Met de kou van de afgelopen weken denk je misschien niet meteen aan werken in de tuin. Toch is de winter geen periode om alles te laten liggen. Juist in januari zijn er klussen die belangrijk zijn voor een gezonde tuin later in het jaar. Het snoeien van fruitbomen is daar een goed voorbeeld van. Nu de temperaturen weer boven nul liggen en voorlopig niet onder de min vijf graden zakken, kun je veilig aan de slag.
Veel mensen stellen snoeien uit omdat het koud aanvoelt of omdat ze bang zijn iets verkeerd te doen. Toch is wachten niet altijd verstandig. Door op het juiste moment te snoeien, help je je fruitbomen sterker en gezonder het nieuwe seizoen in. Doe je het te laat, dan kan dat juist problemen geven.
Waarom januari geschikt is om te snoeien
Januari is een ideale maand om fruitbomen te snoeien. In deze periode zijn veel bomen in rust. De sapstromen liggen nog stil of bewegen nauwelijks. Dat is belangrijk, omdat snoeien altijd een wond veroorzaakt. Als de boom in rust is, kan hij die wond beter verdragen.
Neem bijvoorbeeld druiven. Bij druiven komen de sapstromen vroeg in het jaar weer op gang. Snoei je te laat, dan kan de plant gaan bloeden. Dat betekent dat er veel sap uit de snoeiwond loopt. Dit ziet er onschuldig uit, maar het kost de plant veel energie.
Het zogenoemde bloeden zorgt er meestal niet direct voor dat de plant doodgaat. Wel verzwakt hij erdoor. Een verzwakte plant groeit slechter en is gevoeliger voor ziektes. Door in januari te snoeien, verklein je dat risico aanzienlijk.
Ook bij andere fruitsoorten is dit moment gunstig. Door nu te snoeien, geef je de boom de kans om zich rustig te herstellen voordat het groeiseizoen begint.
Wat bloeden van een boom betekent
Het bloeden van een boom klinkt ernstiger dan het soms is, maar het is geen goed teken. Het sap dat uit de snoeiwond komt, is onderdeel van het afweersysteem van de boom. Het helpt om schimmels en ziektes buiten te houden. Ook insecten worden erdoor geweerd.
Dit vocht moet je altijd laten zitten. Probeer het niet weg te vegen of af te spoelen. Dat kan de wond juist kwetsbaarder maken. Het is een natuurlijk proces dat vanzelf stopt.
Bij druiven en kiwi’s is het risico op bloeden groter dan bij veel andere fruitsoorten. Daarom is het extra belangrijk om deze planten op tijd te snoeien. Wacht je te lang, dan loop je meer kans op verzwakking.
Een goede richtlijn is om deze planten uiterlijk eind januari te snoeien. Dan zit je meestal veilig, mits het weer meewerkt.
Ook kleinfruit vraagt aandacht
Niet alleen grote fruitbomen hebben aandacht nodig in januari. Ook kleinfruit, zoals bessenstruiken, kan nu al gesnoeid worden. Denk aan rode bessen, zwarte bessen en kruisbessen. Door deze struiken op tijd te snoeien, stimuleer je nieuwe groei en een betere oogst.
Welke struik je wanneer snoeit, verschilt per soort. Sommige dragen vruchten op jong hout, andere juist op oud hout. Het is daarom belangrijk om vooraf te weten wat je snoeit en waarom.
Door nu al te beginnen, voorkom je dat je later in het seizoen alles tegelijk moet doen. Dat geeft rust en overzicht in de tuin. Bovendien zijn de struiken nu nog kaal, waardoor je beter ziet wat je weghaalt.
Snoeien in de winter zorgt er ook voor dat de plant in het voorjaar zijn energie kan richten op nieuwe scheuten en bloemen.
Let goed op het weer
Hoewel januari een goede maand is om te snoeien, geldt dat niet onder alle omstandigheden. Het weer speelt een grote rol. Als het vriest, kun je beter niet snoeien. Bij vorst kan het hout beschadigen en herstellen wonden minder goed.
Zolang de temperatuur boven nul blijft, is snoeien meestal geen probleem. Een lichte nachtvorst na het snoeien is vaak geen ramp, maar langdurige strenge vorst wel.
Kijk daarom altijd naar de weersvoorspelling. Kies een paar droge, zachte dagen uit. Dat werkt prettiger en is beter voor de plant.
Naast snoeien is het belangrijk om overwinterende planten niet te vergeten. Planten die in een schuur of kas staan, krijgen geen regen. Geef ze daarom regelmatig water, ook in de winter. Uitdroging kan ongemerkt schade veroorzaken.
Veelgemaakte fouten bij het snoeien
Een veelvoorkomende fout is te rigoureus snoeien. Sommige mensen halen grote stukken weg, waardoor de natuurlijke vorm van de boom of struik verdwijnt. Dat ziet er vaak onnatuurlijk uit en kan de plant uit balans brengen.
Het is niet vreemd dat dit gebeurt. Snoeien vraagt kennis en ervaring. Je moet weten waar je knipt en waarom. Ook is het lastig om de vorm van de plant te behouden, zeker als je net begint.
Een andere fout is te weinig snoeien. Uit angst om iets verkeerd te doen, laten mensen te veel takken zitten. Dat kan zorgen voor een dichte kroon, minder licht en een slechtere oogst.
Ook verkeerd gereedschap kan problemen geven. Botte snoeischaren maken rafelige wonden. Dat herstelt slechter dan een strakke snede. Zorg daarom altijd voor schoon en scherp gereedschap.
Snoeien is een vaardigheid die je leert door te doen. Fouten zijn niet altijd te voorkomen. Gelukkig zijn fruitbomen vaak vergevingsgezind. Met aandacht en geduld kom je al een heel eind.
Door in januari te snoeien, geef je je fruitbomen en struiken een goede start voor het nieuwe seizoen. Je werkt mee met het ritme van de natuur. Dat betaalt zich later terug in gezonde groei en een mooie oogst.
Bron: RTL Nieuws
