Soms heb je het gevoel dat je kind lastig gedrag laat zien. Het raakt snel gefrustreerd, luistert slecht of lijkt nergens zin in te hebben. Dat kan vermoeiend zijn als ouder. Toch kan er meer achter zitten dan je denkt. Gedrag dat moeilijk lijkt, kan soms juist wijzen op hoogbegaafdheid.
Veel mensen hebben een bepaald beeld bij hoogbegaafde kinderen. Ze denken aan kinderen die altijd uitblinken op school. Kinderen die alles snel begrijpen en nooit moeite hebben. Maar in de praktijk ziet het er vaak heel anders uit. Hoogbegaafdheid herken je niet altijd meteen.
Anders dan je verwacht
Bij hoogbegaafdheid denken we vaak aan slimme kinderen die alles makkelijk doen. Ze slaan klassen over en praten al vroeg over ingewikkelde onderwerpen. Dat beeld klopt soms, maar lang niet altijd. Veel hoogbegaafde kinderen vallen juist niet op door hun schoolprestaties.
Volgens gezinscoach Isabelle François laten deze kinderen vaak ander gedrag zien. Dat gedrag wordt niet altijd begrepen. Soms lijkt het zelfs storend of lastig. Daardoor wordt het echte probleem niet herkend.
Het is belangrijk om verder te kijken dan alleen schoolresultaten. Hoogbegaafdheid zit niet alleen in cijfers. Het zit ook in hoe een kind denkt, voelt en reageert. Dat maakt het soms lastig te herkennen.
Onverwachte signalen
Er zijn verschillende signalen die kunnen wijzen op hoogbegaafdheid. Sommige daarvan lijken juist op probleemgedrag. Een kind kan bijvoorbeeld snel gefrustreerd raken. Het geeft al op na één poging en zegt dat het iets niet kan.
Ook hebben sommige kinderen een bijzonder gevoel voor humor. Ze maken grapjes die anderen niet begrijpen. Voor henzelf zijn die grapjes heel logisch en grappig. Dat kan zorgen voor misverstanden met anderen.
Daarnaast kunnen ze gevoelig zijn voor prikkels. Denk aan geluid, licht of geuren. Maar ook structuur kan belangrijk zijn. Sommige kinderen willen bijvoorbeeld geen saus eten, omdat het anders voelt. Dat kan voor ouders lastig te begrijpen zijn.
Ook zie je vaak een sterke fantasie. Ze hebben een rijke binnenwereld waarin ze helemaal opgaan. Soms laten ze ouders daar niet in toe. Dat kan afstandelijk overkomen, maar dat is het niet altijd.
Verder kan het lijken alsof een kind geen zin heeft in nieuwe dingen. Het weigert uitdagingen en blijft liever bij wat het al kent. Dat wordt soms gezien als lui gedrag, maar dat is vaak niet terecht. Bekijk de beelden hieronder:
Angst om te falen
Veel hoogbegaafde kinderen willen dingen meteen goed doen. In hun hoofd hebben ze al een perfect eindbeeld. Ze zien precies hoe iets moet worden. Daardoor leggen ze de lat meteen heel hoog voor zichzelf.
Dat maakt het lastig om ergens aan te beginnen. Want wat als het niet lukt zoals ze het bedacht hebben? Die gedachte kan ervoor zorgen dat ze liever helemaal niet beginnen. Dat wordt dan gezien als geen motivatie, terwijl het eigenlijk angst is.
Ze willen niet falen en vermijden daarom situaties waarin dat kan gebeuren. Dit gedrag wordt vaak verkeerd geïnterpreteerd. Ouders en leraren denken soms dat het kind geen uitdaging wil. In werkelijkheid is het juist bang om niet goed genoeg te zijn.
Dit kan leiden tot frustratie en boosheid. Het kind raakt snel geïrriteerd en kan heftig reageren. Dat komt doordat het veel druk voelt, vaak zonder dat het dat zelf goed kan uitleggen.
Kijk met andere ogen
Als je dit gedrag herkent bij je kind, kan het helpen om anders te kijken. Probeer niet meteen te denken dat je kind lastig is. Misschien zit er iets anders achter. Het gedrag kan een signaal zijn van een andere manier van denken.
Dat betekent niet dat je meteen actie moet ondernemen. Je hoeft niet direct naar testen of een andere school te kijken. Het begint vaak met begrijpen wat er speelt. Door beter te kijken, kun je je kind beter begeleiden.
Het helpt om rust te bewaren en open te blijven. Je kind heeft geen label nodig om begrepen te worden. Het heeft vooral behoefte aan steun en geduld. Door dat te geven, help je je kind om zich veilig te voelen.
Je staat er niet alleen voor
Het opvoeden van een kind dat anders denkt, kan soms lastig zijn. Je kunt het gevoel hebben dat je het niet goed doet. Of dat je niet weet hoe je moet reageren. Dat is heel normaal en veel ouders herkennen dit.
Gelukkig hoef je het niet alleen te doen. Er zijn professionals die je kunnen helpen. Denk aan coaches die ervaring hebben met hoogbegaafde kinderen. Zij kunnen je inzicht geven en praktische tips geven.
Ook kunnen ze je kind helpen omgaan met gevoelens en verwachtingen. Dat maakt het makkelijker voor jullie allebei. Je leert beter begrijpen wat er speelt en hoe je daarmee om kunt gaan.
Dus de volgende keer dat je kind boos wordt of iets weigert, probeer even stil te staan. Kijk verder dan het gedrag dat je ziet. Misschien ontdek je dat er meer achter zit. En dat jouw ‘moeilijke’ kind eigenlijk een bijzonder brein heeft.
