Ondanks eerdere waarschuwingen en een landelijke campagne over dit onderwerp, blijkt dat veel Nederlanders nog steeds niet genoeg contant geld in huis hebben voor noodgevallen. Twee op de vijf mensen hebben onvoldoende cash om drie dagen te overbruggen als het betalingsverkeer uitvalt. Dat betekent dat zij in de problemen kunnen komen als pinnen of internetbankieren tijdelijk niet mogelijk is. Opvallend is ook dat bijna één op de tien Nederlanders helemaal geen contant geld thuis heeft liggen.
Dit blijkt uit een onderzoek van De Nederlandsche Bank (DNB) onder 1700 consumenten verspreid over het land. Het is de eerste keer dat DNB specifiek onderzoek heeft gedaan naar hoeveel contant geld mensen thuis bewaren voor noodsituaties. Eerder werd in 2024 wel bekend dat Nederlanders gemiddeld 35 euro contant geld bij zich dragen. Dat bedrag zit vaak in een portemonnee of jaszak, maar is niet altijd bedoeld als noodvoorraad.
Toegenomen geopolitieke spanning
De oproep om voldoende contant geld in huis te halen kwam niet zomaar uit de lucht vallen. In mei vorig jaar adviseerden DNB en andere organisaties, verenigd in het Maatschappelijk Overleg Betalingsverkeer (MOB), om een vast bedrag aan cash achter de hand te houden. De reden hiervoor is de toegenomen geopolitieke spanning in de wereld en de groeiende dreiging van cyberaanvallen.
Door internationale conflicten, digitale aanvallen op banken of storingen in systemen kan het betalingsverkeer tijdelijk uitvallen. Denk bijvoorbeeld aan een grote stroomstoring, een hack bij een bank of een storing bij een betaalprovider. In zo’n situatie kun je niet pinnen in de supermarkt en werkt internetbankieren mogelijk ook niet. Dan ben je volledig afhankelijk van contant geld.
Het advies luidt daarom om genoeg geld in huis te hebben om minimaal 72 uur, dus drie dagen, zonder digitale betalingen te kunnen overbruggen. Voor volwassenen wordt 70 euro per persoon geadviseerd. Voor kinderen is dat 30 euro per kind. Dit bedrag is bedoeld om basisproducten te kopen die je direct nodig hebt.
Hieronder zie je hoeveel contant geld wordt aangeraden per huishouden:
| Huishouden | Aanbevolen contant bedrag |
|---|---|
| 1 persoon (alleenstaand) | €70 |
| 2 personen (paar) | €140 |
| 3 personen (alleenstaand met 2 kinderen) | €130 |
| 4 personen (paar met 2 kinderen) | €170 |
| 5 personen (paar met 3 kinderen) | €230 |
Deze bedragen zijn gebaseerd op minimale uitgaven voor drie dagen. Het gaat dus om een sobere berekening. Het is geen luxe budget, maar een basisbedrag om het hoofd boven water te houden als betalen tijdelijk niet mogelijk is.
Alleen voor basisbehoeften
Het contante geld is bedoeld voor eerste levensbehoeften. Denk aan eten, drinken, wc-papier, tandpasta, babyvoeding of andere noodzakelijke producten. Het is nadrukkelijk niet bedoeld voor extra’s zoals een bezoek aan de kapper, een avondje uit of online aankopen.
Ook vaste lasten zoals huur, energie, abonnementen en verzekeringen zijn niet meegenomen in de berekening. Deze kosten lopen meestal automatisch via incasso en kunnen niet met contant geld worden betaald. Het adviesbedrag is opgesteld in overleg met budgetvoorlichter Nibud. Zij hebben meegedacht over wat een huishouden minimaal nodig heeft om drie dagen door te komen.
In de praktijk kan het bedrag per huishouden verschillen. Sommige mensen geven meer uit aan voeding of hebben speciale dieetwensen. Anderen hebben huisdieren en moeten ook voer kunnen kopen. Het adviesbedrag is dus een richtlijn. Je kunt zelf beoordelen of je iets meer achter de hand wilt houden.
Niet genoeg geld in huis
Uit het onderzoek blijkt dat ongeveer één op de vijf Nederlanders het advies precies opvolgt. Zij hebben het aanbevolen bedrag contant in huis. Daarnaast heeft bijna 40 procent zelfs meer dan het geadviseerde bedrag liggen. Dat betekent dat een meerderheid van de mensen wel iets aan contant geld achter de hand heeft.
Toch is er ook een grote groep die niet voldoende cash in huis heeft. Ongeveer twee op de vijf Nederlanders redden het geen drie dagen met het geld dat zij thuis hebben liggen. Dat kan problemen opleveren als er echt een storing optreedt.
De redenen die mensen geven zijn verschillend. Sommige mensen zeggen dat ze er simpelweg nog niet aan toe zijn gekomen om geld op te nemen en apart te leggen. Anderen geven aan dat ze weinig financiële ruimte hebben en het moeilijk vinden om 70 euro per persoon apart te zetten. Zeker in tijden van stijgende prijzen en hogere vaste lasten is dat voor sommige huishoudens een uitdaging.
Daarnaast is er ook een groep die helemaal niet wist dat het advies bestaat. Bijna 30 procent van de ondervraagden gaf aan niet op de hoogte te zijn van de aanbeveling om 70 euro per volwassene en 30 euro per kind in huis te hebben. Dat laat zien dat de campagne niet iedereen heeft bereikt.
DNB tevreden met resultaat
Toch reageert DNB overwegend positief op de uitkomsten van het onderzoek. Volgens een woordvoerder is het een goed teken dat 71 procent van de ondervraagden bekend is met het advies. Daarnaast heeft 58 procent contant geld in huis volgens de richtlijn of zelfs meer dan dat.
Voor DNB zijn de cijfers geen directe aanleiding om extra campagnes te starten. De rijksoverheid geeft namelijk al veel informatie over hoe je je kunt voorbereiden op noodsituaties. Denk aan adviezen over noodpakketten, water, houdbaar voedsel en zaklampen. Contant geld is daar een onderdeel van.
Volgens de woordvoerder kunnen mensen zelf het beste inschatten hoeveel zij nodig hebben in geval van een storing. Het adviesbedrag is een richtlijn, maar geen verplichting. Iedereen mag zelf bepalen hoeveel contant geld hij of zij veilig vindt om in huis te bewaren.
Waarom contant geld nog steeds belangrijk is
In Nederland betalen we steeds vaker digitaal. Pinnen en contactloos betalen zijn de norm geworden. Ook kleine bedragen worden meestal niet meer met muntgeld afgerekend. Daardoor hebben veel mensen nog maar weinig contant geld in huis.
Toch laat dit onderzoek zien dat contant geld nog steeds een belangrijke rol kan spelen in noodsituaties. Als digitale systemen uitvallen, is cash soms de enige manier om boodschappen te doen. Supermarkten en winkels kunnen bij storingen vaak alleen nog contante betalingen accepteren.
Daarnaast geeft contant geld sommige mensen ook een gevoel van controle. Je weet precies hoeveel je hebt en kunt het direct gebruiken zonder afhankelijk te zijn van een werkend netwerk of apparaat.
Aan de andere kant vinden sommige mensen het onveilig om grotere bedragen in huis te bewaren. Zij zijn bang voor diefstal of verlies. Daarom kiezen ze ervoor om weinig cash in huis te houden. Het blijft dus een afweging tussen gemak, veiligheid en voorbereiding.
Wat in ieder geval duidelijk is, is dat noodsituaties onverwacht kunnen ontstaan. Of het nu gaat om een cyberaanval, een technische storing of een langdurige stroomuitval, het kan iedereen overkomen. Door een klein bedrag contant geld apart te leggen, kun je jezelf een hoop stress besparen als er iets misgaat.
Het advies van 70 euro per volwassene en 30 euro per kind is bedoeld als praktische richtlijn. Het helpt je om drie dagen zelfstandig door te komen zonder digitale betalingen. Voor veel mensen is dat een geruststellende gedachte.
Bron: RTL
