De schildklier is een klein orgaan, maar heeft veel invloed op je lichaam. Toch worden problemen vaak laat ontdekt. De klachten zijn meestal vaag en worden niet meteen herkend.
Veel mensen koppelen hun klachten niet direct aan de schildklier. Daardoor kan het lang duren voordat er iets wordt onderzocht. Vooral bij mensen boven de 50 komen deze problemen vaker voor.
Dat maakt het belangrijk om te weten wat de schildklier doet. Als je begrijpt hoe het werkt, herken je signalen sneller. Dat kan helpen om klachten eerder serieus te nemen.
De schildklier speelt namelijk een grote rol in hoe je lichaam functioneert. Als er iets misgaat, merk je dat vaak op meerdere manieren tegelijk.
Wat de schildklier precies doet
De schildklier zit aan de voorkant van je hals. Het is een kleine klier met een vorm die lijkt op een vlinder. Deze klier maakt belangrijke hormonen aan.
Het gaat om de hormonen T4 en T3. Deze stoffen regelen veel processen in je lichaam. Denk aan je hartslag, lichaamstemperatuur en energieverbruik.
Ook je spijsvertering en gewicht hangen samen met deze hormonen. Daarnaast hebben ze invloed op spieren en zenuwen. Zelfs je stemming en geheugen worden erdoor beïnvloed.
Als de balans klopt, merk je daar weinig van. Maar als de schildklier te veel of te weinig hormonen maakt, ontstaan er klachten. Dat kan je hele lichaam beïnvloeden. Omdat deze processen zo breed zijn, lijken klachten soms onduidelijk. Dat maakt het lastig om de oorzaak snel te herkennen.
Wanneer de schildklier te traag werkt
Bij hypothyreoïdie werkt de schildklier te langzaam. Dat betekent dat er te weinig hormonen worden aangemaakt. Hierdoor gaan processen in je lichaam trager verlopen.
Veel mensen voelen zich dan langdurig moe. Ook hebben ze het sneller koud dan anderen. Gewicht kan toenemen zonder duidelijke reden.
Andere klachten zijn een droge huid en haaruitval. Ook obstipatie en spierzwakte komen regelmatig voor. Sommige mensen merken dat hun hartslag langzamer wordt.
Daarnaast kunnen stemmingsklachten ontstaan. Je kunt je somber voelen of minder energie hebben. Dat wordt soms verward met andere problemen.
Bij oudere mensen zijn de klachten vaak minder duidelijk. Vermoeidheid wordt dan bijvoorbeeld gezien als iets dat bij de leeftijd hoort. Daardoor wordt de echte oorzaak soms gemist.
Wanneer de schildklier te snel werkt
Bij hyperthyreoïdie gebeurt het tegenovergestelde. De schildklier maakt dan te veel hormonen aan. Het lichaam gaat als het ware in een hogere versnelling.
Mensen krijgen vaak last van hartkloppingen. Ook kunnen ze afvallen terwijl ze normaal blijven eten. Daarnaast voelen ze zich vaak warm en zweten ze meer.
Veel mensen ervaren ook onrust en nervositeit. Trillende handen en slaapproblemen komen regelmatig voor. Sommige mensen krijgen last van diarree.
Bij ouderen kunnen de klachten anders zijn. Hartritmestoornissen en spierzwakte vallen dan meer op. Typische klachten zoals nervositeit zijn soms minder duidelijk aanwezig. Dat maakt het lastiger om deze aandoening snel te herkennen. Het beeld kan namelijk sterk verschillen per persoon.
Andere problemen met de schildklier
Naast een te snelle of te trage werking zijn er meer aandoeningen. De schildklier kan bijvoorbeeld vergroot raken. Dit wordt ook wel struma genoemd.
Soms ontstaan er knobbeltjes in de schildklier. Deze zijn meestal onschuldig en geven vaak geen klachten. Toch worden ze vaak onderzocht om risico’s uit te sluiten.
Een veelvoorkomende oorzaak van schildklierproblemen is een auto-immuunziekte. Daarbij valt het afweersysteem de schildklier aan.
Bekende voorbeelden zijn de ziekte van Hashimoto en de ziekte van Graves. De eerste zorgt meestal voor een trage schildklier. De tweede leidt vaak tot een snelle werking.
Deze aandoeningen kunnen langzaam ontstaan. Daardoor worden ze niet altijd meteen ontdekt. Regelmatige controle kan daarom belangrijk zijn.
Waarom het vaker voorkomt na je vijftigste
Naarmate je ouder wordt, neemt de kans op schildklierproblemen toe. Dit geldt vooral voor vrouwen. Vooral na de overgang komt het vaker voor.
Hormonale veranderingen spelen hierbij een grote rol. Ook erfelijke aanleg kan invloed hebben. Sommige mensen hebben simpelweg meer kans op deze aandoeningen. Daarnaast kunnen medicijnen de werking van de schildklier beïnvloeden. Dat maakt het beeld soms ingewikkelder.
Bij oudere mensen worden klachten ook sneller verkeerd geïnterpreteerd. Ze lijken vaak op normale veroudering. Daardoor wordt de echte oorzaak niet altijd direct gezien. Dit zorgt ervoor dat schildklierproblemen soms lange tijd onopgemerkt blijven. Juist daarom is het belangrijk om alert te zijn.
Hoe je klachten kunt herkennen
Het herkennen van schildklierproblemen is niet altijd eenvoudig. Klachten ontstaan vaak langzaam en verschillen per persoon. Let op signalen zoals langdurige vermoeidheid. Ook veranderingen in gewicht zonder duidelijke reden kunnen een teken zijn.
Gevoeligheid voor warmte of kou kan ook wijzen op een probleem. Daarnaast kunnen hartklachten of stemmingswisselingen voorkomen.
Als je merkt dat je concentratie verandert, kan dat ook een signaal zijn. Het is belangrijk om deze klachten serieus te nemen. Een bloedonderzoek kan duidelijkheid geven. Daarbij worden waarden zoals TSH en T4 gemeten. Soms wordt ook T3 onderzocht.
Als je twijfelt of klachten blijven aanhouden, is het verstandig om naar de huisarts te gaan. Zo kun je op tijd ontdekken of je schildklier goed werkt.
