Zodra het sneeuwt, ontstaat dezelfde discussie in de straat. Moet jij de stoep voor je huis schoonmaken, of is dat de taak van de gemeente? En wat als iemand uitglijdt voor jouw deur en letsel oploopt?
Het korte antwoord is vaak verrassend. In de meeste situaties ben jij niet wettelijk verplicht om de stoep sneeuwvrij te maken. Toch kan het soms verstandig zijn om het wel te doen. Alleen moet je dan weten waar de grenzen liggen.
Wie moet de stoep voor woningen sneeuwvrij maken?
De stoep is meestal onderdeel van de openbare weg. Die grond is doorgaans van de gemeente. Dat betekent dat de gemeente de wegbeheerder is. In die rol maakt de gemeente plannen voor gladheidsbestrijding.
In de praktijk strooit de gemeente niet elke stoep. Gemeenten kiezen vaak voor hoofdwegen, busroutes en belangrijke fietspaden. Woonstraten en voetpaden krijgen minder snel prioriteit. Daardoor kan het bij jou voor de deur langer glad blijven.
Toch betekent dit niet automatisch dat jij dan maar verantwoordelijk bent. Voor particulieren is sneeuw ruimen meestal vooral een sociale afspraak. Je helpt er buren, postbezorgers en hulpdiensten mee.
Let wel op één uitzondering. Sommige gemeenten kunnen in lokale regels iets opnemen over sneeuw en ijs. Dat staat dan in de plaatselijke verordening. Zo’n regel kan bestaan, maar is vaak beperkt of lastig te handhaven.
Wil je het zeker weten voor jouw straat? Kijk dan naar de regels van jouw gemeente. Dan weet je wat er formeel van bewoners wordt gevraagd.
Wanneer ben jij als bewoner aansprakelijk bij een val?
Dat iemand valt op de stoep voor jouw huis betekent niet meteen dat jij betaalt. Aansprakelijkheid gaat bijna altijd over schuld. De ander moet kunnen uitleggen dat jij iets verkeerd deed. Ook moet er een duidelijk verband zijn met de val.
Als er alleen sneeuw ligt door het weer, is dat meestal geen fout van jou. Het is een natuurverschijnsel dat iedereen kan overkomen. In zo’n geval is het moeilijk om jou aansprakelijk te houden.
Maar er zijn situaties waarin het kan kantelen. Dat gebeurt vooral als jij de gladheid zelf veroorzaakt. Of als je de situatie duidelijk gevaarlijker maakt dan nodig is.
Denk aan water op de stoep laten lopen terwijl het vriest. Bijvoorbeeld door je auto te wassen of de stoep te schrobben. Dat water kan veranderen in een harde ijslaag. Dan heb jij een nieuw risico gemaakt.
Ook het “half ruimen” kan misgaan. Als jij een smal paadje veegt en de rest laat liggen, kan het aanvriezen. Door aangestampte sneeuw ontstaat juist een gladdere laag. Als jij daarmee een gevaarlijke richel creëert, kan dat tegen je werken.
Verder kan het riskant zijn als jij sneeuw van je oprit op de stoep schuift. Daarmee verplaats je het probleem naar de openbare ruimte. Als daar een val door ontstaat, heb je een sterkere kans op aansprakelijkheid.
Kort gezegd: niet ruimen is meestal niet jouw fout. Gevaarlijke gladheid veroorzaken kan dat wel zijn.
Wanneer is de gemeente aansprakelijk voor een gladde stoep?
Omdat de gemeente de wegbeheerder is, kijken mensen vaak eerst naar de gemeente. Toch is een claim tegen de gemeente lastig. Gladheid door sneeuw of ijzel wordt vaak gezien als iets dat nu eenmaal gebeurt.
De gemeente heeft wel een plicht om redelijk te handelen. Dat betekent meestal een inspanningsplicht. De gemeente moet een plan hebben en logisch prioriteren. Maar niemand verwacht dat elke stoep direct veilig is.
Aansprakelijkheid kan eerder spelen als er meer aan de hand is dan alleen sneeuw. Bijvoorbeeld als het wegdek zelf gevaarlijk is. Denk aan losse tegels, gaten of een scheve stoep. Als je daar op valt, staat de zaak sterker.
Ook kan het helpen als je kunt aantonen dat een plek extreem gevaarlijk was. Bijvoorbeeld bij een drukke route naar een station of school. En als de gemeente lang niets deed, ondanks meldingen. Dan kan de vraag ontstaan of de gemeente genoeg deed.
Toch blijft het vaak een zware bewijsopdracht. Je moet laten zien wat de gemeente wist. Ook moet je laten zien wat de gemeente had kunnen doen. En je moet bewijzen dat dat het ongeluk had voorkomen.
Bedrijven, VvE’s en verhuurders: andere regels dan bij jou thuis
Bij bedrijven en instellingen ligt het vaak strenger. Een winkel, kantoor of horecazaak nodigt mensen uit. Dan verwacht je ook een veilige toegang. Dat gaat niet alleen over binnen, maar ook over het pad naar binnen.
Heeft een bedrijf een eigen terrein, trap of looppad? Dan is het bedrijf sneller verantwoordelijk. Zeker als klanten daar moeten lopen. Ook bij een parkeerdek of binnenterrein kan aansprakelijkheid sneller worden aangenomen.
Bij appartementen speelt vaak de VvE of verhuurder mee. De stoep buiten is meestal van de gemeente. Maar galerijen, portieken en privé-paden kunnen onder beheer vallen van de VvE. Dan is er vaker een plicht om gladheid aan te pakken.
Woon je in een complex en is er een gezamenlijke toegang? Kijk dan naar de afspraken. Soms is er een onderhoudscontract. Soms ligt het bij bewoners. Als niemand iets doet, kan dat later discussie geven.
Wat kun jij het beste doen om gedoe te voorkomen?
Je hoeft niet altijd te ruimen, maar je kunt risico’s wel verkleinen. Dat begint met een simpele keuze. Ruim óf goed, óf niet. Half werk geeft vaker gevaarlijke ijsplekken.
Als je gaat ruimen, veeg dan eerst de losse sneeuw weg. Strooi daarna waar mensen lopen. Denk aan de route naar je voordeur en de brievenbus. Houd het overzichtelijk en maak geen hoge randen.
Gebruik liever geen emmers water om “schoon te spoelen” bij vorst. Dat klinkt logisch, maar het maakt het juist spekglad. Ook het wegspuiten van sneeuw kan verkeerd uitpakken.
Let ook op je dak en goot. Vallende sneeuw of ijspegels kunnen gevaar opleveren. Als iemand daardoor geraakt wordt, kan dat een ander soort aansprakelijkheidsvraag worden. Dan gaat het niet om de stoep, maar om gevaar uit jouw woning.
En als iemand toch valt, blijf rustig. Vraag wat er is gebeurd en noteer de situatie. Maak foto’s van de plek en het weer. Dat helpt als er later discussie ontstaat. Meld het ook bij je verzekeraar als iemand schade claimt.
De belangrijkste regel is eigenlijk heel menselijk. Zorg dat jij geen extra gevaar maakt. En als je helpt, doe het veilig en netjes. Dat is meestal genoeg om problemen te voorkomen.
