Het kan behoorlijk irritant zijn. Je bent net naar het toilet geweest, wast je handen en nog geen paar minuten later voelt het alweer alsof je moet plassen. Dat gevoel kan je onzeker maken. Heb je niet goed uitgeplast? Is er iets mis met je blaas? Of drink je gewoon te veel?
Die constante aandrang kan verschillende oorzaken hebben. Soms is het onschuldig en makkelijk op te lossen. In andere gevallen zit er een medische reden achter. Hieronder lees je de meest voorkomende oorzaken en wat er precies in je lichaam gebeurt.
1. Te veel drinken op een dag
Een logische verklaring is simpelweg dat je veel drinkt. Water, thee, frisdrank of koffie zorgen ervoor dat je blaas sneller vol raakt. Als je in korte tijd grote hoeveelheden drinkt, moet je lichaam dat ook weer kwijt. Je nieren maken urine aan en je blaas vult zich sneller dan normaal.
Toch gaat het niet alleen om de hoeveelheid vocht. Sommige dranken kunnen je blaas extra prikkelen. Denk aan koffie, energiedrank, alcohol en koolzuurhoudende frisdrank. Deze dranken werken vochtafdrijvend of irriterend. Daardoor kun je sneller aandrang voelen, zelfs als je blaas nog niet helemaal vol zit.
Ook bepaalde voedingsmiddelen kunnen invloed hebben. Pittig eten, citrusvruchten, chocolade en sterk gekruid voedsel kunnen de blaaswand gevoeliger maken. Je blaas kan dan sneller samentrekken, waardoor je het gevoel krijgt dat je moet plassen.
Wat kun je doen? Probeer je vochtinname gelijkmatig over de dag te verspreiden. Drink kleine hoeveelheden per keer in plaats van grote glazen achter elkaar. Let ook eens op of bepaalde producten bij jou extra aandrang veroorzaken. Iedereen reageert namelijk anders.
2. Blaasontsteking of urineweginfectie
Een veelvoorkomende oorzaak van vaak moeten plassen is een blaasontsteking. Dit wordt ook wel een urineweginfectie genoemd. Bij een blaasontsteking is het slijmvlies van je blaas ontstoken door bacteriën. Daardoor raakt je blaas geïrriteerd en overgevoelig.
Je kunt dan het gevoel hebben dat je constant moet plassen, zelfs als er maar weinig urine in je blaas zit. Vaak komen daar andere klachten bij. Denk aan een branderig gevoel tijdens het plassen, pijn in je onderbuik of troebele urine. Soms ruikt de urine ook sterker dan normaal of zit er een beetje bloed bij.
Vrouwen hebben vaker last van een blaasontsteking dan mannen. Dat komt doordat de plasbuis bij vrouwen korter is. Bacteriën kunnen daardoor sneller de blaas bereiken. Toch kunnen mannen ook een urineweginfectie krijgen, vooral op latere leeftijd.
Een blaasontsteking gaat soms vanzelf over, maar vaak is een antibioticakuur nodig. Het is verstandig om contact op te nemen met je huisarts als je duidelijke klachten hebt. Extra water drinken kan helpen om bacteriën sneller uit je lichaam te spoelen, maar het vervangt geen medische behandeling als de infectie serieus is.
3. Overactieve blaas
Normaal gesproken ga je ongeveer zes tot acht keer per dag naar het toilet. Dat verschilt natuurlijk per persoon. Maar als je veel vaker moet plassen zonder duidelijke reden, kan er sprake zijn van een overactieve blaas.
Bij een overactieve blaas trekken de blaasspieren zich samen terwijl de blaas nog niet vol is. Je krijgt dan plotselinge en sterke aandrang. Soms is het zo heftig dat je het moeilijk kunt ophouden. In sommige gevallen kan er zelfs wat urineverlies optreden voordat je het toilet bereikt.
Een overactieve blaas kan je dagelijkse leven behoorlijk beïnvloeden. Je plant misschien je dag rondom toiletten of vermijdt lange autoritten. Dat kan stress geven, en stress kan de klachten juist weer verergeren.
De oorzaak is niet altijd duidelijk. Soms speelt leeftijd een rol. Ook hormonale veranderingen, zenuwproblemen of eerdere blaasinfecties kunnen invloed hebben. Behandeling kan bestaan uit blaastraining, bekkenbodemtherapie of medicijnen. Bij blaastraining leer je je blaas langzaam wennen aan langere tussenpozen.
4. Interstitiële cystitis
Een minder bekende, maar serieuze oorzaak is interstitiële cystitis. Dit wordt ook wel het pijnlijke blaassyndroom genoemd. Het is een chronische aandoening waarbij de blaaswand langdurig ontstoken of geïrriteerd is, zonder dat er bacteriën aanwezig zijn.
Mensen met deze aandoening ervaren vaak pijn in de onderbuik of het bekkengebied. De pijn kan erger worden naarmate de blaas zich vult. Zodra je plast, neemt de druk tijdelijk af. Toch kan de aandrang snel weer terugkomen.
Sommige mensen met interstitiële cystitis moeten tientallen keren per dag naar het toilet. Dat kan oplopen tot wel vijftig keer per dag in ernstige gevallen. Dit heeft een enorme impact op werk, sociale activiteiten en slaap.
De aandoening komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen. De precieze oorzaak is nog niet helemaal duidelijk. Het kan te maken hebben met een beschadigde beschermlaag in de blaaswand of een overgevoelig zenuwstelsel.
Behandeling richt zich vooral op het verminderen van klachten. Dat kan met medicijnen, speciale blaasinstillaties of aanpassingen in voeding en leefstijl. Omdat het een chronische aandoening is, vraagt het vaak om langdurige begeleiding.
5. Prostaatproblemen bij mannen
Bij mannen kan een vergrote prostaat een belangrijke oorzaak zijn van vaak moeten plassen. De prostaat ligt onder de blaas en om de plasbuis heen. Als deze klier groter wordt, kan hij druk uitoefenen op de plasbuis.
Daardoor wordt het moeilijker om de blaas volledig leeg te plassen. Er blijft urine achter in de blaas. Dat restje zorgt ervoor dat je snel weer aandrang voelt. Je blaas raakt als het ware nooit helemaal leeg.
Mannen met een vergrote prostaat merken vaak ook andere klachten. Denk aan een zwakke urinestraal, moeite om te beginnen met plassen of vaker ’s nachts moeten opstaan om te plassen. Dat laatste wordt ook wel nycturie genoemd.
Een vergrote prostaat komt vooral voor bij oudere mannen. Het is meestal geen kanker, maar een goedaardige vergroting. Toch is het verstandig om bij aanhoudende klachten een arts te bezoeken. Er zijn medicijnen die de prostaat kunnen verkleinen of de spieren rondom de plasbuis kunnen ontspannen.
Andere mogelijke oorzaken
Naast deze vijf veelvoorkomende oorzaken zijn er nog andere factoren die een rol kunnen spelen. Diabetes kan bijvoorbeeld zorgen voor vaker plassen, omdat het lichaam overtollige suiker via de urine probeert kwijt te raken. Ook zwangerschap kan druk geven op de blaas, waardoor je sneller moet plassen.
Stress en angst kunnen eveneens invloed hebben. Je zenuwstelsel staat dan constant ‘aan’, wat ook je blaas kan beïnvloeden. Sommige mensen merken dat ze in spannende situaties vaker aandrang voelen.
Bepaalde medicijnen, zoals plaspillen, zorgen er bewust voor dat je meer urine aanmaakt. Als je die gebruikt, is vaker plassen dus een logisch gevolg.
Wanneer moet je actie ondernemen?
Af en toe vaker moeten plassen is meestal geen reden tot paniek. Heb je net veel gedronken of koffie op, dan is de verklaring vaak simpel. Maar als het probleem langer aanhoudt of gepaard gaat met pijn, bloed in de urine of ongewild urineverlies, is het verstandig om je huisarts te raadplegen.
Je lichaam geeft signalen niet voor niets af. Door goed te letten op je klachten kun je samen met een arts achterhalen wat er speelt. Soms is een kleine aanpassing in je leefstijl genoeg. In andere gevallen is behandeling nodig.
Blijf dus niet rondlopen met onzekerheid of schaamte. Vaak moeten plassen komt veel vaker voor dan je denkt. En in de meeste gevallen is er een duidelijke oorzaak én een oplossing.
