Misschien kun je straks je lege statiegeldflessen en blikjes gewoon bij iemand in je straat inleveren. Dat klinkt een stuk makkelijker dan wachten bij een drukke automaat in de supermarkt. Maar hoe werkt dat precies?
Statiegeld Nederland, onderdeel van Verpact, breidt het aantal inleverpunten uit. Dat gebeurt via een samenwerking met ViaTim. ViaTim is bekend van pakketpunten aan huis door heel Nederland.
Door deze samenwerking komen er extra plekken waar je statiegeld kunt inleveren. Niet alleen bij supermarkten en tankstations, maar ook gewoon in de buurt. Dat moet het systeem toegankelijker maken.
Buurtgenoten als vrijwillig innamepunt
Het idee is simpel. Buurtbewoners kunnen zich aanmelden als vrijwillig innamepunt. Zij nemen lege flessen en blikjes aan van mensen uit de buurt. Voor deze service ontvangen ze een vergoeding.
Niet alleen particulieren kunnen meedoen. Ook sportclubs en evenementenlocaties kunnen zich aanmelden. Zo ontstaat er een netwerk van laagdrempelige inleverplekken.
Dit systeem is bedoeld als aanvulling op de bestaande automaten. Het vervangt de supermarkt dus niet, maar biedt extra opties. Dat kan vooral handig zijn in drukke periodes.
Na een proefperiode zijn er inmiddels al meer dan 250 locaties actief. Bewoners kunnen daar hun statiegeldverpakkingen inleveren. Dat gebeurt verspreid over verschillende regio’s.
Wanneer je je flesjes of blikjes inlevert, krijg je het bedrag direct terug. Dat gebeurt via een Tikkie op je bankrekening. Je hoeft dus niet te wachten op contant geld.
De ingeleverde verpakkingen worden verzameld in lekdichte, herbruikbare zakken. Zodra de zakken vol zijn, gaan ze mee met pakketvervoerders. Zo worden ze verder verwerkt.
Hoe zit het met het statiegeldsysteem
In Nederland betaal je statiegeld op verschillende verpakkingen. Op grote plastic flessen vanaf één liter zit 25 cent statiegeld. Op kleinere plastic flesjes tot één liter betaal je 15 cent.
Sinds 1 april 2023 geldt er ook 15 cent statiegeld op blikjes. Met die maatregel wilde de overheid het zwerfafval verminderen. Blikjes lagen namelijk vaak op straat of in de natuur.
Volgens Statiegeld Nederland zijn er jaarlijks meer dan 2,5 miljard blikjes in omloop. Daarvan belandden er minstens 150 miljoen in het milieu. Dat is een fors aantal.
Sinds de invoering van statiegeld op blikjes en kleine flesjes is het zwerfafval afgenomen. Het aantal verpakkingen in het straatbeeld daalde met ongeveer 70 procent.
Toch wordt het wettelijke doel van 90 procent inzameling nog niet gehaald. In 2024 werd 77 procent van de verkochte plastic flesjes weer ingeleverd. Bij blikjes lag dat percentage op 84 procent.
Dat betekent dat nog steeds een aanzienlijk deel niet terugkomt in het systeem. Er is dus ruimte voor verbetering. Meer inleverpunten kunnen daarbij helpen.
Problemen rond het inleveren
Het statiegeldsysteem zorgt ook voor nieuwe uitdagingen. Vooral bij blikjes ontstaan problemen. Mensen zoeken in afvalbakken naar lege blikjes om statiegeld te verdienen.
Dat leidt soms tot opengetrokken vuilniszakken en rommel op straat. Ironisch genoeg zorgt dat weer voor extra zwerfafval. Dat was juist wat men wilde voorkomen.
Ook bij supermarkten ontstaan knelpunten. Inleverautomaten raken snel vol of hebben storingen. Dat zorgt voor lange wachttijden en frustratie bij klanten.
Op drukke momenten staan er rijen bij de automaten. Dat kan mensen ontmoedigen om hun verpakkingen terug te brengen. Extra innamepunten moeten die druk verlagen.
Door buurtpunten in te zetten, verspreid je de stroom aan inleveringen. Dat kan het systeem efficiënter maken. Bovendien is het voor veel mensen praktischer.
Zoeken naar oplossingen
De uitbreiding met vrijwillige innamepunten is één van de oplossingen. Het idee is dat hoe makkelijker je kunt inleveren, hoe hoger het inzamelpercentage wordt.Er wordt ook gekeken naar andere ideeën. Eén daarvan is een statiegeldloterij. In Scandinavische landen werkt zo’n systeem al.
Daar maak je kans op een prijs wanneer je je flesjes of blikjes inlevert. Dat stimuleert mensen om mee te doen. Het geeft een extra motivatie naast het statiegeldbedrag.
Of zo’n loterij in Nederland wordt ingevoerd, is nog niet duidelijk. Wel is duidelijk dat men blijft zoeken naar manieren om het systeem te verbeteren.
Het uiteindelijke doel blijft hetzelfde. Minder zwerfafval en meer recycling. Dat vraagt om slimme oplossingen en goede samenwerking.
Door statiegeld ook in je eigen straat in te kunnen leveren, wordt de drempel lager. Het maakt het systeem toegankelijker en flexibeler.
Of het echt zorgt voor hogere inzamelpercentages, zal de tijd moeten uitwijzen. Maar het idee achter deze uitbreiding is duidelijk: hoe eenvoudiger het wordt, hoe groter de kans dat mensen meedoen.
Bron: Metro
