Je denkt misschien: AOW is een basisinkomen, daar mag niemand aankomen. Het voelt als een vast en beschermd bedrag waar je recht op hebt na een leven lang werken. Toch ligt het iets ingewikkelder. In bepaalde situaties mag er namelijk wel degelijk beslag worden gelegd op je AOW-uitkering.
Dat betekent niet dat je zomaar je hele inkomen kwijtraakt. Er gelden duidelijke regels en je hebt rechten. In dit artikel lees je wanneer beslag mogelijk is, wat de beslagvrije voet inhoudt en wat je kunt doen als je het er niet mee eens bent.
Wanneer mag er beslag worden gelegd op je AOW?
Beslag op je AOW gebeurt meestal niet van de ene op de andere dag. Daar gaat bijna altijd een periode van betalingsherinneringen en aanmaningen aan vooraf. Als je een schuld hebt en je betaalt die niet of niet op tijd, kan een schuldeiser een deurwaarder inschakelen.
Een deurwaarder mag vervolgens beslag leggen op je inkomen. Daar valt ook je AOW-uitkering onder. De uitbetaling van je AOW loopt via de Sociale Verzekeringsbank, ook wel de SVB genoemd. Als er beslag wordt gelegd, houdt de SVB een deel van je uitkering in. Dat bedrag wordt dan rechtstreeks overgemaakt aan de schuldeiser.
Schuldeisers kunnen verschillende partijen zijn. Denk aan de gemeente, bijvoorbeeld bij een terugvordering van bijstand. Ook de Belastingdienst kan beslag laten leggen bij openstaande belastingschulden. Verder kunnen zorgverzekeraars, energiebedrijven of woningcorporaties dit doen als er betalingsachterstanden zijn. Zelfs openstaande verkeersboetes kunnen uiteindelijk leiden tot beslag.
Het is dus belangrijk om schulden niet te laten oplopen. Hoe langer je wacht, hoe groter de kans dat een deurwaarder wordt ingeschakeld.
Voorbeeld: hoe het misging bij de AOW van meneer Sluiter
Een voorbeeld dat veel aandacht kreeg, is dat van de 86-jarige Hans Sluiter uit Rotterdam. Hij kreeg in 2024 twee parkeerboetes. Volgens hem had hij gewoon een geldige vergunning. Hij maakte daarom bezwaar tegen de boetes.
Terwijl zijn bezwaar nog liep, ontving hij toch aanmaningen en later zelfs dwangbevelen. De oorspronkelijke boetes liepen door extra kosten op tot 260 euro. Uiteindelijk werd dat bedrag ingehouden op zijn AOW-uitkering.
Pas een jaar later bleek dat er sprake was van een misverstand. Zijn bezwaar werd alsnog goedgekeurd. Hij kreeg zijn geld terug, maar de periode van onzekerheid en stress had veel impact op hem gehad.
Dit voorbeeld laat zien dat het systeem soms hard kan uitpakken, zelfs als je uiteindelijk gelijk krijgt. Het benadrukt hoe belangrijk het is om brieven goed in de gaten te houden en snel te reageren.
Wat is de beslagvrije voet?
Hoewel beslag op je AOW mogelijk is, mag nooit je hele inkomen worden afgepakt. Je moet altijd genoeg geld overhouden om van te leven. Dat minimale bedrag heet de beslagvrije voet.
Voor mensen met een laag inkomen is de beslagvrije voet meestal 95 procent van het netto-inkomen inclusief vakantiegeld. Dat betekent dat er maximaal 5 procent mag worden ingehouden. Zo blijft het grootste deel van je inkomen beschikbaar voor huur, boodschappen en andere vaste lasten.
Heb je een hoger inkomen of specifieke financiële verplichtingen, zoals hoge woonlasten of zorgkosten? Dan wordt de beslagvrije voet anders berekend. De deurwaarder moet rekening houden met jouw persoonlijke situatie.
De deurwaarder is verplicht om je te informeren over de berekening. Je krijgt dus uitleg over welk bedrag wordt ingehouden en hoe dat is vastgesteld. Twijfel je of het klopt, dan kun je dit zelf controleren via de website uwbeslagvrijevoet.nl.
Het is belangrijk om te weten dat fouten kunnen voorkomen. Controleer daarom altijd de berekening. Een verkeerde inschatting kan ervoor zorgen dat je minder geld overhoudt dan waar je recht op hebt.
Op welke inkomsten mag geen beslag worden gelegd?
Niet alle inkomsten zijn vatbaar voor beslag. Sommige regelingen zijn wettelijk beschermd. Dat betekent dat een deurwaarder daar niet aan mag komen.
Voorbeelden van inkomsten waarop geen beslag mag worden gelegd zijn kinderbijslag en bijzondere bijstand. Ook studiefinanciering is beschermd. Reiskosten- en onkostenvergoedingen vallen eveneens buiten beslag, net als een persoonsgebonden budget.
Voorzieningen vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning zijn ook beschermd. Dat geldt bijvoorbeeld voor hulpmiddelen of specifieke vergoedingen die je nodig hebt om zelfstandig te kunnen blijven wonen.
Toeslagen zoals huurtoeslag en zorgtoeslag zijn in principe ook beschermd. Toch zijn er uitzonderingen. Heb je bijvoorbeeld een achterstand bij je zorgverzekeraar, dan kan de zorgtoeslag onder voorwaarden worden verrekend. Bij huurachterstand kan hetzelfde gebeuren met huurtoeslag.
Het is dus niet zwart-wit. De precieze situatie hangt af van het type schuld en de instantie die het beslag legt.
Wat kun je doen als je het er niet mee eens bent?
Denk je dat er onterecht beslag is gelegd op je AOW? Of klopt volgens jou de berekening van de beslagvrije voet niet? Dan kun je actie ondernemen.
Je kunt bezwaar maken tegen het beslag. Dat doe je meestal bij de deurwaarder of via de rechtbank, afhankelijk van de situatie. Het is belangrijk dat je dit goed onderbouwt. Verzamel documenten die aantonen waarom het beslag volgens jou niet klopt.
Het kan verstandig zijn om juridisch advies in te winnen. Het Juridisch Loket biedt gratis informatie en heeft voorbeeldbrieven die je kunt gebruiken. Ook kun je hulp vragen bij een sociaal raadsliedenbureau of een juridisch adviseur.
Wacht niet te lang met reageren. Vaak gelden er termijnen waarbinnen je bezwaar moet maken. Hoe sneller je handelt, hoe groter de kans dat een fout wordt hersteld.
Voorkomen is beter dan genezen
Het beste is natuurlijk om te voorkomen dat het zover komt. Heb je moeite met het betalen van rekeningen? Wacht dan niet tot er aanmaningen of deurwaarders in beeld komen.
Neem contact op met de instantie waar je een schuld hebt. Vaak is er meer mogelijk dan je denkt. Je kunt bijvoorbeeld een betalingsregeling treffen. Dat betekent dat je de schuld in delen aflost in plaats van in één keer.
Ook kun je hulp inschakelen via je gemeente. Veel gemeenten bieden schuldhulpverlening aan. Daar krijg je begeleiding bij het op orde brengen van je financiën. Samen kijk je naar je inkomsten, uitgaven en openstaande schulden.
Hoe eerder je hulp zoekt, hoe groter de kans dat je problemen beperkt blijven. Schulden die klein beginnen, kunnen snel groter worden door rente en extra kosten. Door op tijd in te grijpen, houd je meer grip op je situatie.
Samenvattend
Ja, onder bepaalde voorwaarden mag er beslag worden gelegd op je AOW-uitkering. Dat gebeurt meestal wanneer schulden niet worden betaald en een deurwaarder wordt ingeschakeld. De SVB kan dan een deel van je uitkering inhouden.
Tegelijkertijd ben je beschermd door de beslagvrije voet. Je moet altijd voldoende geld overhouden om van te leven. Daarnaast zijn sommige inkomsten volledig beschermd tegen beslag.
Kom je in de problemen of twijfel je of alles correct verloopt? Blijf er niet alleen mee zitten. Zoek informatie, controleer de berekeningen en vraag zo nodig hulp. Zo voorkom je extra stress en zorg je ervoor dat jouw rechten worden gerespecteerd.
