Het snotterseizoen is weer begonnen. Je hoort mensen om je heen hoesten en niezen. Al snel komt dezelfde vraag voorbij. Is het griep of gewoon een verkoudheid? Die woorden worden vaak door elkaar gebruikt. Toch zijn het twee verschillende dingen. Wat ze wel gemeen hebben, is dat rust vaak beter helpt dan allerlei middeltjes.
Veel mensen grijpen meteen naar pillen, poeders of drankjes. Toch laat onderzoek steeds weer zien dat je lichaam vooral herstelt door rust. Goed slapen, minder doen en je lichaam de tijd geven, blijkt vaak effectiever dan denken dat je alles kunt wegdrukken.
Wat er gebeurt bij een gewone verkoudheid
Een verkoudheid wordt veroorzaakt door een virus. Er bestaan honderden verschillende verkoudheidsvirussen. Ze komen vooral voor in de herfst en winter. Meestal begint het met een kriebel in je keel. Daarna volgen niezen, een verstopte neus en soms hoofdpijn. Je voelt je niet lekker, maar echt ziek ben je vaak niet.
Het virus richt zich vooral op je neus en keel. Je slijmvliezen raken geïrriteerd. Dat zorgt voor snot, druk en een vervelend gevoel. Koorts komt zelden voor bij een verkoudheid. Meestal kun je gewoon blijven functioneren, al kost alles wat meer moeite.
Veel verkoudheden worden veroorzaakt door het zogenoemde rhinovirus. Dat is geen één virus, maar een hele groep. Je lichaam maakt na een infectie antistoffen aan. Die werken alleen tegen dat ene virus. Bij een volgende variant ben je weer kwetsbaar. Daarom kun je meerdere keren per winter verkouden zijn.
Kou maakt je niet ziek, maar helpt wel mee
Er wordt vaak gezegd dat je verkouden wordt van kou of tocht. Dat klopt niet helemaal. Kou veroorzaakt geen virus. Wat wel klopt, is dat kou je slijmvliezen kwetsbaarder maakt. Daardoor kunnen virussen die al aanwezig zijn, makkelijker toeslaan.
In de winter zitten we vaker binnen. We zitten dichter op elkaar. De lucht is droger. Virussen blijven langer in de lucht hangen. Dat vergroot de kans op besmetting. Ook werkt je afweer vaak iets minder goed in de winter. Minder zonlicht en slechter slapen spelen daarin een rol.
Sommige virussen doen het zelfs beter bij lagere temperaturen. Het rhinovirus vermenigvuldigt zich bijvoorbeeld makkelijker in een koelere neus. Dat verklaart deels waarom verkoudheden vooral in koude maanden voorkomen.
Waarom griep echt iets anders is
Griep is geen zware verkoudheid. Het is een andere ziekte. Griep wordt veroorzaakt door het influenzavirus. Dat virus verandert steeds van vorm. Daardoor herkent je lichaam het minder goed. Daarom bestaat er elk jaar een nieuwe griepprik.
Griep begint meestal plotseling. Je voelt je ineens erg ziek. Veel mensen krijgen hoge koorts, koude rillingen en spierpijn. Ook hoofdpijn en extreme vermoeidheid komen vaak voor. Je ligt liever op bed dan op de bank.
Bij gezonde mensen gaat griep meestal vanzelf over. Toch kan het gevaarlijk zijn. Vooral ouderen en mensen met een kwetsbare gezondheid lopen risico. Complicaties zoals longontsteking of hartproblemen komen dan vaker voor. Elk jaar overlijden er in Nederland duizenden mensen aan de gevolgen van griep.
Het aantal sterfgevallen verschilt per seizoen. Dat hangt af van welke virusvarianten rondgaan. Ook speelt mee hoe goed het griepvaccin daarbij past. Wereldwijd overlijden elk jaar honderdduizenden mensen aan griep. Het is dus geen onschuldige ziekte.
Rust helpt je lichaam het meest
Of je nu griep hebt of een verkoudheid, rust is belangrijk. Dat klinkt logisch, maar veel mensen luisteren er niet naar. Ze werken door of blijven sporten. Toch blijkt uit onderzoek dat rust je weerstand echt versterkt.
Mensen die slecht slapen, worden sneller ziek. Onderzoekers zagen dat mensen die minder dan zes uur per nacht slapen, veel vaker verkouden worden. Niet omdat ze vaker besmet raken, maar omdat hun afweer slechter reageert.
Ook herstel gaat langzamer bij weinig slaap. Het immuunsysteem raakt verstoord. Vaccins werken minder goed. Daarnaast maakt je lichaam meer stresshormonen aan. Die onderdrukken juist je afweer. Goed slapen is dus geen luxe, maar noodzaak.
Veel mensen denken dat vitamines het verschil maken. Vitamine C voorkomt geen verkoudheid. Het kan de duur soms iets verkorten als je het dagelijks gebruikt. Zink wordt vaak genoemd, maar het bewijs is onzeker. Soms lijkt het iets te helpen als je het direct bij klachten neemt. Verwacht er geen wonderen van.
Word je echt ziek of maak je je zorgen? Neem dan altijd contact op met een arts. Zeker bij hoge koorts, benauwdheid of langdurige klachten.
Griep, verkoudheid of toch iets anders?
Griep, verkoudheid en corona lijken in het begin sterk op elkaar. Je krijgt keelpijn, hoofdpijn en moet hoesten. Toch zijn er verschillen. Griep begint meestal plots en heftig. Verkoudheid bouwt zich langzaam op en blijft milder.
Corona kan lijken op beide. Soms komen daar verlies van reuk of smaak bij. Corona is niet seizoensgebonden. Het kan het hele jaar voorkomen. Voor kwetsbare groepen wordt een herhaalprik aangeraden om ernstige ziekte te voorkomen.
Het griepseizoen begint vaak na de feestdagen. Dat verschilt per jaar. Soms komt er een korte piek. Soms duurt het langer. Risicogroepen krijgen meestal in het najaar een uitnodiging voor de griepprik.
Het griepvaccin blijft de beste bescherming tegen ernstige ziekte. Het voorkomt niet altijd besmetting, maar verkleint de kans op complicaties. Ook simpele maatregelen helpen. Handen wassen, thuisblijven bij klachten en hoesten in je elleboog maken verschil.
Uiteindelijk geldt één ding altijd. Luister naar je lichaam. Rust nemen is geen zwakte. Het is vaak precies wat je nodig hebt om weer beter te worden.
Bron: Radar
