De discussie over het gebruik van contant geld laait de afgelopen weken steeds verder op. Op sociale platforms, bij horecagelegenheden en in showrooms van autodealers duikt dezelfde vraag voortdurend op: “Mag dit eigenlijk nog?”. Die onzekerheid komt voort uit een ingrijpende wetswijziging die sinds begin 2026 van kracht is. De maatregel werd nauwelijks publiek toegelicht, maar heeft directe gevolgen voor dagelijkse aankopen. Wat jarenlang als normaal betaalmiddel gold, kan inmiddels strafbaar zijn geworden.
Sinds 1 januari 2026 geldt in Nederland een harde limiet voor contante betalingen bij goederen. Zodra een ondernemer of professionele verkoper betrokken is, mag cash niet meer worden gebruikt boven 3.000 euro. Het onderscheid tussen nieuw en gebruikt speelt daarbij geen enkele rol. Het maximaal toegestane bedrag per transactie is vastgesteld op 2.999,99 euro. Elke betaling daarboven is wettelijk verboden en biedt geen ruimte voor interpretatie.
Verantwoordelijkheid voor beide partijen
De wetgeving laat geen beoordelingsvrijheid bestaan voor ondernemers of klanten. Niet alleen het aannemen, maar ook het doen van een contante betaling boven de grens is verboden. Daarmee ligt de verantwoordelijkheid expliciet bij beide partijen. Autohandelaren, juweliers en elektronicazaken vallen zonder uitzondering onder deze regeling. Ook kleinere professionele verkopers zijn eraan gebonden. Onwetendheid wordt niet erkend als verzachtende omstandigheid.
Doel van de aanscherping
De aangescherpte regels vloeien voort uit de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme. Contant geld wordt door toezichthouders gezien als kwetsbaar betaalmiddel vanwege beperkte traceerbaarheid. Grote cashbedragen worden regelmatig gebruikt om illegale inkomsten om te zetten in legale aankopen. Door de grens drastisch te verlagen wil de overheid dat mechanisme doorbreken. Het tegengaan van witwassen staat daarbij centraal.
Nederland kiest strengere koers
Binnen de Europese Unie ligt de algemene limiet voor contante betalingen op 10.000 euro. Nederland heeft er bewust voor gekozen die grens aanzienlijk lager te leggen. Met een maximum van 3.000 euro wordt het verplaatsen van grote bedragen lastiger. Daarmee sluit Nederland aan bij landen als België. Frankrijk en Spanje hanteren zelfs nog strengere limieten van 1.000 euro. De Nederlandse keuze is dus streng, maar niet uniek.
Opsplitsen biedt geen oplossing
Een veelgehoorde veronderstelling is dat het verbod kan worden omzeild door betalingen te verdelen. De wet kijkt echter naar de onderliggende economische handeling. Wie een aankoop van 4.000 euro opsplitst in twee betalingen van 2.000 euro, handelt alsnog in strijd met de regels. Ook combinaties van contant en pinnen gelden als één transactie. Dat blijft gelden, zelfs wanneer betalingen verspreid plaatsvinden.
Handhaving in de praktijk
Juist bij samengestelde betalingen ontstaan in de praktijk de meeste overtredingen. Ondernemers en klanten onderschatten vaak hoe breed de wet wordt toegepast. Toezicht richt zich daarom nadrukkelijk op dit soort constructies. Controleurs beoordelen samenhang, intentie en timing van betalingen. Pogingen om de regels creatief te interpreteren worden zelden geaccepteerd. Dat maakt kennis van de wet onmisbaar.
Particuliere uitzondering blijft bestaan
Binnen de regelgeving geldt één duidelijke uitzondering. Contante betalingen tussen particulieren onderling blijven toegestaan, ook boven 3.000 euro. Voorwaarde is dat beide partijen niet handelen als ondernemer of professional.
en particuliere verkoop via online platforms kan daardoor volledig contant verlopen. Zodra één van de partijen bedrijfsmatig optreedt, vervalt deze uitzondering direct. De hoedanigheid van de betrokkenen is doorslaggevend.
Diensten voorlopig buiten schot
Het verbod heeft uitsluitend betrekking op goederen en niet op diensten. Contante betalingen voor bijvoorbeeld reparaties, huur of advies blijven voorlopig toegestaan, ongeacht het bedrag. Die keuze is bewust gemaakt binnen de huidige wetgeving. Tegelijkertijd wordt op Europees niveau gesproken over mogelijke uitbreiding. Andere fiscale verplichtingen blijven ondertussen volledig van kracht voor dienstverleners.
Alternatieven blijven toegestaan
Het verbod ziet uitsluitend op chartaal geld. Niet-contante betaalmiddelen blijven onbeperkt toegestaan. Pinbetalingen, bankoverschrijvingen en creditcards vallen buiten de regeling. Voor ondernemers betekent dit volledige transparantie van transacties. Voor consumenten wordt contant betalen bij grotere aankopen steeds minder praktisch. Hoewel cash wettig betaalmiddel blijft, verschuift het gebruik duidelijk richting digitaal betalen.
Strenge sancties bij overtreding
Het negeren van de regels kan leiden tot stevige boetes. Sancties kunnen oplopen tot tienduizend euro of meer, afhankelijk van ernst en herhaling. In ernstige gevallen is strafrechtelijke vervolging mogelijk. Het toezicht wordt uitgevoerd door de Belastingdienst, via Bureau Toezicht Wwft. Sectoren met verhoogde risico’s, zoals de autohandel, staan daarbij extra scherp onder toezicht.
Verdwenen speelruimte
Tot en met 2025 bestond er geen absoluut verbod op contante betalingen onder 10.000 euro. Wel golden meldplichten en cliëntenonderzoek bij hogere bedragen. Juridisch kon iemand nog 9.999 euro contant betalen bij een handelaar. Sinds 2026 is die ruimte volledig verdwenen. De vroegere flexibiliteit heeft plaatsgemaakt voor een strikte grens zonder uitzonderingen.
Maatschappelijke discussie blijft
Vanaf 2027 voert de Europese Unie een algemeen verbod in op contante betalingen boven 10.000 euro. Lidstaten mogen strengere regels blijven hanteren, waardoor Nederland niets hoeft aan te passen. In sectoren zoals de autohandel leidt dit tot spanningen tussen klanten en verkopers. Juridisch is de situatie helder, maar maatschappelijk blijft het debat over privacy en controle voortbestaan.
