Ineens merk je het op. Je hart klopt sneller of harder dan normaal. Dat kan schrikken zijn. Hartkloppingen komen echter vaak voor. In de meeste gevallen zijn ze onschuldig. Toch is het logisch dat je wilt weten wat er gebeurt en wanneer je actie moet ondernemen.
Terwijl je dit leest, klopt je hart rustig door. Zit je ontspannen, dan merk je dat nauwelijks. Ben je net aan het lopen of traplopen, dan voelt het anders. Bij inspanning gaat je hartslag omhoog. Dat is normaal en zelfs gezond. Het hart past zich aan wat je lichaam nodig heeft.
Hoe je hart normaal werkt
Bij volwassenen klopt het hart in rust meestal zestig tot tachtig keer per minuut. Bij kinderen ligt dat tempo hoger. Hoe jonger iemand is, hoe sneller het hart klopt. Dat hoort bij een groeiend lichaam.
Bij elke slag vult het hart zich met bloed. Daarna knijpt de hartspier samen. Zo wordt het bloed naar je organen en spieren gepompt. Dat gebeurt de hele dag door, zonder dat je erbij stilstaat.
Achter dit simpele proces zit een ingewikkeld systeem. Elektrische signalen geven het tempo aan. Die prikkels zorgen ervoor dat het hart in een vast ritme klopt. Als dat systeem uit balans raakt, kun je hartkloppingen voelen.
Bij hartkloppingen klopt het hart ineens sneller, harder of onregelmatig. Soms voelt het alsof het een slag overslaat. Iedereen ervaart dit anders. Sommige mensen voelen het vooral in de borst. Anderen merken het in de keel of hals.
Wat hartkloppingen veroorzaken
Volgens cardioloog Janneke Wittekoek zijn hartkloppingen meestal onschuldig. Ze ontstaan vaak door prikkels van buitenaf. Denk aan stress, inspanning of bepaalde voedingsmiddelen.
Ook roken, alcohol en cafeïne kunnen invloed hebben. Zelfs groene thee kan klachten geven. Veel mensen denken dat thee altijd rustgevend is. Toch bevat het theïne, wat je hart kan stimuleren.
Daarnaast spelen hormonen een rol. Tijdens de overgang of bij hormonale schommelingen komen hartkloppingen vaker voor. Ook slecht slapen of ziek zijn kan het hart gevoeliger maken.
Andere bekende oorzaken zijn suiker, zout en gekruid eten. Sommige medicijnen kunnen ook hartkloppingen als bijwerking hebben. Dat geldt onder meer voor middelen tegen astma of longziekten.
Stress als belangrijkste boosdoener
Stress staat bovenaan het lijstje. Volgens Wittekoek vraagt onze samenleving veel van mensen. Vooral vrouwen proberen vaak alles tegelijk te doen. Werk, gezin en sociale verplichtingen zorgen voor constante druk.
Bij stress maakt je lichaam adrenaline aan. Dat hormoon versnelt je hartslag. Vroeger hielp dat om te vluchten voor gevaar. Nu zorgt het vooral voor onrust in je lichaam.
Het hart kan hierdoor tijdelijk overslaan of sneller kloppen. Dat is meestal geen probleem. Wordt stress langdurig, dan kan het wel gevolgen hebben. Dat gaat niet om weken, maar om jaren.
Bij vrouwen ziet men vaker een zogenoemd stressinfarct. De bloedvaten zijn dan niet verstopt, maar verkrampen door spanning. Niet iedereen krijgt dit, maar gevoeligheid speelt een rol.
Heb je veel stress en regelmatig hartkloppingen, dan is het verstandig om hulp te zoeken. Niet omdat er meteen gevaar is, maar omdat je lichaam signalen geeft. Meer rust, slaap en beweging kunnen al helpen.
Wanneer er meer aan de hand kan zijn
Meestal zijn hartkloppingen onschuldig. Soms ligt er toch een medische oorzaak onder. Denk aan een te snel werkende schildklier, hoge bloeddruk of bloedarmoede.
Ook koorts, paniekaanvallen of hyperventilatie kunnen hartkloppingen veroorzaken. In sommige gevallen is er sprake van een hartritmestoornis. Dan klopt het hart onregelmatig en vaak sneller dan normaal.
Een bekende hartritmestoornis is boezemfibrilleren. In Nederland hebben veel mensen hiermee te maken. Het hart klopt dan chaotisch. Dat verhoogt het risico op bloedstolsels en een beroerte.
Bij boezemfibrilleren is de hartslag vaak blijvend te hoog. Dat gaat verder dan af en toe een hartklopping. Behandeling en controle zijn dan nodig.
Vrouwen lopen hierbij extra risico. Dat komt door hormonale verschillen en andere gezondheidsfactoren. Hoge bloeddruk en diabetes komen vaker voor, wat het risico vergroot.
Wanneer je contact opneemt met de huisarts
Het is belangrijk om naar je lichaam te luisteren. Neem contact op met de huisarts als hartkloppingen nieuw zijn en niet verdwijnen na rust.
Ook bij een plots snelle of onregelmatige hartslag is het verstandig om te bellen. Dat geldt zeker als je er vaak last van hebt of als klachten toenemen.
Andere signalen zijn duizeligheid, kortademigheid of pijn op de borst. Ook een sterk angstgevoel kan een reden zijn om hulp te zoeken.
Heb je regelmatig hartkloppingen zonder duidelijke oorzaak, laat dit dan controleren. De huisarts kan luisteren naar je hartritme en zo nodig verder onderzoek doen. Is het ritme rustig en gelijkmatig, dan is er meestal niets aan de hand. Dat kan veel geruststelling geven.
Wat je zelf kunt doen
Je kunt zelf veel doen om je hart gezond te houden. Voldoende slapen is belangrijk. Probeer zeven tot negen uur per nacht te halen.
Blijf ook in beweging. Dat hoeft niet intensief te zijn. Wandelen, fietsen of een korte workout helpt al. Regelmaat is belangrijker dan intensiteit.
Eet zo gezond mogelijk. Vermijd veel bewerkt eten, alcohol en cafeïne. Kies liever voor groenten, fruit, noten en peulvruchten.
Let ook op stress-eten. Heb je trek door spanning, kies dan voor iets gezonds of zoek afleiding. Een wandeling of gesprek kan helpen.
Vertrouwen op je gevoel
Hartkloppingen voelen vaak eng. Toch zijn ze meestal een signaal van je lichaam om even gas terug te nemen. Je hart mag zich laten voelen.
Merk je dat het te heftig wordt, trek dan aan de bel. Dat is geen zwakte, maar verstandig omgaan met je gezondheid.
Door aandacht te hebben voor rust, voeding en beweging geef je je hart de beste zorg. In veel gevallen verdwijnen hartkloppingen vanzelf weer.
Bron: Flair
