Tijdens warme zomerdagen kunnen planten, bloemen en het gazon snel uitdrogen. Toch is zomaar de tuinslang aanzetten niet verstandig. Het tijdstip waarop je sproeit, maakt namelijk een groot verschil. Geef je op het verkeerde moment water, dan verdampt een flink deel voordat de wortels het bereiken. Hieronder lees je wat het beste moment van de dag is, maar ook op welke tijd van de dag je die sproeier en gieter beter even kan laten staan…
Het beste sproeimoment van de dag
De vroege ochtend is om verschillende redenen het beste sproeimoment. De lucht is meestal koeler en er staat vaak minder wind. Daardoor komt het water beter terecht waar het nodig is. Ook blijft er minder water op bladeren en bloemen liggen. Wanneer je vroeg sproeit, beginnen de planten goed voorbereid aan de warme dag. De wortels kunnen het vocht opnemen voordat de temperatuur flink stijgt. Dat helpt planten om beter om te gaan met hitte, droge lucht en fel zonlicht.
Probeer bij warm weer tussen ongeveer 05.00 en 09.00 uur te sproeien. Het exacte moment hangt af van de zonsopkomst en de temperatuur. Op zeer warme dagen kun je het beste zo vroeg mogelijk beginnen. Wacht niet totdat de zon al krachtig op de tuin schijnt. In de ochtend kunnen natte bladeren bovendien gedurende de dag opdrogen. Dat verkleint de kans op bepaalde schimmels. Vooral dichtbegroeide planten blijven na een avondbeurt soms urenlang vochtig. Dat zorgt voor omstandigheden waarin schimmels zich gemakkelijker kunnen ontwikkelen.
Je hoeft overigens niet iedere ochtend automatisch te sproeien. Controleer eerst of de grond daadwerkelijk droog is. Steek daarvoor een vinger enkele centimeters in de aarde. Voelt de grond daar nog vochtig, dan kun je meestal nog wachten.
Sproei absoluut niet op dit tijdstip
Het slechtste moment om de tuin te sproeien is meestal tussen het einde van de ochtend en de late middag. Vooral tussen ongeveer 12.00 en 16.00 uur is sproeien vaak weinig efficiënt. De zon staat dan hoog en de temperatuur bereikt vaak het hoogste punt. Water dat op een warme bodem terechtkomt, kan snel verdampen. Ook kleine druppels uit een sproeier verdwijnen gemakkelijk in de lucht. Je waterrekening stijgt daardoor, terwijl slechts een deel van het water de wortels bereikt.
Veel mensen denken dat planten op het heetste moment onmiddellijk water nodig hebben. Hangende bladeren betekenen echter niet altijd dat de grond volledig droog is. Sommige planten laten hun bladeren tijdelijk hangen om verdamping te beperken. Later op de dag kunnen ze vanzelf herstellen.
Controleer daarom eerst de bodem voordat je gaat sproeien. Is de grond op enkele centimeters diepte nog vochtig, wacht dan liever. Is een plant duidelijk uitgedroogd en dreigt deze te beschadigen, geef dan wel water. Een plant laten verdrogen is erger dan op een minder gunstig tijdstip sproeien. Richt het water in zo’n noodsituatie rechtstreeks op de grond. Maak de bladeren niet onnodig nat. Geef rustig water bij de voet van de plant. Zo bereikt het vocht sneller de wortels en verlies je minder door verdamping.
Kan sproeien in de avond dan wel?
Veel mensen sproeien hun tuin na het avondeten. Het is dan koeler en het water verdampt minder snel. De avond is daarom beter dan het heetste deel van de middag. Toch is de avond niet het ideale moment. Wanneer je laat sproeit, kunnen bladeren en de bovenste grondlaag de hele nacht vochtig blijven. Dat kan slakken aantrekken. Ook kunnen sommige schimmels zich gemakkelijker verspreiden bij langdurig vochtige omstandigheden.
Moet je toch in de avond sproeien, doe dat dan vroeg op de avond. Wacht niet tot vlak voordat je naar bed gaat. Geef vooral water bij de wortels en probeer de bladeren droog te houden. Gebruik bijvoorbeeld een gieter, druppelslang of tuinslang met een zachte straal.
Op zeer hete dagen kan een avondbeurt soms nodig zijn. Vooral planten in potten drogen snel uit. Hun wortels hebben minder grond en kunnen minder vocht opslaan. Controleer deze planten daarom vaker dan planten in de volle grond. Plantenbakken die de hele dag in de zon staan, kunnen soms dagelijks water nodig hebben. Tijdens extreme hitte kan zelfs tweemaal water nodig zijn. Geef dan vroeg in de ochtend water en controleer later opnieuw de potgrond.
Geef liever veel water dan kleine beetjes
Niet alleen het tijdstip is belangrijk. Ook de hoeveelheid water bepaalt hoe goed planten tegen droogte kunnen. Iedere dag enkele kleine beetjes geven is vaak minder effectief. Het water blijft dan vooral in de bovenste grondlaag zitten. Hierdoor kunnen planten oppervlakkige wortels ontwikkelen. Die wortels drogen tijdens warm weer sneller uit. Geef daarom liever minder vaak een grotere hoeveelheid water. Het vocht kan dan dieper in de grond trekken.
Diepe wortels maken planten sterker en minder afhankelijk van dagelijkse sproeibeurten. Laat de tuinslang daarom rustig bij de voet van planten lopen. Een harde straal kan aarde wegspoelen en jonge planten beschadigen. Langzaam sproeien zorgt dat de bodem het water beter opneemt.
Een laag compost, bladeren, boomschors of ander natuurlijk materiaal kan eveneens helpen. Zo’n mulchlaag beschermt de bodem tegen de zon. Daardoor verdampt minder vocht en blijft de grond langer koel. Je hoeft de tuin vervolgens minder vaak te sproeien.
Let ook op regen die wordt voorspeld. Het heeft weinig zin om uitgebreid te sproeien wanneer kort daarna een flinke bui valt. Controleer daarom vooraf het weerbericht. Met een regenton kun je bovendien regenwater bewaren voor droge periodes.
Zo houd je de tuin gezond tijdens hitte
Sproei dus bij voorkeur vroeg in de ochtend. Dan is de grond nog koel en verdampt weinig water. De wortels krijgen voldoende tijd om vocht op te nemen voordat de hitte begint. Vermijd het heetste moment van de dag. Vooral tussen 12.00 en 16.00 uur gaat veel water verloren.
Sproeien in de vroege avond kan als alternatief, maar richt het water dan op de bodem. Controleer ten slotte altijd eerst of sproeien echt nodig is. Een tuin hoeft niet voortdurend nat te zijn. Door minder vaak, maar grondig water te geven, ontwikkelen planten sterkere wortels. Zo blijft je tuin langer groen en gebruik je tegelijkertijd minder water.
