Waar de één geniet van frisse winterlucht, kan de ander niet wachten tot de kou voorbij is. Dat mensen verschillend reageren op lage temperaturen is normaal. Wat veel minder bekend is, is dat je echt allergisch kunt zijn voor kou. Deze aandoening heet koude-urticaria en kan grote invloed hebben op je dagelijks leven.
Bij koude-urticaria reageert je lichaam overdreven op lage temperaturen. Die reactie is niet alleen vervelend, maar soms ook gevaarlijk. Kou vermijden is lastig, zeker in een land met wisselvallig weer. Toch is het belangrijk om te begrijpen wat er gebeurt en waar je op moet letten.
Wat een allergie voor kou precies betekent
Koude-urticaria is een vorm van netelroos die ontstaat door blootstelling aan kou. Het afweersysteem ziet kou als een bedreiging en reageert te heftig. Daarbij komen stoffen vrij die normaal bij allergische reacties horen. Deze stoffen veroorzaken huidklachten en andere lichamelijke symptomen.
De klachten lijken sterk op die van voedselallergieën. Het grote verschil is dat kou niet te vermijden is. Je kunt geen kou schrappen uit je leven zoals je dat met voedsel zou doen. Buitenlucht, koude regen en airconditioning zijn overal aanwezig.
Reacties kunnen ontstaan bij koude wind, maar ook bij zwemmen in koud water. Zelfs een ruimte met sterke airco kan klachten geven. Sommige mensen reageren al op een ijskoud drankje. Dat maakt deze allergie lastig en soms onvoorspelbaar.
Symptomen van koude-urticaria
De symptomen van koude-urticaria ontstaan vaak snel na blootstelling aan kou. Bij de één zijn de klachten mild, bij de ander ernstig. De reactie verschilt per persoon en per situatie. Hieronder staan de meest voorkomende symptomen overzichtelijk opgesomd.
Roodheid van de huid, vaak al na enkele minuten blootstelling aan kou
Een branderig of warm gevoel op de huid
Galbulten die rood en jeukend zijn
Zwellingen onder de huid, vooral op handen en gezicht
Opgezette handen na contact met kou
Tintelingen of pijn in vingers en tenen
Hoofdpijn na blootstelling aan lage temperaturen
Vermoeidheid en een slap gevoel
Duizeligheid bij hevige reacties
In ernstige gevallen bewustzijnsverlies
De huidreacties kunnen erger worden als je weer opwarmt. Dat lijkt tegenstrijdig, maar komt vaak voor. De klachten houden meestal één tot twee uur aan en nemen daarna langzaam af.
Waarom je lichaam zo heftig reageert
Bij koude-urticaria raakt het afweersysteem ontregeld. Kou zorgt ervoor dat bepaalde cellen histamine vrijlaten. Deze stof verwijdt de bloedvaten en veroorzaakt roodheid en zwelling. Ook jeuk en pijn horen bij dit proces.
De hersenen ontvangen signalen dat het lichaam in gevaar is. Daardoor ontstaat een snelle afweerreactie. Bij mensen zonder allergie blijft die reactie beperkt. Bij koude-urticaria slaat het systeem door.
Hoe heftig de reactie is, verschilt per persoon. Sommige mensen reageren alleen bij extreme kou. Anderen krijgen al klachten bij een lichte temperatuurdaling. Dat maakt de aandoening lastig te voorspellen en soms angstig.
Wat je kunt doen om klachten te verminderen
De klachten van koude-urticaria verdwijnen meestal vanzelf. Toch is voorkomen belangrijk, vooral bij hevige reacties. Een arts kan antihistaminica voorschrijven. Deze medicijnen remmen de allergische reactie en verminderen de klachten.
Bij zeer ernstige reacties kan kou leiden tot een anafylactische shock. Dat is een levensbedreigende situatie. Mensen met zware klachten krijgen soms een adrenalinepen mee. Deze pen kan in nood levens redden.
Naast medicatie kun je zelf veel doen. Vermijd koude wind en regen zoveel mogelijk. Draag warme kleding en bescherm je huid goed. Handschoenen, sjaals en mutsen helpen om directe blootstelling te beperken.
Ook koude drankjes kun je beter vermijden. IJsblokjes kunnen klachten uitlokken. Hoe lekker ook, ijskoffie of koude frisdrank is dan geen goed idee. Koude douches en zwemmen in koud water kun je eveneens beter laten.
Het vooruitzicht bij koude-urticaria
Koude-urticaria is vervelend, maar er is ook goed nieuws. Bij veel mensen verdwijnen de klachten vanzelf. Gemiddeld duurt de aandoening vijf tot negen jaar. Daarna neemt de gevoeligheid vaak af of verdwijnt helemaal.
Voor mensen bij wie de allergie erfelijk is, ligt dat anders. In dat geval blijven de klachten vaak bestaan. Dat vraagt om blijvende aanpassing en alertheid. Toch leren veel mensen omgaan met de aandoening.
Door signalen te herkennen en tijdig te handelen, blijven klachten vaak beperkt. Met de juiste zorg en voorzorgsmaatregelen is een normaal leven mogelijk. Ook met een allergie voor kou kun je leren omgaan met de winter.
Bron: Women’s Health
