Als vrouw krijg je bij je geboorte een bepaalde voorraad eicellen mee. Die voorraad wordt naarmate je ouder wordt steeds kleiner. Veel vrouwen weten dat hun vruchtbaarheid afneemt met de jaren, maar wanneer wordt zwanger worden écht moeilijk? En is er een leeftijd waarop het eigenlijk niet meer verstandig is?
Medisch gezien begint je vruchtbaarheid vanaf je 25e al langzaam te dalen. Toch merk je dat meestal pas rond je dertigste, wanneer het soms iets langer duurt om zwanger te raken. Dat verschilt wel per persoon. Want je genen en je algemene gezondheid spelen hierin een grote rol. Maar dat de kans op een zwangerschap afneemt naarmate je ouder wordt, is zeker.
Je bent het meest vruchtbaar in de jaren twintig
Volgens artsen ben je het meest vruchtbaar tussen je twintigste en dertigste verjaardag. In die periode is de kans op een natuurlijke zwangerschap het grootst. Je lichaam is dan goed in balans, je eicellen zijn nog van goede kwaliteit en je menstruatiecyclus werkt vaak regelmatig.
Natuurlijk raken veel vrouwen ook na hun dertigste gewoon zwanger, maar het duurt meestal wat langer. De kans op een zwangerschap per maand is dan lager dan daarvoor. Bij sommige vrouwen gaat het snel, bij anderen duurt het maanden. En dat is normaal. De natuurlijke vruchtbaarheid is niet bij iedereen gelijk.
Na je 35e neemt de kans sterk af
Zodra je de leeftijd van 35 jaar bereikt, wordt zwanger worden een grotere uitdaging. Volgens artsen in het UMC Utrecht is de kans op zwangerschap na die leeftijd flink kleiner dan daarvoor. Ook de kans op complicaties neemt toe. Niet alleen wordt het moeilijker om zwanger te raken, ook het risico op een miskraam wordt groter.
Rond je veertigste is de kans op een natuurlijke zwangerschap per maand nog maar vijf procent. Dat betekent dat van de honderd vrouwen er maar vijf zijn die in één maand zonder hulp zwanger raken. Dat is een groot verschil met de jaren daarvoor.
Daarnaast blijkt uit onderzoek dat je boven de veertig ook meer risico loopt op gezondheidsproblemen tijdens de zwangerschap. Denk aan hoge bloeddruk, zwangerschapsdiabetes of vroeggeboorte. Ook voor het kindje is het risico op afwijkingen iets groter dan bij jongere moeders.
Boven de 45 wordt het erg lastig
Hoewel sommige vrouwen boven de 45 nog zwanger raken, gebeurt dat niet vaak. De kans op een miskraam is dan erg groot. Meer dan de helft van de zwangerschappen eindigt in een miskraam. De kwaliteit van de eicellen is dan sterk achteruitgegaan. Het wordt daardoor moeilijker om een gezonde zwangerschap te behouden.
Van de vrouwen die op die leeftijd zwanger raken, bevalt uiteindelijk slechts een klein deel van een gezond kind. Ongeveer één op de vier zwangerschappen bij vrouwen boven de 45 eindigt met een gezonde geboorte. De rest loopt uit op een miskraam of andere complicaties. Daarom stellen artsen vaak een medische grens rond die leeftijd. Ze raden zwangerschap dan meestal af zonder hulp of medische begeleiding.
In Nederland wordt ivf bij vrouwen tot 43 jaar vergoed. Na je 43e is er dus geen standaard vergoeding meer voor vruchtbaarheidsbehandelingen, tenzij je meedoet aan onderzoek of een uitzondering krijgt. Dat heeft alles te maken met de sterk afgenomen kansen en het hogere risico.
Je genen en levensstijl spelen ook een rol
Toch is leeftijd niet het enige dat bepaalt of je zwanger kunt worden. Je leefstijl, gezondheid, hormonen en erfelijkheid hebben ook invloed. Sommige vrouwen krijgen op jonge leeftijd al last van vervroegde overgang. Anderen zijn op hun 40e nog prima vruchtbaar. Dat heeft onder andere te maken met de hoeveelheid eicellen die je bij je geboorte hebt meegekregen.
Roken, veel stress, ongezond eten en te weinig beweging kunnen ook invloed hebben op je vruchtbaarheid. Als je zwanger wilt worden, is het daarom belangrijk om goed voor je lichaam te zorgen. Dat geldt op elke leeftijd, maar zeker als je ouder bent dan 35.
Er zijn ook vrouwen die ervoor kiezen om hun eicellen te laten invriezen. Dat gebeurt steeds vaker bij vrouwen die hun kinderwens willen uitstellen. Zo hopen ze hun kansen te behouden voor de toekomst, wanneer de natuurlijke vruchtbaarheid lager is. Het is geen garantie op succes, maar het kan wel helpen.
Wanneer ben je te oud voor een zwangerschap?
Er is geen strikte leeftijd waarop je “te oud” bent om zwanger te worden. Medisch gezien ligt de grens meestal rond de 45 jaar. Daarboven is de kans op complicaties zo groot, dat artsen het meestal afraden. Toch zijn er altijd uitzonderingen. Er zijn vrouwen die op hun 46e of zelfs 48e nog bevallen. Maar dat zijn uitzonderlijke situaties, vaak met hulp van ivf of donoreicellen.
De kans op een natuurlijke zwangerschap wordt na je 45e vrijwel nihil. Je lichaam maakt dan steeds minder hormonen aan die nodig zijn voor de eisprong. Ook de menstruatie raakt steeds onregelmatiger. Vaak begint de overgang rond deze leeftijd en dat betekent dat de vruchtbare periode bijna ten einde is.
Als je nog een kinderwens hebt en ouder bent dan 35, is het slim om je opties te bespreken met een arts. Zo kun je duidelijk krijgen wat nog mogelijk is en welke risico’s daarbij horen. Een arts kan bloedonderzoek doen om te kijken hoeveel eicellen je nog hebt. Op basis daarvan kun je samen beslissen wat verstandig is.
Bron: MAMA Magazine
