Veel mensen proberen elke maand wat geld opzij te zetten. Misschien spaar je voor later, voor een buffer of voor onverwachte kosten. Dat is natuurlijk slim. Maar er komt ook een moment waarop je je gaat afvragen hoe dat zit met belasting. Moet je je spaargeld eigenlijk opgeven? En vanaf wanneer moet je belasting betalen over wat je hebt opgebouwd?
De regels rondom spaargeld en vermogen veranderen regelmatig. Daardoor is het niet altijd even duidelijk wat er precies geldt. Zeker met het nieuwe belastingjaar in zicht is het goed om te weten waar je aan toe bent. Hoeveel spaargeld mag je bijvoorbeeld hebben op 1 januari 2026 zonder dat je daar belasting over betaalt? En wat gebeurt er als je daarboven zit?
Spaargeld zonder belasting erover te betalen
In 2026 worden de regels rondom vermogen iets aangepast. Een van de belangrijkste veranderingen is dat je iets meer vermogen mag hebben zonder belasting te betalen. Dit wordt ook wel het heffingsvrije vermogen genoemd. Dit is het bedrag waarover je geen belasting hoeft te betalen.
Voor 2026 ligt deze grens op €59.357 per persoon. Dat betekent dat als jouw totale vermogen onder dit bedrag blijft, je geen belasting hoeft te betalen in box 3. Heb je een fiscale partner, dan mag je dit bedrag verdubbelen. Samen kom je dan uit op €118.714 aan vermogen zonder belasting.
In 2025 lag deze grens nog iets lager, namelijk €57.684 per persoon. Dat verschil lijkt misschien klein, maar het kan net schelen of je wel of geen belasting hoeft te betalen. Het is dus altijd goed om de actuele bedragen in de gaten te houden.
Belangrijk om te weten is dat de Belastingdienst kijkt naar een specifiek moment. Voor de belastingaangifte over 2025 wordt gekeken naar je vermogen op 1 januari 2025. Voor het belastingjaar 2026 geldt dus 1 januari 2026 als peildatum. Wat je daarna doet met je geld, heeft geen invloed meer op die aangifte.
Daarbij maakt het niet uit waar je geld staat. Of het nu op je betaalrekening staat, op een spaarrekening of bij een buitenlandse bank, alles telt mee. Zelfs contant geld dat je thuis bewaart moet je opgeven als dit boven een bepaalde grens komt. In Nederland wordt vrijwel al je financiële bezit meegenomen in de berekening van je vermogen.
Spaargeld opgeven bij de Belastingdienst
Je bent verplicht om al je spaargeld op te geven bij je belastingaangifte. Dit valt onder box 3, ook wel de belasting op vermogen genoemd. Toch betekent dit niet automatisch dat je ook echt belasting moet betalen. Pas als je totale vermogen boven het heffingsvrije bedrag uitkomt, ga je belasting betalen. Zit je daaronder, dan blijft het bij het opgeven van je vermogen en hoef je verder niets te betalen.
De Belastingdienst kijkt altijd naar je vermogen op één specifieke datum: 1 januari. Dit noemen ze de peildatum. Het maakt dus niet uit of je later in het jaar meer spaart, geld uitgeeft of gaat beleggen. Alleen wat je op die ene dag had, telt. Sommige mensen proberen slim om te gaan met die peildatum. Ze halen bijvoorbeeld tijdelijk geld van hun rekening of zetten het ergens anders neer, zodat het lijkt alsof ze minder vermogen hebben. Dit wordt peildatumarbitrage genoemd.
Hoewel dat misschien aantrekkelijk klinkt, is het niet zonder risico. De Belastingdienst controleert dit soort situaties steeds beter. Als het lijkt alsof je alleen maar hebt geschoven met geld om belasting te vermijden, kan dat gezien worden als misbruik. In zo’n geval kun je een boete krijgen. Het is dus verstandig om hier voorzichtig mee om te gaan.
Vermogen boven de grens
Heb je meer vermogen dan de vrijstelling? Dan ga je belasting betalen over het bedrag boven die grens. Maar hoe wordt dat precies berekend? De Belastingdienst kijkt niet naar wat je daadwerkelijk hebt verdiend met je spaargeld of beleggingen. In plaats daarvan werken ze met een geschat rendement. Dit is een percentage waarvan ze aannemen dat je dat gemiddeld verdient.
Voor 2026 gaan ze voorlopig uit van ongeveer 1,28 procent rendement op spaargeld. Voor beleggingen en andere bezittingen ligt dit percentage een stuk hoger, rond de 6 procent. Dat verschil is groot, omdat beleggingen meer risico hebben en vaak ook meer opleveren.
Heb je schulden? Dan worden die ook meegenomen. Hiervoor geldt een ander percentage, ongeveer 2,70 procent. Schulden mogen meestal worden afgetrokken van je vermogen, waardoor je uiteindelijk minder belasting betaalt.
Het kan dus zijn dat je belasting betaalt over een rendement dat je in werkelijkheid niet hebt gehaald. Dat voelt soms oneerlijk, maar dat is wel hoe het systeem op dit moment werkt. De exacte percentages worden overigens pas later definitief vastgesteld.
Wat valt er eigenlijk onder vermogen?
Veel mensen denken bij vermogen alleen aan spaargeld. Maar het is breder dan dat. Alles wat waarde heeft, kan meetellen in box 3. Je betaalrekening valt er bijvoorbeeld ook onder. Het geld dat je gebruikt voor je dagelijkse uitgaven telt dus gewoon mee. Daarnaast worden beleggingen zoals aandelen, obligaties en beleggingsfondsen ook meegenomen.
Heb je geïnvesteerd in crypto, zoals bitcoin of andere digitale munten? Dan moet je deze ook opgeven als vermogen. De waarde wordt bepaald op de peildatum, dus op 1 januari. Ook een tweede woning of een vakantiehuis valt onder je vermogen. Dit geldt ook voor andere waardevolle bezittingen, zoals bepaalde verzamelingen of investeringen. Alles wat niet onder je eigen woning valt, kan dus meetellen.
Er zijn ook dingen die juist niet worden meegerekend. Je eigen huis bijvoorbeeld valt niet in box 3, maar in box 1. De overwaarde van je woning telt dus niet mee als vermogen in box 3. Daarnaast worden roerende goederen zoals je inboedel, auto of caravan meestal niet meegenomen. Dit zijn spullen die je gebruikt en die niet als investering worden gezien.
Schulden kunnen juist weer in je voordeel werken. Als je schulden hebt, mag je die vaak aftrekken van je totale vermogen. Daardoor kan het bedrag waarover je belasting betaalt lager uitvallen. Denk bijvoorbeeld aan een persoonlijke lening of een studieschuld. Tot slot is het goed om te beseffen dat het belastingstelsel rondom vermogen de komende jaren waarschijnlijk verder gaat veranderen. Er wordt al langere tijd gesproken over een systeem dat meer kijkt naar het werkelijke rendement in plaats van een geschat percentage. Maar hoe en wanneer dat precies gebeurt, is nog niet helemaal duidelijk.
Voor nu is het vooral belangrijk dat je weet hoeveel vermogen je hebt op de peildatum en of je boven de vrijstelling uitkomt. Door hier bewust mee om te gaan, voorkom je verrassingen en weet je precies waar je financieel staat.
Bron: msn
