Op woensdag 18 maart vinden de gemeenteraadsverkiezingen plaats. Op die dag kies jij samen met andere inwoners wie er de komende jaren in jouw gemeente beslissingen mag nemen. Gemeenteraadsleden spelen een belangrijke rol in het dagelijks leven van inwoners, maar hun werk wordt vaak onderschat. Veel mensen vragen zich af hoeveel je eigenlijk verdient als gemeenteraadslid en wat je daarvoor moet doen.
Het bijzondere aan deze functie is dat het officieel geen fulltime baan is. De overheid ziet het werk als een parttime functie naast een gewone baan. Toch vraagt het vaak veel tijd, energie en verantwoordelijkheid. Daarom krijgen raadsleden een vergoeding. Hoe hoog die vergoeding is, hangt vooral af van de grootte van de gemeente waarin iemand actief is.
In grote steden ligt de vergoeding namelijk een stuk hoger dan in kleine gemeenten. Dat heeft te maken met de hoeveelheid werk en de complexiteit van de onderwerpen. Maar hoeveel krijg je dan precies en welke extra vergoedingen zijn er? Hieronder lees je hoe dat zit.
Standaard vergoeding van een gemeenteraadslid
De vergoeding die je krijgt als gemeenteraadslid wordt officieel geen salaris genoemd. Dat komt doordat de functie volgens de wet niet wordt gezien als een volledige baan. In plaats daarvan krijg je een vaste maandelijkse vergoeding. Deze vergoeding is bedoeld als compensatie voor de tijd en inzet die je levert.
Gemeenten moeten zich houden aan landelijke regels bij het uitbetalen van deze vergoeding. Deze regels zijn vastgelegd in de Gemeentewet. De hoogte van het bedrag wordt bepaald op basis van het aantal inwoners van een gemeente. Hoe meer inwoners, hoe hoger de vergoeding.
Voor 2026 gelden de volgende bruto maandbedragen:
| Aantal inwoners | Vergoeding |
|---|---|
| t/m 40.000 | € 1.305,79 |
| 40.001 – 60.000 | € 1.698,33 |
| 60.001 – 100.000 | € 1.987,30 |
| 100.001 – 150.000 | € 2.256,23 |
| 150.001 – 375.000 | € 2.628,44 |
| 375.001 en hoger | € 3.200,00 |
In Nederland zijn er maar vier steden waar raadsleden in de hoogste categorie vallen. Dat zijn Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht. In deze steden is het werk vaak zwaarder, omdat er meer inwoners zijn en meer complexe problemen spelen. Hoewel deze bedragen best redelijk lijken, moet je niet vergeten dat dit meestal geen volledig inkomen is. Veel raadsleden combineren hun werk in de gemeenteraad met een andere baan of eigen onderneming.
Hoeveel tijd kost het werk in de gemeenteraad
Als gemeenteraadslid ben je verantwoordelijk voor het maken van beleid in jouw gemeente. Samen met andere raadsleden neem je besluiten over belangrijke onderwerpen. Denk aan de begroting, bouwprojecten, subsidies en gemeentelijke regels.
Daarnaast controleer je als raadslid het college van burgemeester en wethouders. Je kijkt of zij hun werk goed doen en of besluiten goed worden uitgevoerd. Dit is een belangrijk onderdeel van de democratie op lokaal niveau.
Een groot deel van het werk gebeurt buiten de vergaderingen om. Je leest dossiers, bereidt vergaderingen voor en praat met inwoners. Ook heb je contact met ondernemers en organisaties in de gemeente. Zo blijf je op de hoogte van wat er speelt.
Officieel wordt er vaak uitgegaan van ongeveer twintig uur per week. In de praktijk ligt dit vaak hoger. Zeker in grotere steden kan het werk flink uitlopen. Sommige raadsleden besteden er zelfs meer tijd aan dan aan hun andere baan.
Dit maakt het werk best intensief. Je moet goed plannen en flexibel zijn. Avonden en soms weekenden zijn vaak gevuld met vergaderingen of bijeenkomsten.
Extra vergoedingen voor extra taken
Naast de standaard vergoeding kunnen raadsleden ook extra geld krijgen voor bepaalde taken. Dit geldt vooral voor rollen met extra verantwoordelijkheid. Een goed voorbeeld hiervan is de fractievoorzitter.
Een fractievoorzitter leidt de groep van een politieke partij binnen de gemeenteraad. Deze persoon krijgt minimaal € 89,46 extra per maand. Voor elk extra fractielid komt daar € 12,77 bij. Het maximale bedrag kan oplopen tot ongeveer € 191,76 per maand.
Ook deelname aan speciale commissies kan extra geld opleveren. Denk bijvoorbeeld aan een vertrouwenscommissie. Deze commissie houdt zich bezig met belangrijke benoemingen, zoals die van een burgemeester. Hiervoor kan een raadslid ongeveer € 153,33 per maand krijgen.
Daarnaast zijn er ook gewone commissies. Hiervoor wordt vaak per vergadering betaald. De hoogte van dit bedrag hangt opnieuw af van de grootte van de gemeente. In kleine gemeenten ligt dit rond € 81,97 per vergadering. In grote gemeenten kan dit oplopen tot € 216,56 per vergadering.
Deze extra vergoedingen kunnen het totale bedrag iets verhogen. Toch blijft het meestal een aanvulling en geen volledig salaris.
Onkostenvergoedingen voor raadsleden
Naast de maandelijkse vergoeding krijgen raadsleden ook een vaste onkostenvergoeding. Deze bedraagt € 223,50 per maand en is belastingvrij. Dit geld is bedoeld voor kleine kosten die je maakt tijdens je werk.
Denk bijvoorbeeld aan telefoonkosten, printen of andere kleine uitgaven. Het is een vast bedrag, dus je hoeft meestal geen bonnetjes in te leveren.
Daarnaast kunnen raadsleden reiskosten declareren. Voor elke kilometer die je reist, krijg je vaak € 0,21 vergoed. Dit geldt bijvoorbeeld voor reizen naar vergaderingen of bijeenkomsten binnen de gemeente.
Ook is er een kleine bijdrage voor de zorgverzekering. Deze bedraagt € 136,85 per jaar. Dit is een extra tegemoetkoming, maar het dekt natuurlijk niet alle kosten.
Wat opvalt is dat raadsleden niet dezelfde voordelen hebben als gewone werknemers. Zo krijgen ze geen vakantiegeld en bouwen ze geen pensioen op via dit werk. Ook hebben ze geen recht op een uitkering als ze stoppen.
Om dit een beetje te compenseren, ontvangen raadsleden jaarlijks een extra bedrag. Dit bedrag komt ongeveer overeen met één maandvergoeding. Het is bedoeld als vervanging voor vakantiegeld en pensioenopbouw.
Waarom mensen toch kiezen voor dit werk
Ondanks dat de vergoeding niet extreem hoog is en het werk veel tijd kost, kiezen veel mensen er toch voor om gemeenteraadslid te worden. Dat komt vooral doordat ze iets willen betekenen voor hun omgeving.
Als raadslid heb je namelijk direct invloed op jouw gemeente. Je kunt meedenken over oplossingen voor problemen en helpen om plannen te realiseren. Voor veel mensen geeft dat veel voldoening.
Daarnaast leer je veel nieuwe dingen. Je krijgt inzicht in hoe de overheid werkt en hoe besluiten worden genomen. Ook bouw je een groot netwerk op met andere politici, ondernemers en inwoners.
Het werk vraagt wel om verantwoordelijkheid. Je moet beslissingen nemen die invloed hebben op veel mensen. Daarom is het belangrijk dat je betrokken bent en goed kunt luisteren.
Voor sommige mensen is het een opstap naar een grotere politieke carrière. Anderen doen het juist naast hun baan, omdat ze zich willen inzetten voor hun buurt of stad.
Hoe dan ook, het werk van een gemeenteraadslid is belangrijk voor de lokale democratie. Zonder deze mensen zouden veel beslissingen niet genomen kunnen worden. Daarom blijft het een bijzondere en waardevolle rol, ondanks dat het geen fulltime baan is.
Bron: manly
