
Een belangrijke verandering is dat ook burgers straks gaan betalen voor uitstoot. Dit geldt vooral voor verkeer en gebouwen. Denk aan autorijden en het verwarmen van je huis. Deze uitstoot valt straks ook onder het systeem.
De kosten worden niet direct aan mensen opgelegd. Energiebedrijven en tankstations betalen eerst voor de uitstootrechten. Daarna rekenen zij die kosten door aan de consument. Uiteindelijk merk je dat dus in je portemonnee.
Dit kan lastig zijn, vooral omdat energie al duurder is geworden. Daarom heeft de EU ook gekeken naar manieren om mensen te helpen. Het is belangrijk dat vooral mensen met een lager inkomen niet in de problemen komen.
Daarom komt er een groot klimaatfonds. Dit fonds bevat ongeveer 86 miljard euro. Met dat geld kunnen landen hun inwoners helpen om duurzamer te leven. Denk aan subsidies voor isolatie, zonnepanelen of warmtepompen.
Hulp en bescherming voor inwoners
Het fonds wordt al een jaar eerder ingevoerd dan de nieuwe regels. Dat betekent dat mensen zich alvast kunnen voorbereiden. Ze kunnen maatregelen nemen voordat de kosten echt stijgen. Dat geeft wat extra tijd en ruimte.
Daarnaast is er een soort veiligheidsmechanisme ingebouwd. Als energieprijzen te hoog blijven, kan de invoering worden uitgesteld. Zo wil de EU voorkomen dat mensen te zwaar worden belast. Zeker in onzekere tijden is dat belangrijk.
Volgens Esther de Lange zal de impact van deze regels beperkt blijven. Ze gaf aan dat de kosten lager zijn dan de recente prijsstijgingen. Voor een gemiddeld huishouden gaat het om ongeveer 100 euro per jaar.
De EU probeert een balans te vinden tussen klimaat en economie. Bedrijven moeten duurzamer worden, maar mogen niet verdwijnen door concurrentie. Daarom komt er ook een extra belasting op producten uit landen met minder strenge regels.
Zo wil de EU voorkomen dat bedrijven vertrekken naar landen waar minder regels gelden. Tegelijk blijft de concurrentie eerlijk. Dat is belangrijk voor de economie en werkgelegenheid.
Ook Mohammed Chahim gaf zijn mening over de plannen. Hij vindt dat vooral de industrie nog strenger aangepakt mag worden. Volgens hem had het beleid op dat punt ambitieuzer gekund.
De komende jaren zullen laten zien hoe deze plannen uitpakken. Duidelijk is wel dat de EU grote stappen zet richting een duurzamere toekomst. Daarbij probeert men rekening te houden met zowel mensen als bedrijven.
Bron: AD
