Het nieuwe regeerakkoord van D66, VVD en CDA is gepresenteerd. Het gaat om een minderheidskabinet onder leiding van Rob Jetten. Het akkoord draagt de naam Aan de slag. Omdat de coalitie geen meerderheid heeft, is steun van andere partijen nodig. Toch laat het akkoord duidelijk zien welke richting het kabinet op wil.
De plannen zijn breed en raken je dagelijkse leven. Achter de voordeur, in de winkel en onderweg ga je veranderingen merken. Het consumentenprogramma Radar zette de gevolgen overzichtelijk op een rij. Hieronder lees je wat dit in de praktijk kan betekenen.
Zorg en gezondheid
Op zorggebied staat een lastige maatregel in het akkoord. Het eigen risico in de zorg gaat in 2027 omhoog met 60 euro. Dat bedrag komt bovenop de normale inflatiecorrectie. Voor veel mensen betekent dit hogere zorgkosten.
Er zit wel een belangrijke nuance in dit plan. Per behandeling betaal je maximaal 150 euro aan eigen risico. Zo wordt voorkomen dat je aan het begin van het jaar alles ineens moet betalen. Kosten worden zo meer gespreid.
Voor mensen met een chronische ziekte is er goed nieuws. Verplichte herkeuringen verdwijnen. Je hoeft dus niet steeds opnieuw te bewijzen dat je ziek bent. Dat geeft rust en zekerheid.
Ook leefstijl krijgt aandacht. De leeftijdsgrens voor tabak en vapes gaat omhoog naar 21 jaar. Dat geldt ook voor e-sigaretten. Illegale vapes in huis hebben wordt strafbaar. Zo kan de politie makkelijker ingrijpen.
Wonen en energie
Op woongebied verandert er veel. Vanaf 2029 mogen woningen met energielabel E, F of G niet meer worden verhuurd. Verhuurders moeten hun huizen beter isoleren. Slecht geïsoleerde huurwoningen verdwijnen zo langzaam van de markt.
Voor huiseigenaren komt er ook een nieuwe regel. Als je cv-ketel vervangen moet worden, mag dat na 2029 niet meer met een losse gasketel. De standaard wordt een hybride warmtepomp.
Alleen als je woning op korte termijn wordt aangesloten op een warmtenet, geldt een uitzondering. Deze maatregel moet zorgen voor minder gasgebruik.
Het stroomnet raakt steeds voller. Daarom komt er een speciale crisiswet voor netcongestie. Stroom wordt straks duurder op piekmomenten. Tijdens rustige uren wordt stroom juist goedkoper.
Dit betekent dat het loont om apparaten slim te gebruiken. De wasmachine of laadpaal aanzetten op rustige tijden scheelt geld. Slim plannen wordt belangrijker.
Mantelzorg wordt makkelijker. Familie- en mantelzorgwoningen op eigen terrein worden vergunningsvrij. Zo kun je eenvoudiger voor elkaar zorgen.
Mobiliteit en vervoer
Op de weg veranderen de regels ook. Voor fatbikes komt een helmplicht. Daarnaast komt er een minimumleeftijd en een aparte voertuigcategorie. De regels worden dus strenger.
Gemeenten krijgen meer macht. Zij mogen gebieden aanwijzen waar fatbikes niet welkom zijn. Ook wordt gekeken of meer straten binnen de bebouwde kom naar 30 kilometer per uur gaan.
Voor automobilisten is er tijdelijk goed nieuws. De verlaging van de benzineaccijns wordt verlengd. Een directe prijsstijging aan de pomp blijft voorlopig uit.
Wel wordt gekeken naar een nieuw systeem voor de autobelasting. Niet alleen gewicht, maar ook omvang kan meetellen. De voorwaarde is dat niemand er financieel op achteruitgaat.
Voor mensen buiten de stad wordt extra rekening gehouden. Zij zijn vaak afhankelijker van de auto.
Woon je in de buurt van Schiphol, dan verandert er ook iets. De luchthaven sluit ’s nachts. Tussen 00.00 en 05.00 uur zijn er geen vluchten meer. Dat moet zorgen voor meer rust.
Werk en gezin
Het systeem van kinderopvang verandert volledig. De kinderopvangtoeslag verdwijnt. Ouders krijgen geen geld meer op hun rekening. De overheid betaalt direct aan opvangorganisaties.
Dit voorkomt hoge terugvorderingen en ingewikkelde administratie. Ouders hoeven geen grote bedragen meer voor te schieten. Dat moet veel stress wegnemen.
Bij werkloosheid verandert ook iets. De maximale duur van de WW wordt verkort naar één jaar. In de eerste maanden ligt de uitkering wel hoger dan nu.
Zelfstandigen krijgen nieuwe verplichtingen. Zij moeten een arbeidsongeschiktheidsverzekering afsluiten. Alleen wie zelf een goede regeling heeft, krijgt een uitzondering.
Werkgevers gaan meer betalen via een nieuwe bijdrage. Dit heet de vrijheidsbijdrage. Werknemers worden daardoor duurder. Werkgevers waarschuwen voor gevolgen voor banen en lonen.
Ook de AOW-leeftijd verandert op termijn. Vanaf 2033 wordt deze automatisch gekoppeld aan de levensverwachting. Worden we ouder, dan stijgt de pensioenleeftijd mee.
Digitaal, jeugd en geld
Voor jongeren komt er een duidelijke digitale grens. Sociale media worden pas toegestaan vanaf 15 jaar. Er wordt gewerkt aan een Europese leeftijdsgrens die handhaafbaar is.
Op scholen wordt telefoongebruik verder beperkt. Mobieltjes blijven thuis of in een kluis. Dat moet zorgen voor meer rust en concentratie.
Ook online platforms worden aangepakt. Verslavende algoritmes worden verboden. Denk aan eindeloze aanbevolen video’s. Apps moeten content anders aanbieden.
Deepfakes krijgen strengere regels. Je krijgt meer controle over je eigen gezicht en stem. Dat vergroot je online veiligheid.
Betaal later-diensten worden strenger gereguleerd. Dit moet voorkomen dat jongeren snel in de schulden raken.
In de supermarkt verandert ook iets. Groente en fruit met een afwijkende vorm blijven gewoon te koop. Zo wordt voedselverspilling verminderd.
Gezond eten krijgt extra aandacht. Basisscholen en middelbare scholen krijgen gratis schoolfruit. Het doel is een gezondere generatie.
Op financieel gebied komt er een verbod op gokreclames. Reclames voor online casino’s verdwijnen volledig. Dat moet verslaving tegengaan.
Daarnaast wil het kabinet vaste lasten overzichtelijker maken. Wie dat wil, kan vaste rekeningen op één vaste dag betalen. Dat moet helpen schulden te voorkomen.
Plannen zijn nog geen wetten
Belangrijk om te weten is dat dit allemaal plannen zijn. Een regeerakkoord is geen wet. Voor elke maatregel moeten de Tweede en Eerste Kamer instemmen.
Omdat het kabinet een minderheid vormt, is steun van andere partijen nodig. Dat betekent dat plannen kunnen veranderen of vertragen. Sommige maatregelen worden mogelijk aangepast tijdens onderhandelingen. Andere plannen halen het misschien niet.
De komende tijd wordt duidelijk welke voorstellen doorgaan. Tot die tijd is het vooral een richting. De praktische gevolgen merk je pas als wetten echt worden ingevoerd.
Bron: Radar
