Nederland krijgt opnieuw te maken met een periode van flinke hitte. Het RIVM heeft daarom het Nationaal Hitteplan geactiveerd. Vanaf woensdag 12 augustus geldt het plan al in vier provincies. Vanaf donderdag 13 augustus wordt het uitgebreid naar heel Nederland. Vooral richting vrijdag kunnen de temperaturen op veel plaatsen behoorlijk hoog oplopen.
Woensdag geldt het hitteplan eerst in Limburg, Noord-Brabant, Gelderland en Overijssel. In deze provincies wordt de warmte als eerste duidelijk merkbaar. Een dag later volgen alle andere provincies van Nederland. Daarmee geldt het Nationaal Hitteplan vanaf donderdag dus in het hele land. Het RIVM wil mensen hiermee extra waarschuwen voor de mogelijke gevolgen van de warmte.
De komende dagen wordt het snel warmer. Het KNMI verwacht woensdag veel zon en vrijwel overal droog weer. Op de Waddeneilanden blijft het met ongeveer 24 graden nog relatief aangenaam. In het zuiden kan de temperatuur echter al oplopen tot ongeveer 32 graden. Daarna doet de temperatuur er op veel plaatsen nog een schepje bovenop.
Vrijdag lijkt de heetste dag te worden
Vooral donderdag en vrijdag wordt het op veel plaatsen zeer warm. Vrijdag lijkt voorlopig de warmste dag van deze hitteperiode te worden. In delen van het oosten en zuidoosten kan het kwik richting 35 graden stijgen. Ook elders worden temperaturen van ruim boven de 30 graden verwacht.
Niet alleen de temperatuur speelt daarbij een belangrijke rol. Ook luchtvochtigheid, wind en zonnestraling bepalen hoe zwaar de warmte aanvoelt. Het KNMI gebruikt daarvoor sinds kort de zogenoemde hittekracht-index. Daarmee kan beter worden aangegeven hoeveel belasting de warmte voor het lichaam oplevert.
Vooral vrijdag kan die hittekracht behoorlijk hoog uitvallen. In het oosten en zuidoosten kan de waarde mogelijk oplopen tot 9. Dat betekent dat de combinatie van zon en warmte zwaar kan aanvoelen. Vooral langdurig buiten zijn kan dan veel energie kosten. Zware inspanning tijdens de warmste uren wordt daarom afgeraden.
Het hitteplan wordt niet alleen geactiveerd vanwege één warme middag. Het RIVM kijkt samen met het KNMI naar een langere periode. Daarbij spelen meerdere warme dagen achter elkaar een belangrijke rol. Wanneer langdurige warmte wordt verwacht, neemt het risico op gezondheidsproblemen namelijk snel toe.
Zo werkt de hittekracht-index
Het KNMI introduceerde de hittekracht-index begin juni. Die index helpt mensen beter inschatten hoe belastend warm weer werkelijk is. Een temperatuur van 30 graden voelt namelijk niet altijd hetzelfde. Veel zon en weinig wind kunnen de warmte bijvoorbeeld aanzienlijk zwaarder maken.
LEES OOK:Net binnen: kind belt 112 na melding van schoten op camping
Ook een hoge luchtvochtigheid heeft invloed op hoe je lichaam met warmte omgaat. Zweten helpt normaal gesproken om af te koelen. Bij vochtige lucht verdampt zweet echter minder gemakkelijk. Daardoor kan het lichaam zijn warmte moeilijker kwijt. Dat vergroot de kans op klachten tijdens hete dagen.
Wind kan juist voor extra verkoeling zorgen. Ook bewolking maakt een groot verschil, omdat directe zonnestraling dan afneemt. De hittekracht-index combineert al deze omstandigheden. Daardoor geeft het cijfer meer informatie dan alleen de temperatuur op de thermometer.
Voor mensen die buiten werken of sporten kan die informatie erg handig zijn. Ook bij evenementen kan de hittekracht een belangrijke rol spelen. Bij een hoge waarde is het verstandig om activiteiten aan te passen. Denk bijvoorbeeld aan rustiger bewegen of een activiteit naar de ochtend verplaatsen.
Vrijdag wordt vooral in het oosten en zuidoosten een hoge hittekracht verwacht. De combinatie van hoge temperaturen en felle zon kan daar zwaar worden. Mensen die gevoelig zijn voor warmte moeten dan extra voorzichtig zijn. Ook gezonde mensen kunnen bij langdurige blootstelling klachten krijgen.
Vooral kwetsbare mensen lopen risico
Het Nationaal Hitteplan is vooral bedoeld om kwetsbare groepen extra te beschermen. Zorgverleners, mantelzorgers en familieleden worden tijdens zo’n periode extra gewaarschuwd. Vooral ouderen kunnen minder goed merken dat ze uitdrogen. Daardoor kunnen klachten soms ongemerkt erger worden.
Mensen boven de 75 jaar behoren tot de belangrijkste risicogroepen. Ook jonge kinderen kunnen sneller last krijgen van hoge temperaturen. Hun lichaam kan warmte minder goed reguleren dan dat van gezonde volwassenen. Daarom is voldoende drinken en verkoeling bij hen extra belangrijk.
Ook mensen met een chronische aandoening kunnen gevoeliger zijn voor hitte. Sommige medicijnen kunnen daarnaast invloed hebben op de vochthuishouding van het lichaam. Bij twijfel over medicijnen is het verstandig om een arts of apotheker te raadplegen. Stop nooit zelf met medicijnen vanwege warm weer.
Het RIVM adviseert om tijdens warme dagen regelmatig voldoende te drinken. Wacht daarbij niet totdat je sterke dorst krijgt. Vooral water is een goede keuze. Ook is het verstandig om zware lichamelijke inspanning tijdens de heetste uren te vermijden.
Wie toch naar buiten moet, kan dat het beste vroeg doen. Ook later op de avond zijn de temperaturen meestal iets aangenamer. Midden op de middag bereikt de warmte vaak haar hoogste punt. Juist op dat moment kan langdurig buiten zijn extra zwaar worden.
Zo houd je het huis zo koel mogelijk
Tijdens meerdere warme dagen kan ook de temperatuur binnenshuis flink oplopen. Daarom adviseert het RIVM om woningen zo koel mogelijk te houden. Houd gordijnen, zonneschermen en rolluiken overdag zoveel mogelijk gesloten. Daarmee voorkom je dat zonlicht de woning snel opwarmt.
Ramen openen is vooral verstandig wanneer het buiten koeler is dan binnen. Dat is meestal vroeg in de ochtend of later in de avond. Zet dan meerdere ramen tegenover elkaar open. Zo kan koelere lucht makkelijker door het huis stromen.
LEES OOK:Dit gaat jouw sterrenbeeld merken van de zonsverduistering van morgen…
Overdag kun je ramen beter gesloten houden wanneer het buiten warmer is. Dat voorkomt dat hete lucht de woning binnenkomt. Een ventilator kan voor extra verkoeling zorgen. Houd er wel rekening mee dat een ventilator de kamertemperatuur zelf niet verlaagt.
Tijdens warme dagen is het daarnaast verstandig om extra aandacht te geven aan mensen in je omgeving. Kijk bijvoorbeeld regelmatig bij een oudere buurman of familielid. Vraag of iemand voldoende drinkt en of het binnen niet te warm wordt. Een klein gebaar kan tijdens extreme hitte veel verschil maken.
Ook huisdieren verdienen extra aandacht. Zorg altijd voor voldoende vers drinkwater en een koele plek. Laat dieren nooit achter in een afgesloten auto. Zelfs binnen korte tijd kan de temperatuur daar gevaarlijk hoog oplopen.
Let goed op deze klachten
Warmte kan verschillende lichamelijke klachten veroorzaken. Hoofdpijn, duizeligheid en vermoeidheid kunnen bijvoorbeeld wijzen op problemen door hitte. Ook extreme dorst is een duidelijk signaal dat het lichaam extra vocht nodig heeft. Neem zulke klachten daarom serieus.
Andere signalen kunnen misselijkheid, slapheid of concentratieproblemen zijn. Zoek bij klachten direct een koelere plek op en drink voldoende. Maak strakke kleding los en probeer rustig af te koelen. Wanneer klachten ernstig worden, is medische hulp verstandig.
Vooral verwardheid, bewustzijnsproblemen of een sterk verhoogde lichaamstemperatuur zijn alarmsignalen. In zulke situaties kan sprake zijn van ernstige oververhitting. Dat kan gevaarlijk zijn en vraagt snel om medische hulp. Wacht daarom niet wanneer iemand duidelijk ernstig ziek wordt door de hitte.
Het is inmiddels de vierde keer dit jaar dat het Nationaal Hitteplan wordt geactiveerd. De eerste keer gebeurde dat halverwege juni. Toen werden in heel Nederland temperaturen boven de 35 graden verwacht. Ook daarna volgden periodes waarin extra aandacht voor de warmte nodig was.
Deze nieuwe warme periode lijkt richting het weekend wel weer af te zwakken. Vanaf zaterdag verwacht het KNMI geleidelijk koelere lucht. Ook neemt de bewolking waarschijnlijk toe en kunnen enkele buien ontstaan. Toch blijft het verstandig om de verwachtingen goed te volgen.
Tot die tijd staat Nederland eerst nog een paar zeer warme dagen te wachten. Vanaf donderdag geldt het hitteplan in iedere provincie. Vooral vrijdag kan de warmte behoorlijk intens worden. Genoeg drinken, rustig aan doen en elkaar in de gaten houden blijft daarom het belangrijkste advies.
Bron: Hart van Nederland
