Een ongeluk kan iedereen overkomen, maar mensen met ADHD lijken iets meer risico te lopen. Zij krijgen namelijk vaker een hersenschudding dan mensen zonder ADHD. Daarnaast kan het herstel na zo’n klap langer duren. Dat heeft niet alleen te maken met impulsief gedrag of minder aandacht. Ook de symptomen van ADHD en een hersenschudding kunnen opvallend veel op elkaar lijken.
Een hersenschudding ontstaat meestal door een harde klap of plotselinge beweging van het hoofd. Dat kan bijvoorbeeld gebeuren tijdens sport, een valpartij of een verkeersongeluk. De hersenen worden daarbij tijdelijk verstoord, waardoor verschillende klachten kunnen ontstaan. Denk aan hoofdpijn, duizeligheid, vermoeidheid en moeite met concentreren. Vooral bij mensen met ADHD kan het lastig zijn om deze signalen meteen goed te herkennen.
Mensen met ADHD lopen meer risico
Onderzoek laat zien dat mensen met ADHD vaker een hersenschudding krijgen dan anderen. Volgens verschillende onderzoeken ligt het risico ongeveer anderhalf tot twee keer zo hoog. Dat verschil lijkt voor een deel te maken te hebben met kenmerken van ADHD. Impulsiviteit, afleiding en sneller handelen zonder nadenken kunnen daarbij een rol spelen.
Iemand met ADHD kan bijvoorbeeld tijdens het sporten sneller een onverwachte beweging maken. Ook kan de aandacht gemakkelijker verslappen tijdens fietsen, autorijden of andere dagelijkse activiteiten. Dat betekent natuurlijk niet dat iedere persoon met ADHD voortdurend ongelukken krijgt. Wel kunnen bepaalde situaties daardoor iets meer risico opleveren.
Vooral bij jonge sporters wordt dit verschil regelmatig gezien. Sporten zoals voetbal, hockey, rugby en vechtsporten geven sowieso al kans op hoofdletsel. Wanneer iemand daarnaast impulsiever reageert, kan dat risico verder stijgen. Een botsing of val kan dan sneller gebeuren voordat iemand de situatie goed heeft ingeschat.
Toch is het hogere risico slechts één deel van het verhaal. Na een hersenschudding ontstaat namelijk nog een ander probleem. Sommige klachten lijken sterk op kenmerken die mensen met ADHD al vóór het ongeluk hadden. Daardoor kan het moeilijker zijn om te bepalen wat er precies aan de hand is.
ADHD en een hersenschudding lijken soms op elkaar
Een hersenschudding kan verschillende klachten veroorzaken die ook bij ADHD voorkomen. Concentratieproblemen zijn daar een duidelijk voorbeeld van. Daarnaast kunnen mensen last krijgen van vermoeidheid, prikkelbaarheid en stemmingswisselingen. Ook gevoeligheid voor geluid, licht of drukte komt na een hersenschudding regelmatig voor.
Mensen met ADHD kunnen sommige van deze problemen al langer herkennen. Daardoor valt een verandering na een klap op het hoofd soms minder snel op. Iemand denkt bijvoorbeeld dat slecht concentreren gewoon door ADHD komt. In werkelijkheid kan de hersenschudding ervoor zorgen dat het probleem tijdelijk veel sterker aanwezig is.
LEES OOK:Let op! Deze symptomen wijzen op een versleten knie
Ook voor artsen en andere zorgverleners kan dit onderscheid ingewikkeld zijn. Zij moeten bepalen welke klachten nieuw zijn en welke al voor het ongeluk bestonden. Daarom is het belangrijk om goed te kijken naar veranderingen na de klap. Vooral een duidelijke verergering van bestaande klachten kan een belangrijk signaal zijn.
Dat geldt bijvoorbeeld wanneer iemand plotseling veel sneller vermoeid raakt. Ook sterke hoofdpijn, duizeligheid of misselijkheid passen minder duidelijk bij gewone ADHD-klachten. Hetzelfde geldt voor problemen met evenwicht of een opvallende gevoeligheid voor licht. Zulke klachten kunnen erop wijzen dat er meer speelt dan alleen ADHD.
Herstel kan langer duren
Het herkennen van de klachten is belangrijk voor een goed herstel. Wie niet weet dat bepaalde problemen door een hersenschudding komen, neemt mogelijk onvoldoende rust. Iemand kan bijvoorbeeld denken dat concentratieproblemen normaal zijn en snel weer volledig gaan werken. Dat kan ervoor zorgen dat de klachten langer blijven bestaan.
Onderzoek onder jonge sporters laat zien dat mensen met ADHD soms langer herstellen. In sommige onderzoeken duurde dat herstel ongeveer vier tot zes dagen langer. Dat betekent niet dat dit bij iedereen met ADHD gebeurt. De duur van een hersenschudding verschilt namelijk sterk per persoon.
Veel mensen merken binnen één tot twee weken een duidelijke verbetering. Toch kunnen sommige klachten veel langer blijven bestaan. Soms duurt het herstel meerdere weken of zelfs enkele maanden. Leeftijd, eerdere hersenschuddingen en de ernst van de klap kunnen daarbij een rol spelen.
Ook slaap, stress en dagelijkse belasting hebben invloed op het herstel. Iemand die snel weer veel uren achter een beeldscherm zit, kan bijvoorbeeld meer klachten krijgen. Hetzelfde kan gebeuren bij drukke ruimtes of intensief sporten. Daarom is het belangrijk om activiteiten geleidelijk weer op te bouwen.
Voor mensen met ADHD kan dat soms extra lastig zijn. Lang stilzitten of weinig doen kan juist frustrerend voelen. Ook kan het moeilijk zijn om activiteiten rustig te doseren. Toch helpt een goede balans meestal beter dan direct terugkeren naar het oude tempo.
Rust nemen betekent niet niets doen
Na een hersenschudding is rust belangrijk, vooral tijdens de eerste periode. Het brein heeft tijd nodig om van de klap te herstellen. Toch betekent dit niet dat iemand dagenlang volledig stil moet liggen. Tegenwoordig wordt meestal gekeken naar een rustige en geleidelijke terugkeer naar normale activiteiten.
Te veel prikkels kunnen klachten in het begin erger maken. Denk aan lange tijd televisie kijken of uren op een telefoon zitten. Ook harde muziek en fel licht kunnen vervelend zijn. Het kan daarom prettig zijn om zulke prikkels tijdelijk te verminderen.
Volledige afzondering gedurende lange tijd is echter meestal niet de bedoeling. Het brein moet uiteindelijk opnieuw wennen aan normale dagelijkse prikkels. Dat gebeurt het beste stap voor stap. Een korte wandeling kan bijvoorbeeld eerst prettig zijn voordat iemand weer intensiever gaat bewegen.
Hetzelfde geldt voor werk, school en sociale activiteiten. Begin bijvoorbeeld met een korte periode en kijk daarna hoe het lichaam reageert. Worden de klachten duidelijk erger, dan was de belasting mogelijk nog te hoog. Gaat het goed, dan kan de activiteit langzaam worden uitgebreid.
LEES OOK:Toont jouw kind narcistische trekjes? Zo ga je hier het best mee om
Bij ADHD is het belangrijk om daarbij niet alleen naar bekende klachten te kijken. Let vooral op veranderingen ten opzichte van de normale situatie. Iemand kan altijd moeite hebben met concentreren, maar na een hersenschudding kan dat plotseling veel erger zijn. Dat verschil kan helpen om het herstel beter te volgen.\
Goed naar veranderingen blijven kijken
Wie ADHD heeft en een harde klap op het hoofd krijgt, hoeft niet direct problemen te verwachten. Wel is het verstandig om extra aandacht te besteden aan mogelijke klachten. Vooral veranderingen in concentratie, energie en gevoeligheid voor prikkels zijn belangrijk. Ook nieuwe hoofdpijn, duizeligheid of misselijkheid verdienen aandacht.
Het kan helpen om kort op te schrijven hoe iemand zich dagelijks voelt. Zo wordt duidelijker of bepaalde klachten verbeteren of juist erger worden. Dat is ook handig wanneer iemand contact heeft met een huisarts. De arts krijgt daardoor een beter beeld van het verloop.
Na een flinke klap op het hoofd is medische beoordeling soms verstandig. Dat geldt zeker wanneer klachten ernstig zijn of snel erger worden. Ook bewusteloosheid, herhaald braken of grote sufheid kunnen redenen zijn om hulp te zoeken. Hetzelfde geldt wanneer iemand zich duidelijk anders gedraagt dan normaal.
Voor mensen met ADHD zit de moeilijkheid vooral in het herkennen van kleine veranderingen. Sommige symptomen waren immers misschien al voor de hersenschudding aanwezig. Daardoor is goed vergelijken met de situatie vóór het ongeluk extra belangrijk.
Het belangrijkste is uiteindelijk om het herstel niet te forceren. Mensen met ADHD kunnen soms iets meer tijd nodig hebben na een hersenschudding. Dat is echter geen vaste regel voor iedereen. Door klachten serieus te nemen en activiteiten rustig op te bouwen, krijgt het brein voldoende ruimte voor herstel.
Bron:Â Quest
