Endometriose is een aandoening waar veel vrouwen mee te maken krijgen, maar die vaak laat wordt herkend. Bij deze ziekte groeit weefsel dat lijkt op baarmoederslijmvlies buiten de baarmoeder. Dit kan bijvoorbeeld zitten op de eierstokken, darmen of het buikvlies. Omdat dit weefsel ook reageert op hormonen, kan het klachten veroorzaken die elke maand terugkomen.
Veel vrouwen lopen jarenlang rond met klachten voordat ze de juiste diagnose krijgen. Dat komt doordat de symptomen soms lijken op gewone menstruatieklachten. Toch zijn er bepaalde signalen die kunnen wijzen op endometriose. Door deze klachten te herkennen kun je eerder hulp zoeken bij een arts.
1. Hevige menstruatiepijn
Een van de bekendste klachten van endometriose is hevige menstruatiepijn. Veel vrouwen hebben tijdens hun menstruatie last van krampen, maar bij endometriose is de pijn vaak veel sterker. Sommige vrouwen moeten zelfs thuisblijven van werk of school vanwege de pijn.
De pijn ontstaat doordat het endometrioseweefsel ook bloedt tijdens de menstruatie. Omdat dit weefsel buiten de baarmoeder zit, kan het bloed nergens naartoe. Hierdoor ontstaan irritatie en ontsteking in de buik. De pijn kan beginnen vlak voor de menstruatie en soms meerdere dagen aanhouden. Sommige vrouwen voelen de pijn ook in hun onderrug of benen. Gewone pijnstillers helpen niet altijd voldoende tegen deze klachten.
2. Chronische buik- of bekkenpijn
Naast menstruatiepijn hebben veel vrouwen met endometriose ook pijn buiten hun menstruatie. Dit wordt chronische bekkenpijn genoemd. Deze pijn kan constant aanwezig zijn of in periodes terugkomen. De pijn zit meestal laag in de buik of in het bekkengebied. Sommige vrouwen beschrijven het als een zeurende of drukkende pijn. Het kan ook aanvoelen als scherpe steken.
Deze pijn ontstaat doordat het endometrioseweefsel ontstekingen veroorzaakt. Soms ontstaan er ook verklevingen tussen organen in de buik. Hierdoor kunnen organen minder goed bewegen, wat extra pijn kan geven. Chronische pijn kan het dagelijks leven sterk beïnvloeden. Sommige vrouwen hebben moeite met werken, sporten of andere activiteiten.
3. Pijn tijdens of na seks
Een andere klacht die vaak voorkomt bij endometriose is pijn tijdens seks. Vooral bij diepe penetratie kan er pijn ontstaan in de onderbuik. Dit kan ervoor zorgen dat seks ongemakkelijk of zelfs pijnlijk wordt. De pijn ontstaat meestal doordat endometriosehaarden zich achter de baarmoeder of rond de vagina bevinden. Tijdens seks kunnen deze plekken onder druk komen te staan. Dat kan scherpe of stekende pijn veroorzaken.
Sommige vrouwen voelen de pijn alleen tijdens seks. Anderen houden ook na afloop nog een tijd last van buikpijn. Hierdoor kan seks een bron van stress of spanning worden. Veel vrouwen praten hier niet makkelijk over, waardoor de klacht soms lang verborgen blijft. Toch is het belangrijk om dit soort klachten met een arts te bespreken.
4. Darmklachten
Endometriose kan ook invloed hebben op de darmen. Sommige vrouwen krijgen last van buikpijn, een opgeblazen gevoel of problemen met de stoelgang. Deze klachten kunnen lijken op het prikkelbare-darmsyndroom. Vooral tijdens de menstruatie kunnen darmklachten verergeren. Vrouwen kunnen dan bijvoorbeeld last krijgen van diarree of juist verstopping. Ook pijn tijdens het poepen komt soms voor.
Dit gebeurt wanneer endometrioseweefsel zich op of rond de darmen bevindt. Tijdens de menstruatie kan dit gebied extra gevoelig worden. Daardoor kunnen normale darmbewegingen pijn doen. Omdat de klachten lijken op andere darmproblemen, wordt endometriose soms niet meteen herkend. Daarom is het belangrijk om te letten op het verband met de menstruatiecyclus.
5. Problemen met plassen
Ook de blaas kan betrokken zijn bij endometriose. Sommige vrouwen krijgen last van pijn bij het plassen. Anderen moeten vaker naar het toilet of voelen druk op de blaas. Deze klachten kunnen vooral optreden tijdens de menstruatie. Wanneer endometrioseweefsel rond de blaas zit, kan het gebied ontstoken raken. Daardoor kan plassen pijnlijk worden.
Soms voelen vrouwen ook pijn in de onderbuik wanneer de blaas vol is. Dit kan lijken op een blaasontsteking, maar er is niet altijd sprake van een infectie. Omdat deze klachten ook bij andere aandoeningen voorkomen, wordt de oorzaak niet altijd meteen gevonden. Toch kan het een belangrijk signaal zijn van endometriose.
6. Vermoeidheid
Veel vrouwen met endometriose ervaren extreme vermoeidheid. Dit gaat verder dan gewone moeheid na een drukke dag. Sommige vrouwen voelen zich voortdurend uitgeput. De vermoeidheid kan verschillende oorzaken hebben. Chronische pijn kost veel energie en kan het lichaam uitputten. Ook ontstekingen in het lichaam kunnen vermoeidheid veroorzaken.
Daarnaast kunnen slaapproblemen ontstaan door pijn. Wanneer iemand slecht slaapt, kan dat leiden tot nog meer vermoeidheid overdag. Vermoeidheid kan een grote invloed hebben op werk, studie en sociale activiteiten. Toch wordt deze klacht vaak onderschat.
7. Moeite om zwanger te worden
Endometriose kan ook invloed hebben op vruchtbaarheid. Niet alle vrouwen met endometriose hebben moeite om zwanger te worden, maar het komt wel vaker voor. De aandoening kan verklevingen veroorzaken rond de eierstokken of eileiders. Hierdoor kan de eicel moeilijker vrijkomen of vervoerd worden. Ook kan ontsteking in de buik een rol spelen.
Sommige vrouwen ontdekken pas dat ze endometriose hebben wanneer ze proberen zwanger te worden. Na onderzoek blijkt dan dat de aandoening aanwezig is. Gelukkig zijn er verschillende behandelingen mogelijk. Soms kan een operatie helpen om endometrioseweefsel te verwijderen. In andere gevallen kan vruchtbaarheidsbehandeling worden overwogen.
Wanneer je naar de huisarts moet
Veel vrouwen denken dat hevige menstruatiepijn normaal is. Toch is het belangrijk om klachten serieus te nemen. Wanneer pijn je dagelijks leven beïnvloedt, is het verstandig om een arts te raadplegen.
Een huisarts kan beoordelen of verder onderzoek nodig is. Soms wordt een vrouw doorgestuurd naar een gynaecoloog. Daar kunnen onderzoeken plaatsvinden, zoals een echo of een kijkoperatie.
Een vroege diagnose kan helpen om klachten beter te behandelen. Dat kan de kwaliteit van leven verbeteren en complicaties voorkomen. Endometriose is een chronische aandoening, maar er zijn verschillende behandelingen mogelijk. Denk bijvoorbeeld aan hormoontherapie, pijnbehandeling of een operatie. Welke behandeling het beste is, verschilt per persoon.
Bron: Endometriose Stichting Nederland
