Donald Trump heeft opnieuw hard uitgehaald naar Oman. De Amerikaanse president dreigde het land zelfs te bombarderen als het een deal sluit met Iran. Die deal gaat over de Straat van Hormuz, een belangrijke vaarroute voor olie en gas. Trump vindt dat de Verenigde Staten bij zulke afspraken betrokken moeten worden.
De uitspraken deed Trump maandag 17 augustus tijdens een interview met Fox News. Hij waarschuwde Oman dat het zich niet tussen Washington en Teheran moet mengen. Volgens Trump mag er geen akkoord komen dat tegen de belangen van de Verenigde Staten ingaat. Zijn woorden zorgden direct voor nieuwe onrust rond het conflict met Iran.
De dreiging is opvallend, omdat Oman al bijna twee eeuwen diplomatieke banden met de Verenigde Staten onderhoudt. Oman speelt bovendien al jaren een belangrijke rol als bemiddelaar in het Midden-Oosten. Het land probeert ook nu een oplossing te vinden voor de problemen rond de Straat van Hormuz.
Niet de eerste dreiging richting Oman
Het is niet de eerste keer dat Trump dreigende taal richting Oman gebruikt. Ook eerder dit jaar waarschuwde hij het land vanwege de situatie rond de Straat van Hormuz. De Amerikaanse regering wil voorkomen dat Iran te veel controle krijgt over deze belangrijke vaarroute.
Tijdens een kabinetsbijeenkomst in mei kreeg Trump vragen over de rol van Oman. Een journalist vroeg of hij het acceptabel vond dat Oman afspraken met Iran zou maken. Trump maakte toen duidelijk dat volgens hem niemand alleen de controle over de zeestraat mag krijgen.
Hij zei dat de route volgens hem voor iedereen toegankelijk moet blijven. De Verenigde Staten zouden daar streng op toezien. Vervolgens gebruikte Trump zeer harde woorden richting Oman. Hij waarschuwde dat het land grote gevolgen kon ondervinden als het niet meewerkte.
Oman reageerde destijds niet uitgebreid op de uitspraken. Wel probeerde de regering duidelijk te maken dat zij geen plannen had om scheepvaart onnodig te hinderen. Ook zouden er geen kosten worden ingevoerd die vrije doorgang onmogelijk maakten.
De relatie tussen Oman en de Verenigde Staten is normaal gesproken juist behoorlijk stabiel. Beide landen onderhouden sinds 1833 officiële diplomatieke betrekkingen. Oman geldt daarnaast regelmatig als gesprekspartner bij gevoelige onderhandelingen in de regio.
Juist daarom trekken Trumps dreigementen zoveel aandacht. Het gaat niet om een land waarmee Washington normaal gesproken vijandige relaties heeft. Oman wordt juist gezien als een belangrijke gesprekspartner en bemiddelaar.
LEES OOK:Heftige aardbeving in populaire Spaanse vakantiebestemming
Deal over Straat van Hormuz zorgt voor spanning
De nieuwe uitspraken van Trump kwamen kort nadat Iran nieuws bekendmaakte over gesprekken met Oman. Volgens Teheran hebben de twee landen overeenstemming bereikt over een mogelijke route door de Straat van Hormuz. De details van het plan moeten nog verder worden uitgewerkt.
De Straat van Hormuz is een van de belangrijkste vaarwegen ter wereld. Grote hoeveelheden olie en vloeibaar aardgas worden normaal gesproken via deze route vervoerd. Door het conflict met Iran is het scheepvaartverkeer daar de afgelopen maanden sterk afgenomen.
Voor de oorlog voeren dagelijks grote aantallen schepen door het gebied. Inmiddels ligt het verkeer op sommige dagen bijna volledig stil. Dat heeft grote gevolgen voor energiebedrijven en voor landen die afhankelijk zijn van olie uit het Midden-Oosten.
Oman en Iran proberen daarom afspraken te maken over veilige doorgang. Volgens Iran is inmiddels overeenstemming bereikt over de ligging van een mogelijke vaarroute. Beide landen zouden nog werken aan een gezamenlijke verklaring.
Washington is daar echter niet gerust op. De Amerikaanse regering vreest dat Iran via zo’n akkoord te veel invloed krijgt. Eerdere voorstellen zouden Iran bijvoorbeeld meer controle geven over binnenkomende schepen in de Perzische Golf.
Trump wil daarom dat de Verenigde Staten betrokken blijven bij iedere definitieve afspraak. Volgens hem kan Oman niet zelfstandig een akkoord sluiten dat Amerikaanse belangen raakt. Zijn dreiging moet die boodschap extra kracht bijzetten.
Relatie tussen Iran en VS blijft zeer gespannen
Ondertussen lijkt een groot akkoord tussen Iran en de Verenigde Staten nog ver weg. Eerder was er sprake van een periode waarin beide landen verder zouden onderhandelen. Die gesprekken hebben tot nu toe echter weinig resultaat opgeleverd.
De Verenigde Staten willen vooral harde afspraken over het Iraanse nucleaire programma. Washington wil voorkomen dat Iran ooit een kernwapen kan ontwikkelen. Trump heeft die eis de afgelopen tijd meerdere keren herhaald.
Daarnaast willen de Amerikanen beperkingen op de verrijking van uranium. Iran zou bestaande voorraden verrijkt uranium moeten afstaan of onder strenge controle moeten plaatsen. Teheran ziet zulke eisen juist als een grote aantasting van zijn soevereiniteit.
Iran stelt ondertussen eigen voorwaarden. Het land wil onder meer verlichting van Amerikaanse sancties. Ook wil Teheran toegang krijgen tot tegoeden die in het buitenland zijn bevroren. Daarnaast eist Iran veranderingen aan de Amerikaanse militaire en economische druk.
Ook de situatie rond de Straat van Hormuz speelt daarbij een belangrijke rol. Iran heeft aangegeven dat volledige heropening afhankelijk is van concessies vanuit Washington. Daarbij worden onder meer sancties, militaire dreigingen en financiële compensatie genoemd.
LEES OOK:Dit is de reden waarom je nooit met blote ogen naar een zonsverduistering moet kijken
De twee landen geven elkaar ondertussen de schuld van het vastlopen van eerdere afspraken. Washington vindt dat Iran zich niet aan gemaakte afspraken houdt. Teheran zegt juist dat de Verenigde Staten hun toezeggingen onvoldoende nakomen.
Grote gevolgen voor wereldwijde scheepvaart
De spanningen hebben inmiddels gevolgen ver buiten het Midden-Oosten. Door de onzekerheid rond de Straat van Hormuz is het vervoer van olie sterk verstoord. Dat zorgt voor onrust op de internationale energiemarkten.
Slechts een klein aantal schepen waagde onlangs nog de oversteek. Op sommige dagen voer zelfs helemaal geen commercieel schip door de zeestraat. Voor de huidige crisis gingen dagelijks veel meer schepen door het gebied.
De onzekerheid heeft ook invloed op de olieprijs. Die liep deze week verder op doordat beleggers vrezen voor nieuwe problemen met de aanvoer. Brentolie steeg dinsdag tot boven 91 dollar per vat.
Een langdurige afsluiting van de zeestraat kan wereldwijd merkbaar worden. Niet alleen olie kan daardoor duurder worden. Ook transportkosten en prijzen van andere producten kunnen stijgen.
Daarom proberen verschillende landen een diplomatieke oplossing te vinden. Oman speelt daarbij een opvallend belangrijke rol. Het land onderhoudt contacten met zowel Iran als westerse landen.
Juist die bemiddelende positie maakt de huidige situatie ingewikkeld. Oman wil een praktische oplossing voor de scheepvaart vinden. Tegelijk wil Trump voorkomen dat Iran via Oman meer controle krijgt.
Trump blijft bij harde lijn
Voorlopig lijkt Trump niet van plan zijn toon te matigen. Hij benadrukt dat voorkomen van een Iraans kernwapen zijn belangrijkste doel blijft. Ook zegt hij dat Iran alleen een akkoord kan krijgen wanneer het aan Amerikaanse voorwaarden voldoet.
De Amerikaanse president maakte daarnaast duidelijk dat Oman volgens hem niet zelfstandig de koers kan bepalen. Wanneer het land volgens Washington te ver meegaat met Iran, dreigt Trump met militair ingrijpen.
Of het werkelijk zover zal komen, is nog onduidelijk. Een dreigement betekent niet automatisch dat een militaire aanval wordt voorbereid. Wel zorgen zulke woorden voor extra spanning tussen landen die normaal nauw samenwerken.
De komende dagen zal vooral worden gekeken naar het akkoord tussen Iran en Oman. Ook is belangrijk hoe Washington daarop officieel reageert. De Straat van Hormuz blijft ondertussen een van de gevoeligste plekken in het conflict.
Een snelle oplossing lijkt voorlopig niet dichtbij. Iran en de Verenigde Staten stellen allebei stevige voorwaarden. Oman probeert daar tussendoor afspraken over veilige scheepvaart te maken.
Door de nieuwe dreiging van Trump wordt dat overleg alleen maar ingewikkelder. Een oude Amerikaanse partner bevindt zich daarmee plotseling midden in een gevaarlijke diplomatieke strijd.
Bron: UNILAD
