Steeds meer mensen gebruiken de zelfscankassa. Het gaat snel, je hoeft niet te wachten en je hebt zelf de controle. Toch voelt het voor veel mensen alsof ze er altijd worden uitgepikt. Weer een controle. Weer wachten. En soms zelfs een medewerker die alles opnieuw scant. Dat roept irritatie op en soms ook schaamte. Zeker als je niets verkeerd hebt gedaan. Maar waarom gebeurt dit zo vaak bij jou? En belangrijker nog: kun je het eigenlijk voorkomen?
Waarom zelfscankassa’s controles gebruiken
Zelfscankassa’s zijn handig, maar voor winkels ook een risico. Er wordt nu eenmaal meer gestolen bij zelfscannen dan bij een gewone kassa. Dat gebeurt soms expres, maar vaak ook per ongeluk. Denk aan een product dat niet goed scant of iets dat onderin het mandje blijft liggen. Voor winkels maakt dat verschil niet uit. Ze willen verlies beperken.
Daarom werken zelfscankassa’s met systemen die automatisch bepalen wanneer er een controle nodig is. Dat is geen willekeur of persoonlijk oordeel van een medewerker. Het gebeurt volledig automatisch, op basis van gedrag en patronen.
Dit is waarom jij vaker wordt gecontroleerd
Veel mensen denken dat controles willekeurig zijn, maar dat klopt niet helemaal. Het systeem kijkt naar jouw manier van scannen. Als jouw gedrag afwijkt van wat als normaal wordt gezien, stijgt de kans op controle.
Scan je bijvoorbeeld heel snel achter elkaar, dan kan het systeem denken dat je minder nauwkeurig bent. Scan je juist langzaam of twijfel je vaak, dan kan dat ook opvallen. Het systeem registreert alles, zelfs hoe lang je wacht tussen producten.
Ook het soort producten speelt mee. Alcohol, dure producten of artikelen die vaak worden vergeten, verhogen automatisch het risico. Zelfs als je ze netjes scant, kan dat al genoeg zijn voor een controle.
Je eerdere gedrag telt mee
Wat veel mensen niet weten, is dat het systeem ook leert van eerdere controles. Ben je in het verleden wel eens gecontroleerd waarbij er iets misging, zelfs per ongeluk, dan wordt dat geregistreerd. Dat kan betekenen dat je later sneller opnieuw wordt gecontroleerd.
Dat voelt oneerlijk, maar voor het systeem is het logisch. Het ziet geen verschil tussen een foutje en opzet. Een keer iets vergeten scannen kan dus langer gevolgen hebben dan je denkt.
Hoe je houding invloed heeft
Ook je gedrag bij de kassa zelf telt mee. Kijk je vaak om je heen, wissel je van hand, leg je producten eerst weg en scan je ze later pas, dan ziet het systeem dat als afwijkend. Zelfs nerveus gedrag, hoe onschuldig ook, kan een signaal zijn.
Veel mensen worden juist nerveus omdat ze bang zijn voor een controle. Ironisch genoeg vergroot dat soms de kans erop. Het systeem ziet geen emoties, alleen bewegingen en timing.
Drukte en timing maken verschil
Het moment waarop je afrekent speelt ook een rol. Tijdens drukke momenten zijn er vaker controles. Winkels weten dat het risico op fouten en diefstal dan groter is. Ga je altijd op piekmomenten boodschappen doen, dan vergroot je automatisch de kans op controle.
Ook laat op de avond of juist heel vroeg in de ochtend kan invloed hebben. Dat zijn momenten waarop minder personeel aanwezig is en het systeem extra scherp staat.
Zo verklein je de kans op controle
Helemaal vermijden kun je controles nooit. Maar je kunt de kans wel kleiner maken. Scan rustig en consequent. Pak een product, scan het en leg het daarna pas weg. Vermijd heen en weer bewegen of producten stapelen voordat ze zijn gescand.
Controleer ook altijd of het scherm bevestigt dat een product is gescand. Ga niet door zonder te kijken. Dat voorkomt fouten en ziet er voor het systeem betrouwbaar uit.
Probeer ook grote of dure producten extra bewust te scannen. Houd ze even voor de scanner en wacht tot het geluidje komt. Haast is hier je grootste vijand.
Blijf kalm bij een controle
Word je toch gecontroleerd, probeer dan rustig te blijven. Medewerkers doen gewoon hun werk en zien jou niet als verdachte. Hoe kalmer en vriendelijker je reageert, hoe sneller de controle vaak voorbij is.
Boos worden of geïrriteerd reageren helpt niet. Dat maakt de situatie alleen ongemakkelijker en kan zelfs zorgen dat je extra in de gaten wordt gehouden bij volgende bezoeken.
Wanneer de gewone kassa slimmer is
Soms is de zelfscankassa gewoon niet de beste keuze. Heb je veel losse producten, alcohol of aanbiedingen, dan is de kans op controle groter. In dat geval kan een gewone kassa sneller en relaxter zijn.
Ook als je merkt dat je bijna altijd wordt gecontroleerd, kan afwisselen helpen. Het systeem herkent patronen, en variatie kan die doorbreken.
Het voelt persoonlijk, maar dat is het niet
Het belangrijkste om te onthouden is dit: controles zijn niet persoonlijk. Het systeem kent jouw naam niet, je uiterlijk niet en je bedoelingen niet. Het kijkt alleen naar data en gedrag.
Dat maakt het soms frustrerend, maar ook eerlijker dan je denkt. Iedereen kan eruit gepikt worden. De ene persoon alleen net iets vaker dan de ander.
Door bewust en rustig te scannen, verklein je die kans. En mocht je toch gecontroleerd worden, dan weet je in ieder geval dat het niets zegt over jou als persoon.
