Veel mensen die vlees eten, doen dat elke dag. Voor sommigen hoort een stuk vlees standaard bij het avondeten. Dat voelt vertrouwd en lekker. Toch blijkt uit onderzoek dat dit niet altijd verstandig is. Vooral het vaak eten van bewerkt vlees kan gevolgen hebben voor je gezondheid.
In Nederland is dementie inmiddels de meest voorkomende doodsoorzaak. Je kunt dementie niet volledig voorkomen. Wel zijn er aanwijzingen dat je het risico kunt verlagen. Onderzoekers uit de Verenigde Staten hebben hier uitgebreid naar gekeken. Hun resultaten geven stof tot nadenken.
Het onderzoek werd uitgevoerd door het Broad Institute of MIT and Harvard. Wetenschapsblad Quest wees op de uitkomsten. Daaruit blijkt dat voeding een grotere rol speelt dan vaak wordt gedacht.
Bewerkte vleesproducten onder de loep
De onderzoekers ontdekten dat het dagelijks eten van kleine hoeveelheden bewerkt vlees al effect kan hebben. Ongeveer 21 gram per dag zou het risico op dementie verhogen. Dat komt neer op twee plakjes vleeswaren of een klein deel van een hamburger.
Onder bewerkt vlees valt meer dan veel mensen denken. Het gaat om vlees dat is aangepast om langer houdbaar te blijven of anders te smaken. Dit gebeurt door roken, zouten of het toevoegen van conserveringsmiddelen.
Volgens KWF horen vleeswaren zoals worst, ham en paté hierbij. Ook hamburgers, worsten en gemarineerd vlees vallen onder deze categorie. Het gaat dus om producten die veel mensen regelmatig eten.
Wat het onderzoek precies liet zien
Voor het onderzoek werden ruim 130.000 Amerikanen gevolgd. Dat gebeurde gedurende een periode van 43 jaar. Alle deelnemers hielden nauwkeurig bij wat ze aten. Zo kregen onderzoekers een goed beeld van hun eetpatroon.
Tijdens het onderzoek ontwikkelden meer dan 11.000 deelnemers dementie. Dat is ongeveer 8,4 procent van de groep. Opvallend was dat veel van deze mensen dagelijks bewerkt vlees aten.
De onderzoekers zijn voorzichtig met conclusies. Ze spreken niet van een direct oorzakelijk verband. Er kunnen ook andere factoren meespelen. Denk aan leefstijl, beweging of andere eetgewoonten die samenhangen met vleesconsumptie.
Mogelijke verklaring in het lichaam
Toch zien de onderzoekers duidelijke aanwijzingen. Eén daarvan is een stof met de naam trimethylamine-N-oxide, afgekort TMAO. Deze stof ontstaat in je darmen wanneer bacteriën vlees afbreken.
TMAO wordt al langer in verband gebracht met hart- en vaatziekten. Nu lijkt het ook een rol te spelen bij dementie. Vooral bij de ziekte van Alzheimer wordt deze stof vaker genoemd.
Daarnaast bevat bewerkt vlees vaak veel zout en verzadigd vet. Deze stoffen kunnen schadelijk zijn voor hersencellen. Op lange termijn kan dat invloed hebben op het functioneren van je brein.
Afwisselen maakt verschil
Niet iedereen in het onderzoek had hetzelfde risico. Mensen die bewerkt vlees regelmatig vervingen door andere producten deden het beter. Zij kregen minder vaak dementie.
Goede alternatieven zijn noten, peulvruchten, kip en vis. Deze producten bevatten andere vetten en voedingsstoffen. Ze belasten het lichaam minder dan bewerkt vlees.
Het gaat dus niet alleen om minder vlees eten. Het gaat vooral om wat je ervoor in de plaats kiest. Afwisseling lijkt een belangrijke sleutel.
Extra risico’s van rood en bewerkt vlees
Diëtist Nancy te Hoven vertelt hierover in Libelle. Zij wijst erop dat rood en bewerkt vlees ook andere risico’s kent. Zo verhoogt het de kans op darmkanker.
Volgens haar komt dat door verzadigd vet en heemijzer. Heemijzer zit vooral in rood vlees. In de darmen kan dit leiden tot schadelijke verbindingen. Die kunnen cellen beschadigen.
Bewerkt vlees bevat daarnaast vaak veel zout. Dat is slecht voor je bloeddruk en je hart. Gezondheidseffecten stapelen zich zo langzaam op.
Richtlijnen in Nederland en daarbuiten
In Nederland geldt het advies om niet meer dan 500 gram vlees per week te eten. Dit is inclusief vleeswaren. Van die hoeveelheid mag maximaal 300 gram rood vlees zijn.
Rood vlees komt van runderen, varkens, schapen en paarden. Veel mensen eten deze hoeveelheid al binnen een paar dagen. Soms zelfs in één dag. Volgens experts is daar veel winst te behalen.
Nancy te Hoven verwacht dat deze richtlijn strenger wordt. In andere landen gebeurt dat al. Duitsland adviseert maximaal 300 gram vlees per week. Denemarken hanteert een grens van 350 gram.
Kleine stappen met groot effect
Je hoeft niet meteen volledig te stoppen met vlees. Kleine aanpassingen kunnen al helpen. Minder bewerkt vlees eten is een goed begin. Afwisselen met plantaardige producten maakt verschil.
Ook vaker kiezen voor vis of kip kan helpen. Deze bevatten minder verzadigd vet. Ze passen beter binnen een gezond voedingspatroon.
Het onderzoek laat zien dat dagelijkse keuzes ertoe doen. Wat je vandaag eet, kan invloed hebben op je gezondheid later. Dat maakt voeding belangrijker dan vaak wordt gedacht.
Bewuster omgaan met vlees
Voor veel mensen is vlees een gewoonte. Toch is het goed om stil te staan bij wat je eet. Bewerkte producten lijken handig en lekker. Maar ze hebben ook een keerzijde.
Door bewuster te kiezen, kun je je lichaam ondersteunen. Dat geldt niet alleen voor je hart of gewicht. Ook je hersenen profiteren daarvan.
Je hoeft niet alles om te gooien. Begin met kleine stappen. Minder vleeswaren, meer variatie. Zo verklein je mogelijk het risico op dementie en andere aandoeningen.
Bron: Libelle
