Het nieuwe kabinet wil de belastingen flink verhogen. Uit berekeningen van het Centraal Planbureau blijkt dat niet alleen een nieuwe bijdrage wordt ingevoerd, maar dat ook de bestaande belastingtarieven omhooggaan. Daarmee wil de overheid miljarden extra binnenhalen.
Volgens de plannen moet er in totaal ongeveer vijf miljard euro extra worden opgehaald via aanpassingen in de inkomstenbelasting. Dat gebeurt vooral door de eerste twee belastingschijven te verhogen. Dat zijn de schijven waar het grootste deel van werkend Nederland mee te maken heeft.
Op dit moment betaal je over een inkomen tot 38.883 euro 35,75 procent belasting. Dat is de eerste schijf. Over het deel van je inkomen tussen 38.883 euro en 78.426 euro betaal je 37,56 procent. Alles wat je daarboven verdient, wordt belast tegen 49,5 procent. Dat is het hoogste tarief.
Hoogste tarief blijft gelijk
Als de plannen doorgaan, stijgen de tarieven in de eerste twee schijven met 0,93 procentpunt. Op papier lijkt dat een kleine stijging. In de praktijk betekent het dat miljoenen mensen iets meer belasting gaan betalen over hun inkomen.
Het hoogste tarief van 49,5 procent blijft ongemoeid. Dat betekent dat mensen met de hoogste inkomens niet extra worden geraakt via die derde schijf. De focus ligt dus vooral op de brede groep werkenden in de eerste twee schijven.
Die verhoging van 0,93 procentpunt klinkt misschien technisch, maar het effect is groot. Gezamenlijk levert het de overheid ongeveer vijf miljard euro extra op. Dat geld is nodig om andere plannen te financieren.
Opvallend is dat deze belastingverhoging eerder al verstopt zat in de financiële bijlage van het coalitieakkoord. Toen stonden er nog geen concrete bedragen bij. Nu is duidelijk wat de gevolgen zijn voor de belastingbetaler.
Verhoging gekoppeld aan zorgkosten
De reden achter deze maatregel heeft te maken met veranderingen in de zorg. Het kabinet wil het eigen risico verhogen. Dat betekent dat je eerst een groter bedrag zelf moet betalen voordat de zorgverzekering kosten vergoedt.
Als het eigen risico stijgt, dalen meestal de maandelijkse zorgpremies. Mensen betalen dan vooraf minder premie, maar dragen meer kosten zelf wanneer ze zorg nodig hebben.
Op het eerste gezicht lijkt dat voor de overheid geen verschil te maken. De lagere premie betekent namelijk minder inkomsten via belastingen en toeslagen. Om dat te compenseren, verhoogt het kabinet de belastingtarieven.
Met andere woorden: wat je mogelijk minder betaalt aan premie, betaal je deels terug via hogere belastingen. Zo blijft de begroting in balans en houdt de staat voldoende inkomsten over.
De vrijheidsbijdrage
Naast de verhoging van de belastingtarieven komt er nog een andere maatregel bij. Dat is de zogenoemde vrijheidsbijdrage van het kabinet onder leiding van Rob Jetten. Ook dit is in feite een belastingverhoging, maar op een minder directe manier.
Normaal gesproken worden de belastingschijven elk jaar aangepast aan de inflatie. Dat betekent dat de inkomensgrenzen iets opschuiven als prijzen stijgen. Zo voorkom je dat je alleen door inflatie in een hogere belastingschijf terechtkomt.
Dit heet inflatiecorrectie. Zonder zo’n correctie zou je elk jaar ongemerkt meer belasting gaan betalen, terwijl je koopkracht niet echt stijgt.
Het nieuwe kabinet kiest ervoor om die inflatie maar gedeeltelijk door te voeren in de belastingschijven. Daardoor schuiven de inkomensgrenzen minder ver op dan normaal.
Sneller in een hogere schijf
Doordat de schijven minder worden aangepast, kom je bij een loonsverhoging sneller in een hogere belastingschijf terecht. Dat betekent dat een groter deel van je inkomen tegen een hoger percentage wordt belast.
Op die manier betaalt een grote groep mensen iets meer belasting, zonder dat het tarief zelf extreem stijgt. Het is een subtiele manier om extra inkomsten te genereren.
Volgens de berekeningen levert deze maatregel uiteindelijk ongeveer 3,4 miljard euro extra op voor de overheid. Samen met de verhoging van de eerste twee schijven gaat het dus om miljarden extra belastinginkomsten.
Voor veel mensen voelt dit als een belastingverhoging via de achterdeur. Je merkt het niet direct in één groot bedrag, maar wel verspreid over je loonstrook.
Wat betekent dit concreet voor jou
Als je werkt en inkomen hebt in de eerste of tweede schijf, ga je waarschijnlijk meer belasting betalen. Dat verschil kan per maand misschien klein lijken, maar op jaarbasis kan het oplopen.
Voor mensen met een middeninkomen kan dit merkbaar zijn. Zeker als andere kosten, zoals huur, energie of boodschappen, ook blijven stijgen.
Tegelijkertijd kan een lagere zorgpremie tijdelijk wat lucht geven. Maar omdat het eigen risico omhooggaat, betaal je meer zodra je daadwerkelijk zorg nodig hebt.
Het effect verschilt dus per situatie. Wie weinig zorg gebruikt, merkt vooral de belastingverhoging. Wie veel zorg nodig heeft, kan juist meer eigen kosten krijgen.
Breder financieel plaatje
Het kabinet staat voor grote financiële keuzes. Denk aan investeringen in klimaat, defensie, zorg en onderwijs. Al deze plannen kosten geld.
De belastingverhogingen zijn bedoeld om die uitgaven te kunnen betalen zonder dat het begrotingstekort te veel oploopt. Volgens het CPB zijn zulke maatregelen nodig om de overheidsfinanciën stabiel te houden.
Toch zorgen ze voor discussie. Tegenstanders vinden dat werkenden te zwaar worden belast. Voorstanders wijzen erop dat de overheid inkomsten nodig heeft om publieke voorzieningen te blijven financieren.
Het debat over belastingen draait altijd om keuzes. Wie betaalt, hoeveel en waarvoor. Deze plannen laten zien dat het nieuwe kabinet kiest voor hogere inkomsten via de inkomstenbelasting.
Onzichtbare impact op koopkracht
Een belangrijk punt is de koopkracht. Als je meer belasting betaalt en prijzen blijven stijgen, houd je minder over. Dat kan invloed hebben op wat je kunt uitgeven of sparen.
De gedeeltelijke inflatiecorrectie zorgt ervoor dat mensen minder profiteren van loonsverhogingen. Een stijging van je salaris voelt minder sterk als een groter deel naar de belasting gaat.
Voor huishoudens met vaste lasten kan dat betekenen dat er minder ruimte is voor extra uitgaven. Zeker in combinatie met stijgende kosten voor energie of wonen kan dat zwaar wegen.
Daarom zal de komende tijd veel aandacht uitgaan naar de vraag hoe deze maatregelen uitpakken voor verschillende inkomensgroepen.
Samenvattend
Het nieuwe kabinet verhoogt de eerste twee belastingschijven met 0,93 procentpunt. Het hoogste tarief blijft gelijk. Daarmee wil de overheid vijf miljard euro extra ophalen.
Daarnaast wordt de inflatie maar gedeeltelijk verwerkt in de belastingschijven. Daardoor schuiven inkomensgrenzen minder op en betalen mensen sneller belasting in een hogere schijf. Dat levert nog eens 3,4 miljard euro op.
Samen zorgen deze maatregelen voor een flinke stijging van de belastinginkomsten. Wat dat precies betekent voor jouw portemonnee, hangt af van je inkomen en je zorggebruik. Eén ding is duidelijk: de belastingdruk voor veel werkenden zal toenemen.
Bron: RTL
