Misschien stel je jezelf deze vraag pas nadat je alweer sorry hebt gezegd. Je zei sorry, terwijl je diep vanbinnen voelt dat het niet klopt. Je begon het gesprek rustig en volwassen. Je gaf aan wat je pijn deed. En toch sta jij even later je eigen gedrag uit te leggen.
Je wilde alleen delen wat jou raakte. Geen ruzie, geen aanval. Gewoon eerlijk zijn over je gevoel. Maar binnen enkele minuten draait het gesprek volledig. Het gaat niet meer over wat jij voelde. Het gaat ineens over wat jij verkeerd doet.
Als jij dit herkent, is dat geen toeval. Dit patroon zie je vaak bij mensen met sterke narcistische trekken. Zij draaien situaties zo dat jij uiteindelijk de schuld krijgt. Dat gebeurt niet per ongeluk, maar volgens een vast patroon.
De bal wordt direct teruggegooid
Je zegt rustig: “Ik vond het niet fijn hoe je dat net zei.” Je houdt je toon normaal en blijft bij jezelf. Toch krijg je direct een tegenreactie. “Nou, jij doet ook altijd afstandelijk.” Of: “Moet jij nodig zeggen.”
Binnen een paar seconden ligt de focus niet meer op jouw gevoel. De ander wijst meteen naar jouw fouten. Het gesprek verandert in een aanval op jouw gedrag. Jij staat plots in de verdediging.
Dit is geen gezonde communicatie. Dit is ontwijken. Door de bal terug te gooien, hoeft de ander niet te kijken naar zijn eigen gedrag. Jouw gevoel wordt niet besproken, maar weggeduwd.
Na verloop van tijd ga je twijfelen. Misschien had je het anders moeten zeggen. Misschien was je te gevoelig. Zo verschuift de aandacht steeds verder van de kern.
Aanval als reflex
Voor iemand met sterke narcistische trekken voelt kritiek als een bedreiging. Zelfs als jij het rustig brengt. Het idee dat zij iets fout deden, raakt hun zelfbeeld. Dat gevoel is moeilijk te verdragen.
Daarom volgt vaak een aanval. “Je overdrijft altijd.” Of: “Met jou valt niet te praten.” De boosheid komt snel en hard. Jij schrikt, want je wilde alleen iets bespreken.
Verdedigen zou betekenen dat er misschien iets misging. Dat vraagt zelfreflectie. Voor een narcistisch persoon voelt dat onveilig. Boos worden is dan makkelijker dan erkennen.
Zo ontstaat een vast patroon. Jij benoemt iets. De ander valt aan. Jij probeert het uit te leggen. Uiteindelijk zeg jij sorry om de rust terug te krijgen.
Eerst provoceren, dan jouw reactie gebruiken
Soms begint het nog subtieler. De ander maakt een sneer of een kleinerende opmerking. Jij reageert daar normaal op, misschien gekwetst of boos. Dat is een menselijke reactie.
Maar dan draait het ineens om. “Zie je wel hoe jij reageert?” Of: “Je bent altijd zo heftig.” De oorspronkelijke opmerking wordt vergeten. Jouw reactie wordt het nieuwe probleem.
Dit voelt verwarrend en oneerlijk. De persoon die het vuurtje aanstak, wijst nu naar de rook. Jij wordt neergezet als overdreven of lastig. Daardoor ga je twijfelen aan jezelf.
Langzaam leer je dat reageren gevaarlijk is. Je slikt dingen in om escalatie te voorkomen. Maar daarmee verdwijnt jouw stem steeds verder naar de achtergrond.
De werkelijkheid wordt verdraaid
Na de aanval komt vaak iets nog ingewikkelders. De feiten worden anders voorgesteld. “Dat heb ik nooit gezegd.” Of: “Zo ging dat helemaal niet.” Jij weet wat je hoorde, maar toch ga je twijfelen.
Dit noemen we gaslighting. Het is een manipulatieve techniek waarbij jouw waarneming wordt ondermijnd. Je gaat twijfelen aan je geheugen en je gevoel. Dat maakt je onzeker.
Wanneer jij aan jezelf twijfelt, sta je zwakker. Je wordt voorzichtiger in wat je zegt. Je controleert jezelf steeds meer. Ondertussen blijft de ander buiten schot.
Gaslighting zorgt ervoor dat jij denkt dat jij het probleem bent. Dat jij dingen verkeerd begrijpt. Zo blijft de machtsbalans scheef.
De lijst met jouw fouten
Vaak volgt daarna een opsomming. “En jij dan?” “Vorige week deed jij ook…” Het gesprek verandert in een lange lijst van jouw tekortkomingen. Niet om samen te groeien, maar om jou te overschreeuwen.
Jouw oorspronkelijke punt raakt volledig ondergesneeuwd. Er wordt niet gekeken naar het huidige probleem. De aandacht verschuift naar alles wat jij ooit verkeerd deed.
Zo sta jij weer in de verdediging. Je probeert uit te leggen, te verzachten en te nuanceren. Uiteindelijk gaat het niet meer over de eerste situatie. Dit patroon herhaalt zich steeds. Jij komt met een gevoel. De ander komt met verwijten. Jij past je aan om de vrede te bewaren.
Geen verantwoordelijkheid nemen
De kern van dit gedrag is het vermijden van verantwoordelijkheid. Erkennen dat je iets fout deed, vraagt zelfinzicht. Het betekent ook dat je misschien moet veranderen.
Voor iemand met sterke narcistische trekken is dat moeilijk. Hun zelfbeeld is kwetsbaar. Fouten toegeven voelt als instorten. Daarom wordt schuld altijd buiten zichzelf gelegd.
In hun verhaal ben jij vaak de moeilijke, de instabiele of de agressieve. Dat beeld beschermt hun eigen ego. Maar het maakt samenleven zwaar en verwarrend.
Zolang iemand geen eigen aandeel erkent, verandert er weinig. Jij blijft trekken aan een gesprek dat nooit gelijkwaardig wordt.
Waarom het bij jou werkt
Dit patroon werkt vooral bij mensen die empathisch zijn. Mensen die harmonie willen en bereid zijn naar zichzelf te kijken. Jij denkt: misschien kan ik het beter uitleggen.
In een gezonde relatie leggen twee mensen de bal stil. Ze luisteren en zoeken samen naar oplossingen. Het gaat niet om winnen, maar om begrijpen.
Als jij structureel degene bent die sorry zegt en bijstuurt, is dat een signaal. Dat betekent niet automatisch dat jij fout zit. Het kan wijzen op een scheve dynamiek.
Twijfel jij vaak aan je geheugen? Zeg je sorry zonder precies te weten waarvoor? Denk je drie keer na voordat je iets bespreekt? Dat zijn geen karaktertrekken, maar signalen.
Dit ligt niet aan jouw waarde
Dat iemand alles naar jou toedraait, zegt niets over jouw waarde. Het gaat om controle en het vermijden van schaamte. Het gaat om het niet willen voelen van eigen fouten.
Deze strijd kun je niet winnen. Hoe beter jij uitlegt, hoe meer het wordt omgedraaid. Liefde hoort niet te voelen als een rechtszaak waarin jij steeds moet bewijzen dat je gelijk hebt.
Een relatie hoort veilig te zijn. Je moet je gevoelens kunnen delen zonder angst voor een tegenaanval. Als dat structureel niet kan, is dat een serieus signaal.
Blijf kritisch op wat er gebeurt. Vertrouw op je eigen waarneming. En onthoud dat gezonde liefde ruimte geeft voor fouten aan beide kanten. Niet alleen aan die van jou.
Bron: Amayzine
