Een kind dat opgroeit met een narcistische ouder, ervaart vaak emotionele en psychologische problemen die doorwerken in het volwassen leven. Narcistische ouders plaatsen zichzelf en hun behoeften op de eerste plaats, waardoor het kind zich voortdurend moet aanpassen om liefde en goedkeuring te krijgen. Dit kan leiden tot hechtingsproblemen, een laag zelfbeeld en een ongezond afhankelijkheidsgevoel in relaties.
Hechtingsproblemen door een narcistische ouder
Een veilige hechting ontstaat wanneer een kind liefde, aandacht en emotionele steun krijgt van de ouders. Bij narcistische ouders ontbreekt dit vaak, omdat hun focus vooral op zichzelf ligt. Dit kan op verschillende manieren invloed hebben op de hechtingsstijl van het kind:
- Angstige hechting (verlatingsangst): Kinderen met deze hechtingsstijl zijn vaak bang om verlaten te worden. Ze zoeken constant bevestiging en hebben moeite om anderen los te laten.
- Vermijdende hechting (bindingsangst): Sommige kinderen ontwikkelen juist een patroon waarbij ze zich emotioneel afsluiten en afstand houden in relaties. Ze ervaren intimiteit als bedreigend en proberen zo onafhankelijk mogelijk te zijn.
- Gedesorganiseerde hechting: Dit is een combinatie van angst voor verlating en moeite met nabijheid. Dit leidt vaak tot wisselvallige en intense relaties, waarbij iemand zowel aantrekt als afstoot.
Een narcistische ouder kan deze onveilige hechting veroorzaken door onvoorspelbaar gedrag te vertonen. Soms is de ouder liefdevol en betrokken, maar op andere momenten is diegene juist kritisch, afstandelijk of kil. Dit zorgt voor verwarring bij het kind en een diepgewortelde angst om in de steek gelaten te worden.
Daarnaast speelt voorwaardelijke liefde een grote rol. Het kind leert dat liefde verdiend moet worden door zich te gedragen zoals de ouder wil. Dit zorgt ervoor dat het kind zijn eigen behoeften en gevoelens onderdrukt om goedkeuring te krijgen. Narcistische ouders maken vaak gebruik van gaslighting en manipulatie, waardoor een kind gaat twijfelen aan zijn eigen herinneringen en emoties. Dit kan op latere leeftijd leiden tot ongezonde relatiepatronen, zoals het Stockholm-syndroom, waarbij iemand loyaal blijft aan een partner die emotioneel of fysiek schadelijk gedrag vertoont.
Codependency en de invloed van een narcistische ouder
Veel kinderen van narcistische ouders ontwikkelen codependency, een ongezonde afhankelijkheid waarbij ze hun eigen gevoelens en behoeften opzij zetten voor anderen. Dit ontstaat doordat ze geleerd hebben dat hun eigen verlangens er niet toe doen. Mensen met codependency hebben vaak:
- Moeite met grenzen stellen
- Een sterke behoefte aan goedkeuring
- Angst om anderen teleur te stellen
- Moeite met het herkennen van hun eigen behoeften
Dit patroon kan in het volwassen leven leiden tot relaties waarin iemand zich te veel aanpast aan anderen en zichzelf verliest. Ze zoeken voortdurend bevestiging en voelen zich ongemakkelijk als ze voor zichzelf op moeten komen.
Hoe doorbreek je deze patronen?
Hoewel het opgroeien met een narcistische ouder diepe sporen achterlaat, is het mogelijk om de negatieve patronen te doorbreken. Dit kan met behulp van therapie, zoals EMDR of inzichtgevende therapie. Het helpt om te begrijpen waar bepaalde gedragingen vandaan komen en hoe je deze kunt veranderen.
Enkele belangrijke stappen zijn:
- Leren om grenzen te stellen en vaker ‘nee’ te zeggen
- Bewust worden van je eigen behoeften en deze prioriteit geven
- Zelfliefde en zelfvertrouwen ontwikkelen zonder afhankelijk te zijn van externe bevestiging
- Herkennen van triggers en automatische reacties om oude patronen te doorbreken
Door hier actief aan te werken, kun je als volwassene leren om gezondere relaties op te bouwen en jezelf op de eerste plaats te zetten. Het is een proces, maar het is mogelijk om los te breken van de emotionele last die een narcistische ouder heeft veroorzaakt.
Bron:Â Ze.nl