De Aziatische hoornaar wordt steeds vaker gezien in ons land. Dat zorgt bij veel mensen voor onrust, vooral omdat het insect zich snel verspreidt. Steeds meer mensen vragen zich af wat je moet doen als je wordt gestoken. Volgens experts zijn vooral de eerste minuten na een steek belangrijk.
De Aziatische hoornaar wordt ook wel de geelpoothoornaar genoemd. De soort werd in 2017 voor het eerst in Nederland ontdekt. Sindsdien is het insect op steeds meer plekken opgedoken. Vooral in Brabant, Limburg, Zeeland en delen van de Randstad worden regelmatig meldingen gedaan. Toch kan de soort ook op andere plekken verschijnen, omdat hij zich makkelijk verplaatst.
Hoe herken je de Aziatische hoornaar?
De Aziatische hoornaar is groter dan een gewone wesp en heeft een opvallend uiterlijk. Het insect heeft een donker lichaam, gele pootjes en een oranje band op het achterlijf. Daardoor is hij vaak goed te herkennen, zeker als je weet waar je op moet letten. Hij oogt meestal donkerder dan de Europese hoornaar.
Toch kan het lastig zijn om hem snel te onderscheiden van andere wespen of hoornaars. Vooral als het insect snel voorbijvliegt, zie je niet altijd alle kenmerken goed. Zie je een groot donker insect bij bloemen, fruit, afval of een bijenkast? Blijf dan rustig en houd afstand. Probeer hem niet weg te slaan.
Waarom de soort voor problemen zorgt
Voor mensen is de Aziatische hoornaar meestal niet meteen gevaarlijk als je afstand houdt. Het grootste probleem zit vooral bij bijen en andere bestuivers. De hoornaar jaagt namelijk op insecten die belangrijk zijn voor bloemen, planten en gewassen. Daardoor kan hij schade veroorzaken in de natuur.
Vooral imkers maken zich zorgen over de snelle verspreiding. De Aziatische hoornaar kan bijenkasten belagen en bijen vangen terwijl ze in en uit de kast vliegen. Als dat vaak gebeurt, raken bijenvolken verzwakt. Dat is niet alleen vervelend voor imkers, maar ook voor planten die afhankelijk zijn van bestuiving.
Wat moet je doen na een steek?
Word je gestoken door een Aziatische hoornaar, loop dan eerst rustig weg van de plek. Ga niet slaan, rennen of wild bewegen, want dat kan andere hoornaars onrustig maken. Vooral dicht bij een nest kunnen meerdere hoornaars tegelijk agressief reageren. Het is dus belangrijk om eerst afstand te nemen.
Daarna kun je de steekplek koelen met een coldpack, ijs in een doek of koud water. Doe ijs nooit direct op de huid, want dat kan de huid beschadigen. Haal ook strakke sieraden of knellende kleding weg als de steek bij je hand, arm, voet of been zit. Zo voorkom je extra druk als de plek gaat zwellen.
Welke klachten kun je krijgen?
Een steek van een Aziatische hoornaar kan flink pijn doen. De plek kan rood worden, warm aanvoelen en opzwellen. Ook jeuk of een branderig gevoel komt voor. Bij de meeste mensen trekt dit na een tijdje weer weg. Koelen kan helpen om de pijn en zwelling wat te verminderen.
Soms kan de reactie sterker zijn. De zwelling kan dan groter worden of langer blijven zitten. Dat hoeft niet meteen gevaarlijk te zijn, maar het is wel goed om de plek in de gaten te houden. Worden de klachten erger, krijg je koorts of voel je je ziek? Neem dan contact op met een arts.
Wanneer moet je direct hulp inschakelen?
Meestal is één steek vooral pijnlijk, maar niet gevaarlijk. Toch zijn er situaties waarin je direct medische hulp moet inschakelen. Dat geldt vooral als iemand meerdere steken heeft gekregen. Ook jonge kinderen, ouderen en mensen met een allergie kunnen sneller last krijgen van ernstige klachten.
Bel direct een arts of 112 bij benauwdheid, duizeligheid, flauwvallen of zwelling in het gezicht. Ook misselijkheid, een snelle hartslag of een slap gevoel kunnen waarschuwingssignalen zijn. Een steek in de mond, keel of hals is extra gevaarlijk. Door zwelling kan ademen dan moeilijker worden.
Blijf uit de buurt van nesten
Experts waarschuwen om een nest nooit zelf te verwijderen. Een nest kan honderden tot duizenden hoornaars bevatten. Als ze zich bedreigd voelen, kunnen ze hun nest fel verdedigen. Dat kan gevaarlijk worden, vooral als meerdere dieren tegelijk aanvallen. Ook een klein nest kan al risico geven.
Zie je een mogelijk nest, houd dan afstand en meld het bij de juiste instantie of gemeente. Probeer het nest niet kapot te maken en spuit er geen middelen op. Ga ook niet met een stok, ladder of tuinslang in de buurt staan. Laat bestrijding altijd over aan mensen die hiervoor zijn opgeleid.
Waar moet je extra opletten?
De Aziatische hoornaar wordt vaak gezien bij plekken waar veel insecten zijn. Denk aan bloeiende planten, fruitbomen, afvalbakken, terrassen en bijenkasten. Ook rond zoete dranken of etensresten kunnen hoornaars opduiken. Laat daarom geen open blikjes of glazen lang buiten staan, vooral niet in de zomer.
Wees ook voorzichtig in de tuin of tijdens het snoeien. Nesten kunnen hoog in bomen zitten, maar soms ook op beschutte plekken dichter bij de grond. Kijk goed voordat je in struiken werkt of takken weghaalt. Hoor je veel gezoem of zie je meerdere hoornaars op dezelfde plek vliegen? Neem dan afstand.
Geen paniek, wel opletten
Veel mensen schrikken van de snelle opmars van de Aziatische hoornaar in Nederland. Dat is begrijpelijk, want het insect ziet er indrukwekkend uit en kan pijnlijk steken. Toch is paniek meestal niet nodig als je rustig blijft. De meeste problemen ontstaan wanneer mensen te dicht bij een nest komen.
De belangrijkste regel is simpel: houd afstand, vooral bij nesten. Word je toch gestoken, koel de plek en let goed op klachten. Bij ernstige reacties moet je snel hulp inschakelen. Zie je een nest, probeer het dan niet zelf weg te halen. Zo beperk je het risico voor jezelf en voor anderen.
