De eerste echte werkdag van het nieuwe jaar begon met sneeuw, kou en gladheid. Niet iedereen voelt zich geroepen om onder deze omstandigheden naar het werk te gaan. Maar wat mag je eigenlijk doen als het weer gevaarlijk is? Mag je dan thuisblijven, zelfs als je niet kunt thuiswerken? En wie beslist dat?
Volgens vakbond FNV en arbeidsrechtadvocaat Pascal Besselink van DAS draait het allemaal om goed overleg. Werknemer en werkgever moeten samen tot een oplossing komen. “Het gaat om goed werkgeverschap en goed werknemerschap,” legt Besselink uit. Er is geen wet die precies zegt wat je moet doen bij extreem weer. Toch zijn er wel richtlijnen die kunnen helpen.
Eigen verantwoordelijkheid bij reisproblemen
Besselink vertelt dat je als werknemer zelf verantwoordelijk bent om op tijd op je werk te verschijnen. Het maakt daarbij niet uit of het sneeuwt of glad is. Kun je niet op je gewone manier reizen, dan moet je zelf zoeken naar andere opties. Denk bijvoorbeeld aan meerijden met een collega of een andere vorm van vervoer proberen te regelen.
Als je normaal met de bus of trein reist en die rijden niet, moet je zelf een alternatief zoeken. Lukt dat echt niet, dan moet je dit goed overleggen met je werkgever. Samen kunnen jullie dan kijken naar een oplossing. Dat kan bijvoorbeeld zijn: thuiswerken, een vakantiedag opnemen of werk op een ander moment inhalen.
De FNV zegt dat thuiswerken een logische oplossing is, als dat mogelijk is. Maar dat is niet in elke functie haalbaar. In dat geval moet er goed besproken worden wat wel kan. De vakbond raadt aan om je ondernemingsraad om hulp te vragen. Die kan eventueel vaste afspraken maken over extreem weer binnen het bedrijf.
De reisduur speelt ook een rol
Hoe ver je van je werk woont, kan verschil maken. Een korte fietstocht verdubbelen van tien naar twintig minuten is meestal wel te doen. Maar als je normaal twee uur onderweg bent en het nu vier uur duurt, is dat niet redelijk meer. Volgens FNV moet ook dat in overleg besproken worden. Wat nog redelijk is, hangt van de situatie af.
Soms is jouw aanwezigheid op werk echt noodzakelijk. Bijvoorbeeld als alleen jij dat werk kunt doen of als er niemand anders beschikbaar is. Dan mag een werkgever helpen met het zoeken naar een oplossing. Als je kunt bewijzen dat je niet veilig met auto of OV kunt reizen, moet de werkgever kijken of je op een andere manier gebracht kunt worden. Ook kunnen extra kosten dan voor de werkgever zijn.
Wat als er code rood is?
Er zit verschil tussen een beetje sneeuw en echt gevaarlijk weer. Als het KNMI of de overheid aangeeft dat reizen afgeraden wordt, zoals bij code rood, dan moet de werkgever maatregelen nemen. Denk aan eerder sluiten van het bedrijf of een oproep om thuis te blijven. In zo’n situatie hoef je meestal geen vakantiedag op te nemen.
Bij code rood wordt vaak meer begrip getoond voor thuisblijven. Werkgevers moeten dan inschatten of het nog verantwoord is om mensen te laten komen. Als je thuisblijft, maak je dan samen met je baas afspraken over hoe je het werk inhaalt of wanneer je het alsnog doet.
Bij code oranje ligt het ingewikkelder. Advocatenkantoor Rutgers & Posch zegt dat dan per persoon gekeken moet worden wat redelijk is. De ene werknemer kan soms wel komen, terwijl het voor een ander niet te doen is. Code geel is milder. Bij deze waarschuwing mag er meestal gewoon van je verwacht worden dat je komt werken.
Niet elke baan is binnen
Niet iedereen werkt op een kantoor. Sommige mensen moeten juist buiten hun werk doen, ongeacht het weer. Denk aan pakketbezorgers, bouwvakkers of agenten. Voor dit soort beroepen gelden extra regels. De werkgever moet zorgen voor een veilige werkomgeving. Als het buiten gevaarlijk is, moet daar rekening mee worden gehouden.
Een bezorger mag niet gestraft worden omdat hij door sneeuw minder pakketjes kan afleveren. Volgens de FNV is dat niet eerlijk. Werkgevers moeten zorgen dat werknemers veilig hun werk kunnen doen, ook als dat buiten is. Dat geldt ook voor mensen in de bouw, de zorg of de politie.
Als het echt te gevaarlijk wordt, moet het werk worden aangepast of tijdelijk stopgezet. De verantwoordelijkheid hiervoor ligt bij de werkgever. Zij moeten zorgen dat het personeel niet onnodig risico loopt.
Geen vaste regels, wel gezond verstand
Wat als iemand extra kwetsbaar is door bijvoorbeeld ziekte of zwangerschap? Dan moet daar extra rekening mee gehouden worden. Volgens Besselink mag je van de ene persoon meer vragen dan van de ander. Elke situatie is uniek. Daarom is het belangrijk om altijd het gesprek aan te gaan.
Grote conflicten over dit soort zaken komen bijna nooit voor. Besselink zegt dat er zelden rechtszaken zijn over dit onderwerp. Meestal lukt het om er samen goed uit te komen. Een beetje redelijkheid van beide kanten helpt daarbij enorm.
Het belangrijkste is dus dat je blijft communiceren. Ga niet zomaar thuisblijven zonder iets te zeggen. Maar wees ook niet bang om aan te geven dat de reis echt niet veilig is. Werkgevers en werknemers moeten samen kijken naar wat haalbaar, eerlijk en veilig is. Zo voorkom je misverstanden en houd je de werkrelatie goed.
Bron: RTL Nieuws
