De digitale euro staat steeds vaker in de belangstelling. Europa werkt aan plannen om deze nieuwe vorm van geld goed te keuren. Als alles volgens plan verloopt, volgt volgend jaar een testfase. Maar wat betekent dit concreet voor jou? Wat is de digitale euro precies en waarom wordt hij ingevoerd?
De digitale euro is een vorm van digitaal geld van de centrale bank. Dit wordt ook wel een CBDC genoemd. Die afkorting staat voor Central Bank Digital Currency. Het gaat om publiek geld, uitgegeven door de Europese Centrale Bank.
Dat maakt de digitale euro anders dan cryptomunten. Het is ook anders dan geld op je bankrekening. Dat geld is van commerciële banken. De digitale euro lijkt het meest op contant geld, maar dan in digitale vorm.
Waarom Europa deze stap wil zetten
Volgens De Nederlandsche Bank is de digitale euro een reactie op veranderend betaalgedrag. Steeds minder mensen gebruiken contant geld. Pinnen en online betalen zijn nu de norm. Slechts een klein deel van alle betalingen gebeurt nog met cash.
Europa wil contant geld als het ware digitaliseren. Zie het als een digitaal bankbiljet. Je kunt ermee betalen in winkels en webshops. Ook onderling geld sturen wordt mogelijk, bijvoorbeeld bij het delen van een rekening.
Een belangrijk doel is toegankelijkheid. Niet iedereen kan goed overweg met digitaal bankieren. In Nederland gaat het om miljoenen mensen. De digitale euro moet eenvoudig en betaalbaar blijven.
Daarnaast speelt onafhankelijkheid een rol. Veel betalingsverkeer loopt via Amerikaanse bedrijven. Dat maakt Europa kwetsbaar. Met een eigen digitale munt wil Europa sterker staan en minder afhankelijk zijn.
Hoe zit het met privacy en controle
Privacy is voor veel mensen een groot punt van zorg. Ze vrezen dat de overheid kan meekijken met hun uitgaven. Volgens De Nederlandsche Bank is die angst deels begrijpelijk, maar niet volledig terecht.
Bij kleine betalingen blijft de digitale euro anoniem. Dat werkt vergelijkbaar met contant geld. Als je iemand trakteert op koffie, ziet niemand waar dat geld precies aan is besteed.
Deze kleine betalingen worden later samengevoegd. De centrale bank ziet dan alleen een totaalbedrag. De exacte aankopen blijven verborgen. Dat moet privacy beschermen.
Bij grotere bedragen ligt dat anders. Dan gelden regels tegen witwassen en terrorismefinanciering. Dat is nu ook al zo bij banken. Grote en opvallende transacties kunnen worden gecontroleerd.
Als er sterke aanwijzingen zijn voor fraude, kan een rekening tijdelijk worden geblokkeerd. Dat gebeurt nu ook al. De digitale euro verandert dat principe niet wezenlijk.
Wat is het verschil met huidig digitaal betalen
Veel mensen vragen zich af waarom een digitale euro nodig is. We betalen toch al digitaal? Dat klopt, maar het huidige digitale geld komt van commerciële banken. De digitale euro komt van de centrale bank.
Het is dus publiek geld in digitale vorm. Dat maakt het stabieler en onafhankelijker. De digitale euro komt naast bestaande betaalmiddelen. Pinnen en iDEAL blijven gewoon bestaan.
Je hoeft dus niets te vervangen. De digitale euro is een extra optie. Het gebruik is vrijwillig. Niemand wordt verplicht om ermee te betalen.
Een ander voordeel is dat je offline kunt betalen. Ook zonder internetverbinding blijft betalen mogelijk. Dat kan handig zijn bij storingen of noodgevallen.
Het doel is niet om banken te vervangen. Het huidige banksysteem blijft bestaan. De digitale euro vult het systeem aan en brengt balans terug tussen publiek en privaat geld.
Kritiek en zorgen uit de samenleving
Ondanks de uitleg blijft er kritiek bestaan. Sommige mensen vrezen dat de digitale euro een controlemiddel wordt. Ze zijn bang dat betalingen makkelijker te volgen zijn dan bij contant geld.
Ook leeft de angst dat overheden of banken betalingen kunnen sturen. Denk aan het blokkeren van bepaalde aankopen. Of het ontmoedigen van ongewenst gedrag.
De Nederlandsche Bank zegt dat dit niet de bedoeling is. Het systeem is niet ontworpen om gedrag te sturen. Toch begrijpt men het wantrouwen. Banken monitoren nu ook al betalingen.
Volgens DNB is de digitale euro juist bedoeld om publieke belangen te beschermen. Lage kosten, brede toegang en privacy staan centraal. Er is geen plan om mensen te controleren.
Toch blijft vertrouwen een belangrijk thema. De uiteindelijke vorm hangt af van politieke keuzes. Wetgeving moet duidelijke grenzen stellen. Zonder dat vertrouwen werkt het systeem niet.
Wanneer wordt de digitale euro werkelijkheid
De digitale euro bestaat voorlopig nog niet. Europa werkt aan wetgeving. In 2026 wordt een besluit verwacht. Pas daarna kan de invoering beginnen.
De Europese Centrale Bank wil eerst testen uitvoeren. Pilots moeten laten zien hoe het systeem werkt. Ook wordt gekeken naar veiligheid en gebruiksgemak.
Het is geen technisch project alleen. Het is ook een maatschappelijke keuze. Politici beslissen uiteindelijk of de digitale euro er komt.
Volgens De Nederlandsche Bank is het verstandig om deze optie klaar te hebben. Contant geld verdwijnt langzaam. Een digitaal alternatief voor publiek geld kan belangrijk zijn.
Of de digitale euro er komt, is dus nog niet zeker. Maar de discussie is begonnen. En die zal de komende jaren alleen maar intensiever worden.
Bron: Metro
