Mensen met een chronische ziekte maken zich zorgen over de plannen van het nieuwe kabinet Jetten. Het kabinet wil het eigen risico in de zorg verhogen. Volgens Patiëntenfederatie Nederland kan dat grote gevolgen hebben. De organisatie vreest dat mensen minder snel naar de dokter gaan door de hogere kosten.
Als zorg duurder wordt, stellen mensen een bezoek aan de huisarts of specialist mogelijk uit. Dat kan ervoor zorgen dat klachten verergeren. Wat eerst klein en behandelbaar is, kan later uitgroeien tot een groter probleem. Dat raakt vooral mensen die al kwetsbaar zijn.
Zorgen over hogere kosten
De Patiëntenfederatie heeft haar zorgen openlijk gedeeld. Volgens de organisatie lopen mensen straks langer met pijn of klachten rond. Dat gebeurt niet omdat ze dat willen, maar omdat ze de rekening vrezen. Vooral chronisch zieken hebben vaak meerdere afspraken per jaar.
Als het eigen risico stijgt, betalen zij sneller het maximale bedrag. Voor mensen met een laag inkomen is dat een zware last. Het kan betekenen dat ze moeten kiezen tussen zorg en andere basisbehoeften.
Linda Daniels, waarnemend directeur-bestuurder van de Patiëntenfederatie, noemt de gevolgen ernstig. Zij denkt dat de kwaliteit van leven hierdoor onder druk komt te staan. Mensen die zorg nodig hebben, krijgen het dan extra moeilijk.
De organisatie vindt dat dit niet alleen oneerlijk is, maar ook onverstandig. Als klachten verergeren, zijn uiteindelijk zwaardere behandelingen nodig. Dat kan de zorg juist duurder maken.
Eigen risico stijgt verder
Het kabinet, bestaande uit D66, VVD en CDA, wil het eigen risico de komende jaren verhogen. Volgend jaar stijgt het bedrag waarschijnlijk naar 460 euro. In 2030 kan dat oplopen tot 520 euro.
Dat betekent dat mensen eerst zelf dit bedrag moeten betalen voordat de verzekering vergoedt. Voor wie regelmatig zorg nodig heeft, is dat bedrag snel bereikt. Zeker bij specialistische behandelingen of ziekenhuisbezoeken.
Daarnaast verandert er meer. Huishoudelijke hulp wordt in principe niet meer standaard vergoed. Ook bepaalde zorgkosten zijn straks niet meer aftrekbaar van de belasting. Denk aan steunzolen of gehoorapparaten.
Voor mensen met een chronische aandoening stapelen deze maatregelen zich op. Ze krijgen te maken met hogere directe kosten en minder financiële compensatie achteraf.
Onderzoek onder patiënten
De Patiëntenfederatie vroeg bijna 6500 mensen met een chronische ziekte naar hun verwachtingen. Vier op de vijf deelnemers denken meer geld kwijt te zijn aan eigen risico. Dat is een grote meerderheid.
Meer dan de helft verwacht zelfs te moeten bezuinigen op zorg. Dat betekent minder afspraken maken of behandelingen uitstellen. Daarnaast denkt een groot deel ook op andere uitgaven te moeten besparen.
Mensen noemen kleding, boodschappen en sociale activiteiten als posten waarop ze gaan bezuinigen. Dat laat zien dat zorgkosten invloed hebben op het hele leven. Het gaat niet alleen om medische zorg, maar ook om welzijn.
Wanneer mensen minder deelnemen aan sociale activiteiten, kan dat ook mentale gevolgen hebben. Eenzaamheid en stress liggen dan op de loer.
FNV herkent het probleem
Vakbond FNV Uitkeringsgerechtigden herkent deze signalen. Deze organisatie komt op voor mensen zonder werk of met een arbeidsbeperking. Volgens hen gaan nu al mensen minder vaak naar de dokter vanwege geld.
In een enquête uit 2024 gaf ongeveer twee op de vijf mensen aan soms een arts te mijden om financiële redenen. Dat is een zorgwekkend percentage. Het laat zien dat de drempel nu al hoog is.
Volgens FNV zal dit probleem groter worden als de plannen doorgaan. Hogere kosten zorgen ervoor dat meer mensen zorg uitstellen. Dat kan uiteindelijk leiden tot ernstigere gezondheidsproblemen.
De bond vindt dat de overheid rekening moet houden met mensen met een laag inkomen. Voor hen zijn extra kosten extra zwaar.
Extra bijdrage voor wijkverpleging
Het kabinet wil ook een eigen bijdrage invoeren voor wijkverpleging. Dat betekent dat mensen thuiszorg deels zelf moeten betalen. Tot nu toe was deze zorg vrij toegankelijk.
De beroepsvereniging voor verpleegkundigen en verzorgenden, V&VN, heeft hiertegen een petitie aangeboden aan de Tweede Kamer. In korte tijd werd deze meer dan 30.000 keer ondertekend.
Volgens voorzitter Bianca Buurman is thuiszorg essentieel. Mensen kunnen rekenen op hulp van wijkverpleegkundigen of verzorgenden. Als daar geld voor gevraagd wordt, zullen sommige mensen deze zorg mijden.
Dat kan ernstige gevolgen hebben. Vooral ouderen en mensen met dementie zijn afhankelijk van deze ondersteuning. Als zij minder hulp krijgen, kan hun situatie snel verslechteren.
Oproep tot heroverweging
Linda Daniels roept de politiek op om de plannen opnieuw te bekijken. Volgens haar ligt de financiële druk vooral bij patiënten. Het kabinet noemt het een bezuiniging, maar voor veel mensen voelt het als een straf.
Zij begrijpt dat de zorg betaalbaar moet blijven. Toch vindt ze dat hogere drempels geen goede oplossing zijn. Mensen die zorg nodig hebben, mogen niet worden ontmoedigd.
De Patiëntenfederatie waarschuwt voor grotere ongelijkheid in de samenleving. Wie genoeg geld heeft, kan zorg blijven gebruiken. Wie minder te besteden heeft, moet keuzes maken.
Dat vergroot de kloof tussen verschillende groepen in de maatschappij. Gezondheid zou geen kwestie van inkomen moeten zijn.
Volgens critici is toegankelijke zorg een basisrecht. Wanneer mensen zorg mijden uit angst voor kosten, gaat er iets mis in het systeem. De komende maanden zal duidelijk worden of de politiek bereid is de plannen aan te passen.
Wat vaststaat, is dat veel patiënten zich zorgen maken. Zij vrezen dat hogere kosten hun dagelijks leven direct raken. En dat maakt deze discussie niet alleen financieel, maar vooral menselijk.
Bron: Metro
