Ze was een van de meest besproken ministers van het vorige kabinet. Voor veel mensen werd zij het gezicht van het strenge stikstofbeleid. Met kaarten en plannen voor onteigening raakte ze vooral boeren diep. Die periode ligt achter haar, maar Christianne van der Wal is terug in het publieke debat. Dit keer in een heel andere rol.
Van der Wal is inmiddels voorzitter van BOVAG. Haar aandacht ligt nu bij auto’s, belastingen en mobiliteit. De onderwerpen zijn anders, maar haar toon voelt voor velen herkenbaar. Ze spreekt opnieuw over grote veranderingen die direct raken aan het dagelijks leven van Nederlanders.
Nieuwe rol, vertrouwde toon
In een interview met De Telegraaf legt Van der Wal haar visie uit. Ze wil het huidige autobelastingsysteem flink aanpassen. Volgens haar is het systeem verouderd en niet meer eerlijk. Ze pleit voor een model waarin betalen naar gebruik centraal staat.
Dat betekent volgens haar dat automobilisten gaan betalen per gereden kilometer. Ze waarschuwt dat zonder zo’n systeem de benzinerijder uiteindelijk alles betaalt. Die uitspraak zorgt direct voor onrust. Veel mensen voelen zich opnieuw aangesproken als probleemgroep.
De vergelijking met haar eerdere rol ligt snel op tafel. Ook toen wees zij groepen aan die moesten veranderen. Nu zijn dat niet boeren, maar automobilisten. Vooral mensen die afhankelijk zijn van hun auto voelen zich geraakt.
Zorgen over betaalbaarheid
Van der Wal zegt dat haar plannen juist bedoeld zijn om mobiliteit betaalbaar te houden. Ze stelt dat het systeem eerlijker wordt als iedereen naar gebruik betaalt. In theorie klinkt dat logisch. In de praktijk roept het vooral vragen op.
Critici horen vooral nieuwe heffingen en meer regels. Ze vragen zich af hoe dit betaalbaar blijft voor mensen met weinig alternatieven. Denk aan inwoners van dorpen of mensen met onregelmatige werktijden.
Volgens tegenstanders botst haar boodschap met de gevolgen. Als rijden duurder wordt, raken juist deze groepen de klos. Zij kunnen niet zomaar overstappen op openbaar vervoer. Dat maakt de discussie emotioneel en gevoelig.
Kilometers als rekeneenheid
Het hart van haar plan is simpel, zegt ze zelf. Betalen per kilometer. Volgens Van der Wal is dat makkelijk uitvoerbaar. Kilometers worden namelijk al geregistreerd. Dat statement roept direct weerstand op.
Tegenstanders vrezen dat dit leidt tot voortdurende controle. Niet alleen op kosten, maar ook op gedrag. Ze zien een systeem ontstaan waarin elke rit wordt gevolgd. Dat raakt aan privacy en vrijheid.
Ook leeft de angst dat tarieven makkelijk verhoogd kunnen worden. Wat vandaag eerlijk voelt, kan morgen duurder worden. Die onzekerheid zorgt voor wantrouwen bij automobilisten.
Vooral mensen die veel moeten rijden voor werk maken zich zorgen. Zij hebben geen keuze. Betalen naar gebruik voelt voor hen als betalen voor noodzaak.
Vervanging van bestaande belastingen
Naast kilometerheffing wil Van der Wal ook de BPM aanpassen. Ze stelt voor om deze belasting te vervangen door een tenaamstellingsbelasting. Die betaal je elke keer als een auto van eigenaar wisselt.
Dat idee raakt vooral de tweedehandsmarkt. Veel gezinnen kopen geen nieuwe auto. Zij zijn afhankelijk van occasions. Bij elke overdracht extra belasting betalen maakt die markt duurder.
Critici waarschuwen dat gebruikte auto’s zo minder bereikbaar worden. Juist lagere inkomens worden hierdoor geraakt. Zij kunnen vaak geen elektrische auto kopen en blijven aangewezen op oudere modellen.
Volgens kenners schuift de rekening steeds verder naar dezelfde groep. Mensen zonder keuzevrijheid betalen uiteindelijk het meest.
Elektrisch rijden en politieke schaduw
In het interview uit Van der Wal ook kritiek op het afbouwen van subsidies voor elektrisch rijden. Ze noemt dat een domme keuze. Volgens haar lopen de inkomsten terug als steeds meer mensen elektrisch rijden.
Ze zegt dat benzinerijders dan alle autobelastingen betalen. Die uitspraak wordt gezien als een duidelijke waarschuwing. Of zelfs als druk richting de politiek om inkomsten veilig te stellen.
Voor veel automobilisten klinkt dat dreigend. Het lijkt alsof de overheid altijd geld nodig heeft, ongeacht het systeem. Of je nu benzine rijdt of elektrisch, de rekening blijft komen.
Hoewel Van der Wal geen minister meer is, blijft politiek dichtbij. Haar voorstellen voelen voor velen als beleid, niet als belangenbehartiging. Dat maakt haar rol als BOVAG-voorzitter complex.
De zorgen gaan niet alleen over geld. Het gaat ook over vertrouwen. Veel mensen vragen zich af wie straks de rekening betaalt. Voorlopig zorgt haar terugkeer vooral voor onzekerheid en debat.
Bron: Menszine
